౪. సామగామసుత్తం

౪౧. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సక్కేసు విహరతి సామగామే. తేన ఖో పన సమయేన నిగణ్ఠో నాటపుత్తో [నాథపుత్తో (సీ. పీ.)] పావాయం అధునాకాలఙ్కతో [కాలకతో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] హోతి. తస్స కాలఙ్కిరియాయ భిన్నా నిగణ్ఠా ద్వేధికజాతా [ద్వేళ్హకజాతా (స్యా. కం. క.)] భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం ముఖసత్తీహి వితుదన్తా విహరన్తి – ‘‘న త్వం ఇమం ధమ్మవినయం ఆజానాసి, అహం ఇమం ధమ్మవినయం ఆజానామి. కిం త్వం ఇమం ధమ్మవినయం ఆజానిస్ససి! మిచ్ఛాపటిపన్నో త్వమసి, అహమస్మి సమ్మాపటిపన్నో. సహితం మే, అసహితం తే. పురేవచనీయం పచ్ఛా అవచ, పచ్ఛావచనీయం పురే అవచ. అధిచిణ్ణం [అవిచిణ్ణం (సీ. పీ.)] తే విపరావత్తం. ఆరోపితో తే వాదో. నిగ్గహితోసి, చర వాదప్పమోక్ఖాయ; నిబ్బేఠేహి వా సచే పహోసీ’’తి. వధోయేవ ఖో [వధోయేవేకో (స్యా. కం. క.)] మఞ్ఞే నిగణ్ఠేసు నాటపుత్తియేసు వత్తతి. యేపి నిగణ్ఠస్స నాటపుత్తస్స సావకా గిహీ ఓదాతవసనా తేపి నిగణ్ఠేసు నాటపుత్తియేసు నిబ్బిన్నరూపా [నిబ్బిన్దరూపా (స్యా. కం. క.)] విరత్తరూపా పటివానరూపా యథా తం దురక్ఖాతే ధమ్మవినయే దుప్పవేదితే అనియ్యానికే అనుపసమసంవత్తనికే అసమ్మాసమ్బుద్ధప్పవేదితే భిన్నథూపే అప్పటిసరణే.

౪౨. అథ ఖో చున్దో సమణుద్దేసో పావాయం వస్సంవుట్ఠో [వస్సంవుత్థో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] యేన సామగామో యేనాయస్మా ఆనన్దో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో చున్దో సమణుద్దేసో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచ – ‘‘నిగణ్ఠో, భన్తే, నాటపుత్తో పావాయం అధునాకాలఙ్కతో. తస్స కాలఙ్కిరియాయ భిన్నా నిగణ్ఠా ద్వేధికజాతా…పే… భిన్నథూపే అప్పటిసరణే’’తి. ఏవం వుత్తే, ఆయస్మా ఆనన్దో చున్దం సమణుద్దేసం ఏతదవోచ – ‘‘అత్థి ఖో ఇదం, ఆవుసో చున్ద, కథాపాభతం భగవన్తం దస్సనాయ. ఆయామ, ఆవుసో చున్ద, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమిస్సామ; ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతమత్థం భగవతో ఆరోచేస్సామా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో చున్దో సమణుద్దేసో ఆయస్మతో ఆనన్దస్స పచ్చస్సోసి.

అథ ఖో ఆయస్మా చ ఆనన్దో చున్దో చ సమణుద్దేసో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అయం, భన్తే, చున్దో సమణుద్దేసో ఏవమాహ – ‘నిగణ్ఠో, భన్తే, నాటపుత్తో పావాయం అధునాకాలఙ్కతో. తస్స కాలఙ్కిరియాయ భిన్నా నిగణ్ఠా ద్వేధికజాతా…పే… భిన్నథూపే అప్పటిసరణే’తి. తస్స మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘మాహేవ భగవతో అచ్చయేన సఙ్ఘే వివాదో ఉప్పజ్జి; స్వాస్స [సో (సీ. పీ.), స్వాయం (క.)] వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సాన’’’న్తి.

౪౩. ‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, ఆనన్ద, యే వో మయా ధమ్మా అభిఞ్ఞా దేసితా, సేయ్యథిదం – చత్తారో సతిపట్ఠానా చత్తారో సమ్మప్పధానా చత్తారో ఇద్ధిపాదా పఞ్చిన్ద్రియాని పఞ్చ బలాని సత్త బోజ్ఝఙ్గా అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, పస్ససి నో త్వం, ఆనన్ద, ఇమేసు ధమ్మేసు ద్వేపి భిక్ఖూ నానావాదే’’తి? ‘‘యే మే, భన్తే, ధమ్మా భగవతా అభిఞ్ఞా దేసితా, సేయ్యథిదం – చత్తారో సతిపట్ఠానా చత్తారో సమ్మప్పధానా చత్తారో ఇద్ధిపాదా పఞ్చిన్ద్రియాని పఞ్చ బలాని సత్త బోజ్ఝఙ్గా అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, నాహం పస్సామి ఇమేసు ధమ్మేసు ద్వేపి భిక్ఖూ నానావాదే. యే చ ఖో [సన్తి చ ఖో (స్యా. కం.), సన్తి చ (క.)], భన్తే, పుగ్గలా భగవన్తం పతిస్సయమానరూపా విహరన్తి తేపి భగవతో అచ్చయేన సఙ్ఘే వివాదం జనేయ్యుం అజ్ఝాజీవే వా అధిపాతిమోక్ఖే వా. స్వాస్స [సోస్స (సీ. పీ.), స్వాయం (క.)] వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సాన’’న్తి. అప్పమత్తకో సో, ఆనన్ద, వివాదో యదిదం – అజ్ఝాజీవే వా అధిపాతిమోక్ఖే వా. మగ్గే వా హి, ఆనన్ద, పటిపదాయ వా సఙ్ఘే వివాదో ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జేయ్య; స్వాస్స వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం.

౪౪. ‘‘ఛయిమాని, ఆనన్ద, వివాదమూలాని. కతమాని ఛ? ఇధానన్ద, భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ. యో సో, ఆనన్ద, భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో, ఆనన్ద, భిక్ఖు సత్థరి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మే… సఙ్ఘే అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయ న పరిపూరకారీ హోతి, సో సఙ్ఘే వివాదం జనేతి; యో హోతి వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ, బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, ఆనన్ద, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, ఆనన్ద, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, ఆనన్ద, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ. తత్ర తుమ్హే, ఆనన్ద, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానం హోతి, ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి.

౪౫. ‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, భిక్ఖు మక్ఖీ హోతి పళాసీ…పే… ఇస్సుకీ హోతి మచ్ఛరీ…పే… సఠో హోతి మాయావీ…పే… పాపిచ్ఛో హోతి మిచ్ఛాదిట్ఠి [మిచ్ఛాదిట్ఠీ (స్యా. కం. పీ. క.)] …పే… సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ. యో సో, ఆనన్ద, భిక్ఖు సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో, ఆనన్ద, భిక్ఖు సత్థరి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మే… సఙ్ఘే… సిక్ఖాయ న పరిపూరకారీ హోతి సో సఙ్ఘే వివాదం జనేతి; యో హోతి వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ, బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, ఆనన్ద, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ. తత్ర తుమ్హే, ఆనన్ద, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, ఆనన్ద, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, ఆనన్ద, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానం హోతి, ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి. ఇమాని ఖో, ఆనన్ద, ఛ వివాదమూలాని.

౪౬. ‘‘చత్తారిమాని, ఆనన్ద, అధికరణాని. కతమాని చత్తారి? వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం – ఇమాని ఖో, ఆనన్ద, చత్తారి అధికరణాని. సత్త ఖో పనిమే, ఆనన్ద, అధికరణసమథా – ఉప్పన్నుప్పన్నానం అధికరణానం సమథాయ వూపసమాయ సమ్ముఖావినయో దాతబ్బో, సతివినయో దాతబ్బో, అమూళ్హవినయో దాతబ్బో, పటిఞ్ఞాయ కారేతబ్బం, యేభుయ్యసికా, తస్సపాపియసికా, తిణవత్థారకో.

౪౭. ‘‘కథఞ్చానన్ద, సమ్ముఖావినయో హోతి? ఇధానన్ద, భిక్ఖూ వివదన్తి ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా వినయోతి వా అవినయోతి వా. తేహానన్ద, భిక్ఖూహి సబ్బేహేవ సమగ్గేహి సన్నిపతితబ్బం. సన్నిపతిత్వా ధమ్మనేత్తి సమనుమజ్జితబ్బా. ధమ్మనేత్తిం సమనుమజ్జిత్వా యథా తత్థ సమేతి తథా తం అధికరణం వూపసమేతబ్బం. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, సమ్ముఖావినయో హోతి; ఏవఞ్చ పనిధేకచ్చానం అధికరణానం వూపసమో హోతి యదిదం – సమ్ముఖావినయేన.

౪౮. ‘‘కథఞ్చానన్ద, యేభుయ్యసికా హోతి? తే చే, ఆనన్ద, భిక్ఖూ న సక్కోన్తి తం అధికరణం తస్మిం ఆవాసే వూపసమేతుం. తేహానన్ద, భిక్ఖూహి యస్మిం ఆవాసే బహుతరా భిక్ఖూ సో ఆవాసో గన్తబ్బో. తత్థ సబ్బేహేవ సమగ్గేహి సన్నిపతితబ్బం. సన్నిపతిత్వా ధమ్మనేత్తి సమనుమజ్జితబ్బా. ధమ్మనేత్తిం సమనుమజ్జిత్వా యథా తత్థ సమేతి తథా తం అధికరణం వూపసమేతబ్బం. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, యేభుయ్యసికా హోతి, ఏవఞ్చ పనిధేకచ్చానం అధికరణానం వూపసమో హోతి యదిదం – యేభుయ్యసికాయ.

౪౯. ‘‘కథఞ్చానన్ద, సతివినయో హోతి? ఇధానన్ద, భిక్ఖూ భిక్ఖుం ఏవరూపాయ గరుకాయ ఆపత్తియా చోదేన్తి పారాజికేన వా పారాజికసామన్తేన వా – ‘సరతాయస్మా ఏవరూపిం [ఏవరూపం (సీ. స్యా. కం. పీ.) ఏవరూపాయ-ఇతి వుచ్చమానవచనేన సమేతి. వినయేనపి సంసన్దేతబ్బం] గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి? సో ఏవమాహ – ‘న ఖో అహం, ఆవుసో, సరామి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి. తస్స ఖో [తస్స ఖో ఏవం (సబ్బత్థ)], ఆనన్ద, భిక్ఖునో సతివినయో దాతబ్బో. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, సతివినయో హోతి, ఏవఞ్చ పనిధేకచ్చానం అధికరణానం వూపసమో హోతి యదిదం – సతివినయేన.

౫౦. ‘‘కథఞ్చానన్ద, అమూళ్హవినయో హోతి? ఇధానన్ద, భిక్ఖూ భిక్ఖుం ఏవరూపాయ గరుకాయ ఆపత్తియా చోదేన్తి పారాజికేన వా పారాజికసామన్తేన వా – ‘సరతాయస్మా ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి? (సో ఏవమాహ – ‘న ఖో అహం, ఆవుసో, సరామి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి. తమేనం సో నిబ్బేఠేన్తం అతివేఠేతి – ‘ఇఙ్ఘాయస్మా సాధుకమేవ జానాహి యది సరసి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి.) [( ) ఏత్థన్తరే పాఠో చూళవ. ౨౩౭ నత్థి తస్సపాపియసికావారేఏవేతేన భవితబ్బం] సో ఏవమాహ – ‘అహం ఖో, ఆవుసో, ఉమ్మాదం పాపుణిం చేతసో విపరియాసం. తేన మే ఉమ్మత్తకేన బహుం అస్సామణకం అజ్ఝాచిణ్ణం భాసితపరిక్కన్తం [భాసితపరికన్తం (సీ. స్యా. కం. పీ.)]. నాహం తం సరామి. మూళ్హేన మే ఏతం కత’న్తి. తస్స ఖో [తస్స ఖో ఏవం (స్యా. కం. క.)], ఆనన్ద, భిక్ఖునో అమూళ్హవినయో దాతబ్బో. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, అమూళ్హవినయో హోతి, ఏవఞ్చ పనిధేకచ్చానం అధికరణానం వూపసమో హోతి యదిదం – అమూళ్హవినయేన.

౫౧. ‘‘కథఞ్చానన్ద, పటిఞ్ఞాతకరణం హోతి? ఇధానన్ద, భిక్ఖు చోదితో వా అచోదితో వా ఆపత్తిం సరతి, వివరతి ఉత్తానీకరోతి [ఉత్తానిం కరోతి (క.)]. తేన, ఆనన్ద, భిక్ఖునా వుడ్ఢతరం భిక్ఖుం [వుడ్ఢతరో భిక్ఖు (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం చీవరం కత్వా పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘అహం, భన్తే, ఇత్థన్నామం ఆపత్తిం ఆపన్నో, తం పటిదేసేమీ’తి. సో ఏవమాహ – ‘పస్ససీ’తి? ‘ఆమ పస్సామీ’తి. ‘ఆయతిం సంవరేయ్యాసీ’తి. (‘సంవరిస్సామీ’తి.) [( ) వినయే నత్థి] ఏవం ఖో, ఆనన్ద, పటిఞ్ఞాతకరణం హోతి, ఏవఞ్చ పనిధేకచ్చానం అధికరణానం వూపసమో హోతి యదిదం – పటిఞ్ఞాతకరణేన.

౫౨. ‘‘కథఞ్చానన్ద, తస్సపాపియసికా హోతి? ఇధానన్ద, భిక్ఖు భిక్ఖుం ఏవరూపాయ గరుకాయ ఆపత్తియా చోదేతి పారాజికేన వా పారాజికసామన్తేన వా – ‘సరతాయస్మా ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి? సో ఏవమాహ – ‘న ఖో అహం, ఆవుసో, సరామి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి. తమేనం సో నిబ్బేఠేన్తం అతివేఠేతి – ‘ఇఙ్ఘాయస్మా సాధుకమేవ జానాహి యది సరసి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి. సో ఏవమాహ – ‘న ఖో అహం, ఆవుసో, సరామి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా; సరామి చ ఖో అహం, ఆవుసో, ఏవరూపిం అప్పమత్తికం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా’తి. తమేనం సో నిబ్బేఠేన్తం అతివేఠేతి – ‘ఇఙ్ఘాయస్మా సాధుకమేవ జానాహి యది సరసి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి? సో ఏవమాహ – ‘ఇమఞ్హి నామాహం, ఆవుసో, అప్పమత్తికం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా అపుట్ఠో పటిజానిస్సామి. కిం పనాహం ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా పుట్ఠో నపటిజానిస్సామీ’తి? సో ఏవమాహ – ‘ఇమఞ్హి నామ త్వం, ఆవుసో, అప్పమత్తికం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా అపుట్ఠో నపటిజానిస్ససి, కిం పన త్వం ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా పుట్ఠో [అపుట్ఠో (స్యా. కం. క.)] పటిజానిస్ససి? ఇఙ్ఘాయస్మా సాధుకమేవ జానాహి యది సరసి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి. సో ఏవమాహ – ‘సరామి ఖో అహం, ఆవుసో, ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా. దవా మే ఏతం వుత్తం, రవా మే ఏతం వుత్తం – నాహం తం సరామి ఏవరూపిం గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా పారాజికం వా పారాజికసామన్తం వా’తి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, తస్సపాపియసికా హోతి, ఏవఞ్చ పనిధేకచ్చానం అధికరణానం వూపసమో హోతి యదిదం – తస్సపాపియసికాయ.

౫౩. ‘‘కథఞ్చానన్ద, తిణవత్థారకో హోతి? ఇధానన్ద, భిక్ఖూనం భణ్డనజాతానం కలహజాతానం వివాదాపన్నానం విహరతం బహుం అస్సామణకం అజ్ఝాచిణ్ణం హోతి భాసితపరిక్కన్తం. తేహానన్ద, భిక్ఖూహి సబ్బేహేవ సమగ్గేహి సన్నిపతితబ్బం. సన్నిపతిత్వా ఏకతోపక్ఖికానం భిక్ఖూనం బ్యత్తేన [బ్యత్తతరేన (సీ. పీ. క.)] భిక్ఖునా ఉట్ఠాయాసనా ఏకంసం చీవరం కత్వా అఞ్జలిం పణామేత్వా సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇదం అమ్హాకం భణ్డనజాతానం కలహజాతానం వివాదాపన్నానం విహరతం బహుం అస్సామణకం అజ్ఝాచిణ్ణం భాసితపరిక్కన్తం. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, అహం యా చేవ ఇమేసం ఆయస్మన్తానం ఆపత్తి యా చ అత్తనో ఆపత్తి, ఇమేసఞ్చేవ ఆయస్మన్తానం అత్థాయ అత్తనో చ అత్థాయ, సఙ్ఘమజ్ఝే తిణవత్థారకేన దేసేయ్యం, ఠపేత్వా థుల్లవజ్జం ఠపేత్వా గిహిపటిసంయుత్త’’’న్తి.

‘‘అథాపరేసం ఏకతోపక్ఖికానం భిక్ఖూనం బ్యత్తేన భిక్ఖునా ఉట్ఠాయాసనా ఏకంసం చీవరం కత్వా అఞ్జలిం పణామేత్వా సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

‘‘ఏవం ఖో, ఆనన్ద, తిణవత్థారకో హోతి, ఏవఞ్చ పనిధేకచ్చానం అధికరణానం వూపసమో హోతి యదిదం – తిణవత్థారకేన.

౫౪. ‘‘ఛయిమే, ఆనన్ద, ధమ్మా సారణీయా పియకరణా గరుకరణా సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తన్తి. కతమే ఛ? ఇధానన్ద, భిక్ఖునో మేత్తం కాయకమ్మం పచ్చుపట్ఠితం హోతి సబ్రహ్మచారీసు ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, భిక్ఖునో మేత్తం వచీకమ్మం పచ్చుపట్ఠితం హోతి సబ్రహ్మచారీసు ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, భిక్ఖునో మేత్తం మనోకమ్మం పచ్చుపట్ఠితం హోతి సబ్రహ్మచారీసు ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, భిక్ఖు – యే తే లాభా ధమ్మికా ధమ్మలద్ధా అన్తమసో పత్తపరియాపన్నమత్తమ్పి తథారూపేహి లాభేహి – అపటివిభత్తభోగీ హోతి, సీలవన్తేహి సబ్రహ్మచారీహి సాధారణభోగీ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, భిక్ఖు – యాని తాని సీలాని అఖణ్డాని అచ్ఛిద్దాని అసబలాని అకమ్మాసాని భుజిస్సాని విఞ్ఞుప్పసత్థాని అపరామట్ఠాని సమాధిసంవత్తనికాని తథారూపేసు సీలేసు – సీలసామఞ్ఞగతో విహరతి సబ్రహ్మచారీహి ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, భిక్ఖు – యాయం దిట్ఠి అరియా నియ్యానికా నియ్యాతి తక్కరస్స సమ్మా దుక్ఖక్ఖయా తథారూపాయ దిట్ఠియా – దిట్ఠిసామఞ్ఞగతో విహరతి సబ్రహ్మచారీహి ఆవి చేవ రహో చ. అయమ్పి ధమ్మో సారణీయో పియకరణో గరుకరణో సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తతి. ఇమే ఖో, ఆనన్ద, ఛ సారణీయా ధమ్మా పియకరణా గరుకరణా సఙ్గహాయ అవివాదాయ సామగ్గియా ఏకీభావాయ సంవత్తన్తి.

‘‘ఇమే చే తుమ్హే, ఆనన్ద, ఛ సారణీయే ధమ్మే సమాదాయ వత్తేయ్యాథ, పస్సథ నో తుమ్హే, ఆనన్ద, తం వచనపథం అణుం వా థూలం వా యం తుమ్హే నాధివాసేయ్యాథా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘తస్మాతిహానన్ద, ఇమే ఛ సారణీయే ధమ్మే సమాదాయ వత్తథ. తం వో భవిస్సతి దీఘరత్తం హితాయ సుఖాయా’’తి.

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో భాసితం అభినన్దీతి.

సామగామసుత్తం నిట్ఠితం చతుత్థం.