౨. చిత్తలతావగ్గో
౧. దాసివిమానవత్థు
౧౫౭. ‘‘అపి సక్కోవ దేవిన్దో, రమ్మే చిత్తలతావనే;
సమన్తా అనుపరియాసి, నారీగణపురక్ఖతా;
ఓభాసేన్తీ దిసా సబ్బా, ఓసధీ వియ తారకా.
౧౫౮. ‘‘కేన తేతాదిసో వణ్ణో, కేన తే ఇధ మిజ్ఝతి;
ఉప్పజ్జన్తి చ తే భోగా, యే కేచి మనసో పియా.
౧౫౯. ‘‘పుచ్ఛామి తం దేవి మహానుభావే, మనుస్సభూతా కిమకాసి పుఞ్ఞం;
కేనాసి ఏవం జలితానుభావా, వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.
౧౬౦. సా దేవతా అత్తమనా, మోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితా;
పఞ్హం పుట్ఠా వియాకాసి, యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం.
౧౬౧. ‘‘అహం మనుస్సేసు మనుస్సభూతా, దాసీ అహోసిం పరపేస్సియా [పరపేసియా (క.)] కులే.
౧౬౨. ‘‘ఉపాసికా చక్ఖుమతో, గోతమస్స యసస్సినో;
తస్సా మే నిక్కమో ఆసి, సాసనే తస్స తాదినో.
౧౬౩. ‘‘కామం భిజ్జతుయం కాయో, నేవ అత్థేత్థ సణ్ఠనం [సన్థనం (సీ. స్యా. పీ.)];
సిక్ఖాపదానం పఞ్చన్నం, మగ్గో సోవత్థికో సివో.
౧౬౪. ‘‘అకణ్టకో అగహనో, ఉజు సబ్భి పవేదితో;
నిక్కమస్స ఫలం పస్స, యథిదం పాపుణిత్థికా.
౧౬౫. ‘‘ఆమన్తనికా రఞ్ఞోమ్హి, సక్కస్స వసవత్తినో;
సట్ఠి తురియ [తురియ (సీ. స్యా. పీ.)] సహస్సాని, పటిబోధం కరోన్తి మే.
౧౬౬. ‘‘ఆలమ్బో గగ్గరో [గగ్గమో (స్యా.), భగ్గరో (క.)] భీమో [భిమ్మో (క.)], సాధువాదీ చ సంసయో;
పోక్ఖరో చ సుఫస్సో చ, విణామోక్ఖా [విలామోక్ఖా (క.)] చ నారియో.
౧౬౭. ‘‘నన్దా చేవ సునన్దా చ, సోణదిన్నా సుచిమ్హితా [సుచిమ్భికా (స్యా.)];
అలమ్బుసా మిస్సకేసీ చ, పుణ్డరీకాతి దారుణీ.
౧౬౮. ‘‘ఏణీఫస్సా సుఫస్సా చ, సుభద్దా ముదువాదినీ;
ఏతా చఞ్ఞా చ సేయ్యాసే, అచ్ఛరానం పబోధికా.
౧౬౯. ‘‘తా మం కాలేనుపాగన్త్వా, అభిభాసన్తి దేవతా;
హన్ద నచ్చామ గాయామ, హన్ద తం రమయామసే.
౧౭౦. ‘‘నయిదం అకతపుఞ్ఞానం, కతపుఞ్ఞానమేవిదం;
అసోకం నన్దనం రమ్మం, తిదసానం మహావనం.
౧౭౧. ‘‘సుఖం అకతపుఞ్ఞానం, ఇధ నత్థి పరత్థ చ;
సుఖఞ్చ కతపుఞ్ఞానం, ఇధ చేవ పరత్థ చ.
౧౭౨. ‘‘తేసం సహబ్యకామానం, కత్తబ్బం కుసలం బహుం;
కతపుఞ్ఞా హి మోదన్తి, సగ్గే భోగసమఙ్గినో’’తి.
దాసివిమానం పఠమం.
౨. లఖుమావిమానవత్థు
౧౭౩. ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేన, యా త్వం తిట్ఠసి దేవతే;
ఓభాసేన్తీ దిసా సబ్బా, ఓసధీ వియ తారకా.
౧౭౪. ‘‘కేన తేతాదిసో వణ్ణో, కేన తే ఇధ మిజ్ఝతి;
ఉప్పజ్జన్తి చ తే భోగా, యే కేచి మనసో పియా.
౧౭౫. ‘‘పుచ్ఛామి తం దేవి మహానుభావే, మనుస్సభూతా కిమకాసి పుఞ్ఞం;
కేనాసి ఏవం జలితానుభావా, వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.
౧౭౬. సా దేవతా అత్తమనా, మోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితా;
పఞ్హం పుట్ఠా వియాకాసి, యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం.
౧౭౭. ‘‘కేవట్టద్వారా నిక్ఖమ్మ, అహు మయ్హం నివేసనం;
తత్థ సఞ్చరమానానం, సావకానం మహేసినం.
౧౭౮. ‘‘ఓదనం కుమ్మాసం [సాకం (సీ.)] డాకం, లోణసోవీరకఞ్చహం;
అదాసిం ఉజుభూతేసు, విప్పసన్నేన చేతసా.
౧౭౯. ‘‘చాతుద్దసిం పఞ్చదసిం, యా చ పక్ఖస్స అట్ఠమీ;
పాటిహారియపక్ఖఞ్చ, అట్ఠఙ్గసుసమాగతం.
౧౮౦. ‘‘ఉపోసథం ఉపవసిస్సం, సదా సీలేసు సంవుతా;
సఞ్ఞమా సంవిభాగా చ, విమానం ఆవసామహం.
౧౮౧. ‘‘పాణాతిపాతా విరతా, ముసావాదా చ సఞ్ఞతా;
థేయ్యా చ అతిచారా చ, మజ్జపానా చ ఆరకా.
౧౮౨. ‘‘పఞ్చసిక్ఖాపదే రతా, అరియసచ్చాన కోవిదా;
ఉపాసికా చక్ఖుమతో, గోతమస్స యసస్సినో.
౧౮౩. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే… వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీతి.
‘‘మమ చ, భన్తే, వచనేన భగవతో పాదే సిరసా వన్దేయ్యాసి – ‘లఖుమా నామ,భన్తే,ఉపాసికా భగవతో పాదే సిరసా వన్దతీ’తి. అనచ్ఛరియం ఖో పనేతం, భన్తే, యం మం భగవా అఞ్ఞతరస్మిం సామఞ్ఞఫలే బ్యాకరేయ్య [బ్యాకరేయ్యాతి (?)]. తం భగవా సకదాగామిఫలే బ్యాకాసీ’’తి.
లఖుమావిమానం దుతియం.
౩. ఆచామదాయికావిమానవత్థు
౧౮౫. ‘‘పిణ్డాయ తే చరన్తస్స, తుణ్హీభూతస్స తిట్ఠతో;
దలిద్దా కపణా నారీ, పరాగారం అపస్సితా [అవస్సితా (సీ.)].
౧౮౬. ‘‘యా తే అదాసి ఆచామం, పసన్నా సేహి పాణిభి;
సా హిత్వా మానుసం దేహం, కం ను సా దిసతం గతా’’తి.
౧౮౭. ‘‘పిణ్డాయ మే చరన్తస్స, తుణ్హీభూతస్స తిట్ఠతో;
దలిద్దా కపణా నారీ, పరాగారం అపస్సితా.
౧౮౮. ‘‘యా మే అదాసి ఆచామం, పసన్నా సేహి పాణిభి;
సా హిత్వా మానుసం దేహం, విప్పముత్తా ఇతో చుతా.
౧౮౯. ‘‘నిమ్మానరతినో నామ, సన్తి దేవా మహిద్ధికా;
తత్థ సా సుఖితా నారీ, మోదతాచామదాయికా’’తి.
౧౯౦. ‘‘అహో దానం వరాకియా, కస్సపే సుప్పతిట్ఠితం;
పరాభతేన దానేన, ఇజ్ఝిత్థ వత దక్ఖిణా.
౧౯౧. ‘‘యా మహేసిత్తం కారేయ్య, చక్కవత్తిస్స రాజినో;
నారీ సబ్బఙ్గకల్యాణీ, భత్తు చానోమదస్సికా;
ఏతస్సాచామదానస్స, కలం నాగ్ఘతి సోళసిం.
౧౯౨. ‘‘సతం నిక్ఖా సతం అస్సా, సతం అస్సతరీరథా;
సతం కఞ్ఞాసహస్సాని, ఆముత్తమణికుణ్డలా;
ఏతస్సాచామదానస్స, కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం.
౧౯౩. ‘‘సతం హేమవతా నాగా, ఈసాదన్తా ఉరూళ్హవా;
సువణ్ణకచ్ఛా మాతఙ్గా, హేమకప్పనవాససా [హేమకప్పనివాససా (స్యా. క.)];
ఏతస్సాచామదానస్స, కలం నాగ్ఘతి సోళసిం.
౧౯౪. ‘‘చతున్నమపి దీపానం, ఇస్సరం యోధ కారయే;
ఏతస్సాచామదానస్స, కలం నాగ్ఘతి సోళసి’’న్తి.
ఆచామదాయికావిమానం తతియం.
౪. చణ్డాలివిమానవత్థు
౧౯౫. ‘‘చణ్డాలి వన్ద పాదాని, గోతమస్స యసస్సినో;
తమేవ [తవేవ (సీ.)] అనుకమ్పాయ, అట్ఠాసి ఇసిసత్తమో [ఇసిసుత్తమో (సీ.)].
౧౯౬. ‘‘అభిప్పసాదేహి మనం, అరహన్తమ్హి తాదిని [తాదినే (స్యా. క.)];
ఖిప్పం పఞ్జలికా వన్ద, పరిత్తం తవ జీవిత’’న్తి.
౧౯౭. చోదితా భావితత్తేన, సరీరన్తిమధారినా;
చణ్డాలీ వన్ది పాదాని, గోతమస్స యసస్సినో.
౧౯౮. తమేనం అవధీ గావీ, చణ్డాలిం పఞ్జలిం ఠితం;
నమస్సమానం సమ్బుద్ధం, అన్ధకారే పభఙ్కరన్తి.
౧౯౯. ‘‘ఖీణాసవం విగతరజం అనేజం, ఏకం అరఞ్ఞమ్హి రహో నిసిన్నం;
దేవిద్ధిపత్తా ఉపసఙ్కమిత్వా, వన్దామి తం వీర మహానుభావ’’న్తి.
౨౦౦. ‘‘సువణ్ణవణ్ణా జలితా మహాయసా, విమానమోరుయ్హ అనేకచిత్తా;
పరివారితా అచ్ఛరాసఙ్గణేన [అచ్ఛరానం గణేన (సీ.)], కా త్వం సుభే దేవతే వన్దసే మమ’’న్తి.
౨౦౧. ‘‘అహం భద్దన్తే చణ్డాలీ, తయా వీరేన [థేరేన (క.)] పేసితా;
వన్దిం అరహతో పాదే, గోతమస్స యసస్సినో.
౨౦౨. ‘‘సాహం వన్దిత్వా [వన్దిత్వ (సీ.)] పాదాని, చుతా చణ్డాలయోనియా;
విమానం సబ్బతో భద్దం, ఉపపన్నమ్హి నన్దనే.
౨౦౩. ‘‘అచ్ఛరానం సతసహస్సం, పురక్ఖత్వాన [పురక్ఖిత్వా మం (స్యా. క.)] తిట్ఠతి;
తాసాహం పవరా సేట్ఠా, వణ్ణేన యససాయునా.
౨౦౪. ‘‘పహూతకతకల్యాణా, సమ్పజానా పటిస్సతా [పతిస్సతా (సీ. స్యా.)];
మునిం కారుణికం లోకే, తం భన్తే వన్దితుమాగతా’’తి.
౨౦౫. ఇదం వత్వాన చణ్డాలీ, కతఞ్ఞూ కతవేదినీ;
వన్దిత్వా అరహతో పాదే, తత్థేవన్తరధాయథాతి [తత్థేవన్తరధాయతీతి (స్యా. క.)].
చణ్డాలివిమానం చతుత్థం.
౫. భద్దిత్థివిమానవత్థు
౨౦౬. ‘‘నీలా పీతా చ కాళా చ, మఞ్జిట్ఠా [మఞ్జేట్ఠా (సీ.), మఞ్జట్ఠా (పీ.)] అథ లోహితా;
ఉచ్చావచానం వణ్ణానం, కిఞ్జక్ఖపరివారితా.
౨౦౭. ‘‘మన్దారవానం పుప్ఫానం, మాలం ధారేసి ముద్ధని;
నయిమే అఞ్ఞేసు కాయేసు, రుక్ఖా సన్తి సుమేధసే.
౨౦౮. ‘‘కేన కాయం ఉపపన్నా, తావతింసం యసస్సినీ;
దేవతే పుచ్ఛితాచిక్ఖ, కిస్స కమ్మస్సిదం ఫల’’న్తి.
౨౦౯. ‘‘భద్దిత్థికాతి [భద్దిత్థీతి (సీ.)] మం అఞ్ఞంసు, కిమిలాయం ఉపాసికా;
సద్ధా సీలేన సమ్పన్నా, సంవిభాగరతా సదా.
౨౧౦. ‘‘అచ్ఛాదనఞ్చ భత్తఞ్చ, సేనాసనం పదీపియం;
అదాసిం ఉజుభూతేసు, విప్పసన్నేన చేతసా.
౨౧౧. ‘‘చాతుద్దసిం పఞ్చదసిం, యా చ పక్ఖస్స అట్ఠమీ;
పాటిహారియపక్ఖఞ్చ, అట్ఠఙ్గసుసమాగతం.
౨౧౨. ‘‘ఉపోసథం ఉపవసిస్సం, సదా సీలేసు సంవుతా;
సఞ్ఞమా సంవిభాగా చ, విమానం ఆవసామహం.
౨౧౩. ‘‘పాణాతిపాతా విరతా, ముసావాదా చ సఞ్ఞతా;
థేయ్యా చ అతిచారా చ, మజ్జపానా చ ఆరకా.
౨౧౪. ‘‘పఞ్చసిక్ఖాపదే రతా, అరియసచ్చాన కోవిదా;
ఉపాసికా చక్ఖుమతో, అప్పమాదవిహారినీ.
కతావాసా కతకుసలా తతో చుతా [కతావకాసా కతకుసలా (క.)],
సయం పభా అనువిచరామి నన్దనం.
౨౧౫. ‘‘భిక్ఖూ చాహం పరమహితానుకమ్పకే, అభోజయిం తపస్సియుగం మహామునిం;
కతావాసా కతకుసలా తతో చుతా [కతావకాసా కతకుసలా (క.)], సయం పభా అనువిచరామి నన్దనం.
౨౧౬. ‘‘అట్ఠఙ్గికం అపరిమితం సుఖావహం, ఉపోసథం సతతముపావసిం అహం;
కతావాసా కతకుసలా తతో చుతా [కతావకాసా కతకుసలా (క.)], సయం పభా అనువిచరామి నన్దన’’న్తి.
భద్దిత్థివిమానం [భద్దిత్థికావిమానం (స్యా.)] పఞ్చమం.
౬. సోణదిన్నావిమానవత్థు
౨౧౭. ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేన, యా త్వం తిట్ఠసి దేవతే;
ఓభాసేన్తీ దిసా సబ్బా, ఓసధీ వియ తారకా.
౨౧౮. ‘‘కేన తేతాదిసో వణ్ణో, కేన తే ఇధ మిజ్ఝతి;
ఉప్పజ్జన్తి చ తే భోగా, యే కేచి మనసో పియా.
౨౧౯. ‘‘పుచ్ఛామి తం దేవి మహానుభావే, మనుస్సభూతా కిమకాసి పుఞ్ఞం;
కేనాసి ఏవం జలితానుభావా, వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి.
౨౨౦. సా దేవతా అత్తమనా, మోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితా;
పఞ్హం పుట్ఠా వియాకాసి, యస్స కమ్మస్సిదం ఫలం.
౨౨౧. ‘‘సోణదిన్నాతి మం అఞ్ఞంసు, నాళన్దాయం ఉపాసికా;
సద్ధా సీలేన సమ్పన్నా, సంవిభాగరతా సదా.
౨౨౨. ‘‘అచ్ఛాదనఞ్చ భత్తఞ్చ, సేనాసనం పదీపియం;
అదాసిం ఉజుభూతేసు, విప్పసన్నేన చేతసా.
౨౨౩. ‘‘చాతుద్దసిం పఞ్చదసిం, యా చ పక్ఖస్స అట్ఠమీ;
పాటిహారియపక్ఖఞ్చ, అట్ఠఙ్గసుసమాగతం.
౨౨౪. ‘‘ఉపోసథం ఉపవసిస్సం, సదా సీలేసు సంవుతా;