౪. బాకులసుత్తం
౨౦౯. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం ఆయస్మా బాకులో [బక్కులో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. అథ ఖో అచేలకస్సపో ఆయస్మతో బాకులస్స పురాణగిహిసహాయో యేనాయస్మా బాకులో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా బాకులేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో అచేలకస్సపో ఆయస్మన్తం బాకులం ఏతదవోచ –
‘‘కీవచిరం పబ్బజితోసి, ఆవుసో బాకులా’’తి? ‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్సా’’తి. ‘‘ఇమేహి పన తే, ఆవుసో బాకుల, అసీతియా వస్సేహి కతిక్ఖత్తుం మేథునో ధమ్మో పటిసేవితో’’తి? ‘‘న ఖో మం, ఆవుసో కస్సప, ఏవం పుచ్ఛితబ్బం – ‘ఇమేహి పన తే, ఆవుసో బాకుల, అసీతియా వస్సేహి కతిక్ఖత్తుం మేథునో ధమ్మో పటిసేవితో’తి. ఏవఞ్చ ఖో మం, ఆవుసో కస్సప, పుచ్ఛితబ్బం – ‘ఇమేహి పన తే, ఆవుసో బాకుల, అసీతియా వస్సేహి కతిక్ఖత్తుం కామసఞ్ఞా ఉప్పన్నపుబ్బా’’’తి? ( ) [(ఇమేహి పన తే ఆవుసో బక్కుల అసీతియో వస్సేహి కతిక్ఖత్తుం కామసఞ్ఞా ఉప్పన్నపుబ్బాతి.) (సీ. పీ.)]
౨౧౦. ‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి కామసఞ్ఞం ఉప్పన్నపుబ్బం. యంపాయస్మా బాకులో అసీతియా వస్సేహి నాభిజానాతి కామసఞ్ఞం ఉప్పన్నపుబ్బం ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ.
‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి బ్యాపాదసఞ్ఞం…పే… విహింసాసఞ్ఞం ఉప్పన్నపుబ్బం. యంపాయస్మా బాకులో అసీతియా వస్సేహి నాభిజానాతి విహింసాసఞ్ఞం ఉప్పన్నపుబ్బం, ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ.
‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి కామవితక్కం ఉప్పన్నపుబ్బం. యంపాయస్మా బాకులో అసీతియా వస్సేహి నాభిజానాతి కామవితక్కం ఉప్పన్నపుబ్బం, ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ.
‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి బ్యాపాదవితక్కం…పే… విహింసావితక్కం ఉప్పన్నపుబ్బం. యంపాయస్మా బాకులో అసీతియా వస్సేహి నాభిజానాతి విహింసావితక్కం ఉప్పన్నపుబ్బం, ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ.
౨౧౧. ‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి గహపతిచీవరం సాదితా. యంపాయస్మా బాకులో అసీతియా వస్సేహి నాభిజానాతి గహపతిచీవరం సాదితా, ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ.
‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి సత్థేన చీవరం ఛిన్దితా. యంపాయస్మా బాకులో అసీతియా వస్సేహి నాభిజానాతి సత్థేన చీవరం ఛిన్దితా…పే… ధారేమ.
‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి సూచియా చీవరం సిబ్బితా…పే… నాభిజానామి రజనేన చీవరం రజితా… నాభిజానామి కథినే [కఠినే (సీ. స్యా. కం. పీ.)] చీవరం సిబ్బితా… నాభిజానామి సబ్రహ్మచారీనం చీవరకమ్మే విచారితా [సబ్రహ్మచారీ చీవరకమ్మే బ్యాపారితా (సీ. పీ.)] … నాభిజానామి నిమన్తనం సాదితా… నాభిజానామి ఏవరూపం చిత్తం ఉప్పన్నపుబ్బం – ‘అహో వత మం కోచి నిమన్తేయ్యా’తి… నాభిజానామి అన్తరఘరే నిసీదితా… నాభిజానామి అన్తరఘరే భుఞ్జితా… నాభిజానామి మాతుగామస్స అనుబ్యఞ్జనసో నిమిత్తం గహేతా… నాభిజానామి మాతుగామస్స ధమ్మం దేసితా అన్తమసో చతుప్పదమ్పి గాథం… నాభిజానామి భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమితా… నాభిజానామి భిక్ఖునియా ధమ్మం దేసితా… నాభిజానామి సిక్ఖమానాయ ధమ్మం దేసితా… నాభిజానామి సామణేరియా ధమ్మం దేసితా… నాభిజానామి పబ్బాజేతా… నాభిజానామి ఉపసమ్పాదేతా… నాభిజానామి నిస్సయం దాతా… నాభిజానామి సామణేరం ఉపట్ఠాపేతా… నాభిజానామి జన్తాఘరే న్హాయితా… నాభిజానామి చుణ్ణేన న్హాయితా… నాభిజానామి సబ్రహ్మచారీగత్తపరికమ్మే విచారితా [బ్యాపారితా (సీ. పీ.)] … నాభిజానామి ఆబాధం ఉప్పన్నపుబ్బం, అన్తమసో గద్దూహనమత్తమ్పి… నాభిజానామి భేసజ్జం ఉపహరితా, అన్తమసో హరితకిఖణ్డమ్పి… నాభిజానామి అపస్సేనకం అపస్సయితా… నాభిజానామి సేయ్యం కప్పేతా. యంపాయస్మా…పే… ధారేమ.
‘‘అసీతి మే, ఆవుసో, వస్సాని పబ్బజితస్స నాభిజానామి గామన్తసేనాసనే వస్సం ఉపగన్తా. యంపాయస్మా బాకులో అసీతియా వస్సేహి నాభిజానాతి గామన్తసేనాసనే వస్సం ఉపగన్తా, ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ.
‘‘సత్తాహమేవ ఖో అహం, ఆవుసో, సరణో రట్ఠపిణ్డం భుఞ్జిం; అథ అట్ఠమియం అఞ్ఞా ఉదపాది. యంపాయస్మా బాకులో సత్తాహమేవ సరణో రట్ఠపిణ్డం భుఞ్జి; అథ అట్ఠమియం అఞ్ఞా ఉదపాది ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ.
౨౧౨. ‘‘లభేయ్యాహం, ఆవుసో బాకుల, ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పబ్బజ్జం, లభేయ్యం ఉపసమ్పద’’న్తి. అలత్థ ఖో అచేలకస్సపో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పబ్బజ్జం, అలత్థ ఉపసమ్పదం. అచిరూపసమ్పన్నో పనాయస్మా కస్సపో ఏకో వూపకట్ఠో అప్పమత్తో ఆతాపీ పహితత్తో విహరన్తో నచిరస్సేవ – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహాసి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి అబ్భఞ్ఞాసి. అఞ్ఞతరో ఖో పనాయస్మా కస్సపో అరహతం అహోసి.
అథ ఖో ఆయస్మా బాకులో అపరేన సమయేన అవాపురణం [అపాపురణం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఆదాయ విహారేన విహారం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవమాహ – ‘‘అభిక్కమథాయస్మన్తో, అభిక్కమథాయస్మన్తో. అజ్జ మే పరినిబ్బానం భవిస్సతీ’’తి. ‘‘యంపాయస్మా బాకులో అవాపురణం ఆదాయ విహారేన విహారం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవమాహ – ‘అభిక్కమథాయస్మన్తో, అభిక్కమథాయస్మన్తో; అజ్జ మే పరినిబ్బానం భవిస్సతీ’తి, ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమ’’.
ఆయస్మా బాకులో మజ్ఝే భిక్ఖుసఙ్ఘస్స నిసిన్నకోవ పరినిబ్బాయి. ‘‘యంపాయస్మా బాకులో మజ్ఝే భిక్ఖుసఙ్ఘస్స నిసిన్నకోవ పరినిబ్బాయి, ఇదమ్పి మయం ఆయస్మతో బాకులస్స అచ్ఛరియం అబ్భుతధమ్మం ధారేమా’’తి.
బాకులసుత్తం నిట్ఠితం చతుత్థం.