౫. పఞ్చకనిపాతో

౧. రాజదత్తత్థేరగాథా

౩౧౫. ‘‘భిక్ఖు సివథికం [సీవథికం (సీ. స్యా. పీ.)] గన్త్వా, అద్దస ఇత్థిముజ్ఝితం;

అపవిద్ధం సుసానస్మిం, ఖజ్జన్తిం కిమిహీ ఫుటం.

౩౧౬. ‘‘యఞ్హి ఏకే జిగుచ్ఛన్తి, మతం దిస్వాన పాపకం;

కామరాగో పాతురహు, అన్ధోవ సవతీ [వసతీ (సీ.)] అహుం.

౩౧౭. ‘‘ఓరం ఓదనపాకమ్హా, తమ్హా ఠానా అపక్కమిం;

సతిమా సమ్పజానోహం, ఏకమన్తం ఉపావిసిం.

౩౧౮. ‘‘తతో మే మనసీకారో, యోనిసో ఉదపజ్జథ;

ఆదీనవో పాతురహు, నిబ్బిదా సమతిట్ఠథ.

౩౧౯. ‘‘తతో చిత్తం విముచ్చి మే, పస్స ధమ్మసుధమ్మతం;

తిస్సో విజ్జా అనుప్పత్తా, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

… రాజదత్తో థేరో….

౨. సుభూతత్థేరగాథా

౩౨౦. ‘‘అయోగే యుఞ్జమత్తానం, పురిసో కిచ్చమిచ్ఛకో [కిచ్చమిచ్ఛతో (సీ.), కిచ్చమిచ్ఛయం (కత్థచి)];

చరం చే నాధిగచ్ఛేయ్య, ‘తం మే దుబ్భగలక్ఖణం’.

౩౨౧. ‘‘అబ్బూళ్హం అఘగతం విజితం, ఏకఞ్చే ఓస్సజేయ్య కలీవ సియా;

సబ్బానిపి చే ఓస్సజేయ్య అన్ధోవ సియా, సమవిసమస్స అదస్సనతో.

౩౨౨. ‘‘యఞ్హి కయిరా తఞ్హి వదే, యం న కయిరా న తం వదే;

అకరోన్తం భాసమానం, పరిజానన్తి పణ్డితా.

౩౨౩. [ధ. ప. ౫౧ ధమ్మపదేపి] ‘‘యథాపి రుచిరం పుప్ఫం, వణ్ణవన్తం అగన్ధకం;

ఏవం సుభాసితా వాచా, అఫలా హోతి అకుబ్బతో.

౩౨౪. [ధ. ప. ౫౨] ‘‘యథాపి రుచిరం పుప్ఫం, వణ్ణవన్తం సుగన్ధకం [సగన్ధకం (సీ. స్యా. పీ.)];

ఏవం సుభాసితా వాచా, సఫలా హోతి కుబ్బతో’’తి [సకుబ్బతో (సీ. పీ.), సుకుబ్బతో (స్యా.)].

… సుభూతో థేరో….

౩. గిరిమానన్దత్థేరగాథా

౩౨౫. ‘‘వస్సతి దేవో యథా సుగీతం, ఛన్నా మే కుటికా సుఖా నివాతా;

తస్సం విహరామి వూపసన్తో, అథ చే పత్థయసీ పవస్స దేవ.

౩౨౬. ‘‘వస్సతి దేవో యథా సుగీతం, ఛన్నా మే కుటికా సుఖా నివాతా;

తస్సం విహరామి సన్తచిత్తో, అథ చే పత్థయసీ పవస్స దేవ.

౩౨౭. ‘‘వస్సతి దేవో…పే… తస్సం విహరామి వీతరాగో…పే….

౩౨౮. ‘‘వస్సతి దేవో…పే… తస్సం విహరామి వీతదోసో…పే….

౩౨౯. ‘‘వస్సతి దేవో…పే… తస్సం విహరామి వీతమోహో;

అథ చే పత్థయసీ పవస్స దేవా’’తి.

… గిరిమానన్దో థేరో….

౪. సుమనత్థేరగాథా

౩౩౦. ‘‘యం పత్థయానో ధమ్మేసు, ఉపజ్ఝాయో అనుగ్గహి;

అమతం అభికఙ్ఖన్తం, కతం కత్తబ్బకం మయా.

౩౩౧. ‘‘అనుప్పత్తో సచ్ఛికతో, సయం ధమ్మో అనీతిహో;

విసుద్ధిఞాణో నిక్కఙ్ఖో, బ్యాకరోమి తవన్తికే.

౩౩౨. ‘‘పుబ్బేనివాసం జానామి, దిబ్బచక్ఖు విసోధితం;

సదత్థో మే అనుప్పత్తో, కతం బుద్ధస్స సాసనం.

౩౩౩. ‘‘అప్పమత్తస్స మే సిక్ఖా, సుస్సుతా తవ సాసనే;

సబ్బే మే ఆసవా ఖీణా, నత్థి దాని పునబ్భవో.

౩౩౪. ‘‘అనుసాసి మం అరియవతా, అనుకమ్పి అనుగ్గహి;

అమోఘో తుయ్హమోవాదో, అన్తేవాసిమ్హి సిక్ఖితో’’తి.

… సుమనో థేరో….

౫. వడ్ఢత్థేరగాథా

౩౩౫. ‘‘సాధూ హి కిర మే మాతా, పతోదం ఉపదంసయి;

యస్సాహం వచనం సుత్వా, అనుసిట్ఠో జనేత్తియా;

ఆరద్ధవీరియో పహితత్తో, పత్తో సమ్బోధిముత్తమం.

౩౩౬. ‘‘అరహా దక్ఖిణేయ్యోమ్హి, తేవిజ్జో అమతద్దసో;

జేత్వా నముచినో సేనం, విహరామి అనాసవో.

౩౩౭. ‘‘అజ్ఝత్తఞ్చ బహిద్ధా చ, యే మే విజ్జింసు ఆసవా;

సబ్బే అసేసా ఉచ్ఛిన్నా, న చ ఉప్పజ్జరే పున.

౩౩౮. ‘‘విసారదా ఖో భగినీ, ఏతమత్థం అభాసయి;

‘అపిహా నూన మయిపి, వనథో తే న విజ్జతి’.

౩౩౯. ‘‘పరియన్తకతం దుక్ఖం, అన్తిమోయం సముస్సయో;

జాతిమరణసంసారో, నత్థి దాని పునబ్భవో’’తి.

… వడ్ఢో థేరో….

౬. నదీకస్సపత్థేరగాథా

౩౪౦. ‘‘అత్థాయ వత మే బుద్ధో, నదిం నేరఞ్జరం అగా;

యస్సాహం ధమ్మం సుత్వాన, మిచ్ఛాదిట్ఠిం వివజ్జయిం.

౩౪౧. ‘‘యజిం ఉచ్చావచే యఞ్ఞే, అగ్గిహుత్తం జుహిం అహం;

‘ఏసా సుద్ధీ’తి మఞ్ఞన్తో, అన్ధభూతో [అన్ధీభూతో (క.)] పుథుజ్జనో.

౩౪౨. ‘‘దిట్ఠిగహనపక్ఖన్దో [పక్ఖన్తో (సీ.), పక్ఖన్నో (స్యా. పీ.)], పరామాసేన మోహితో;

అసుద్ధిం మఞ్ఞిసం సుద్ధిం, అన్ధభూతో అవిద్దసు.

౩౪౩. ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠి పహీనా మే, భవా సబ్బే పదాలితా [విదాలితా (క.)];

జుహామి దక్ఖిణేయ్యగ్గిం, నమస్సామి తథాగతం.

౩౪౪. ‘‘మోహా సబ్బే పహీనా మే, భవతణ్హా పదాలితా;

విక్ఖీణో జాతిసంసారో, నత్థి దాని పునబ్భవో’’తి.

… నదీకస్సపో థేరో….

౭. గయాకస్సపత్థేరగాథా

౩౪౫. ‘‘పాతో మజ్ఝన్హికం సాయం, తిక్ఖత్తుం దివసస్సహం;

ఓతరిం ఉదకం సోహం, గయాయ గయఫగ్గుయా.

౩౪౬. ‘‘‘యం మయా పకతం పాపం, పుబ్బే అఞ్ఞాసు జాతిసు;

తం దానీధ పవాహేమి’, ఏవందిట్ఠి పురే అహుం.

౩౪౭. ‘‘సుత్వా సుభాసితం వాచం, ధమ్మత్థసహితం పదం;

తథం యాథావకం అత్థం, యోనిసో పచ్చవేక్ఖిసం;

౩౪౮. ‘‘నిన్హాతసబ్బపాపోమ్హి, నిమ్మలో పయతో సుచి;

సుద్ధో సుద్ధస్స దాయాదో, పుత్తో బుద్ధస్స ఓరసో.

౩౪౯. ‘‘ఓగయ్హట్ఠఙ్గికం సోతం, సబ్బపాపం పవాహయిం;

తిస్సో విజ్జా అజ్ఝగమిం, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

… గయాకస్సపో థేరో….

౮. వక్కలిత్థేరగాథా

౩౫౦. ‘‘వాతరోగాభినీతో త్వం, విహరం కాననే వనే;

పవిట్ఠగోచరే లూఖే, కథం భిక్ఖు కరిస్ససి.

౩౫౧. ‘‘పీతిసుఖేన విపులేన, ఫరమానో సముస్సయం;

లూఖమ్పి అభిసమ్భోన్తో, విహరిస్సామి కాననే.

౩౫౨. ‘‘భావేన్తో సతిపట్ఠానే, ఇన్ద్రియాని బలాని చ;

బోజ్ఝఙ్గాని చ భావేన్తో, విహరిస్సామి కాననే.

౩౫౩. ‘‘ఆరద్ధవీరియే పహితత్తే, నిచ్చం దళ్హపరక్కమే [ఆరద్ధవీరియో పహితత్తో, నిచ్చం దళ్హపరక్కమో (సీ.)];

సమగ్గే సహితే దిస్వా, విహరిస్సామి కాననే.

౩౫౪. ‘‘అనుస్సరన్తో సమ్బుద్ధం, అగ్గం దన్తం సమాహితం;

అతన్దితో రత్తిన్దివం, విహరిస్సామి కాననే’’తి.

… వక్కలిత్థేరో….

౯. విజితసేనత్థేరగాథా

౩౫౫. ‘‘ఓలగ్గేస్సామి తే చిత్త, ఆణిద్వారేవ హత్థినం;

న తం పాపే నియోజేస్సం, కామజాల [కామజాలం (స్యా.)] సరీరజ [సరీరజం (స్యా. క.)].

౩౫౬. ‘‘త్వం ఓలగ్గో న గచ్ఛసి [న గఞ్ఛిసి (పీ)], ద్వారవివరం గజోవ అలభన్తో;

న చ చిత్తకలి పునప్పునం, పసక్క [పసహం (సీ. స్యా. పీ.)] పాపరతో చరిస్ససి.

౩౫౭. ‘‘యథా కుఞ్జరం అదన్తం, నవగ్గహమఙ్కుసగ్గహో;

బలవా ఆవత్తేతి అకామం, ఏవం ఆవత్తయిస్సం తం.

౩౫౮. ‘‘యథా వరహయదమకుసలో, సారథి పవరో దమేతి ఆజఞ్ఞం;

ఏవం దమయిస్సం తం, పతిట్ఠితో పఞ్చసు బలేసు.

౩౫౯. ‘‘సతియా తం నిబన్ధిస్సం, పయుత్తో తే దమేస్సామి [పయతత్తో వోదపేస్సామి (సీ.)];

వీరియధురనిగ్గహితో, న యితో దూరం గమిస్ససే చిత్తా’’తి.

… విజితసేనో థేరో….

౧౦. యసదత్తత్థేరగాథా

౩౬౦. ‘‘ఉపారమ్భచిత్తో దుమ్మేధో, సుణాతి జినసాసనం;

ఆరకా హోతి సద్ధమ్మా, నభసో పథవీ యథా.

౩౬౧. ‘‘ఉపారమ్భచిత్తో దుమ్మేధో, సుణాతి జినసాసనం;

పరిహాయతి సద్ధమ్మా, కాళపక్ఖేవ చన్దిమా.

౩౬౨. ‘‘ఉపారమ్భచిత్తో దుమ్మేధో, సుణాతి జినసాసనం;

పరిసుస్సతి సద్ధమ్మే, మచ్ఛో అప్పోదకే యథా.

౩౬౩. ‘‘ఉపారమ్భచిత్తో దుమ్మేధో, సుణాతి జినసాసనం;

న విరూహతి సద్ధమ్మే, ఖేత్తే బీజంవ పూతికం.

౩౬౪. ‘‘యో చ తుట్ఠేన చిత్తేన, సుణాతి జినసాసనం;

ఖేపేత్వా ఆసవే సబ్బే, సచ్ఛికత్వా అకుప్పతం;

పప్పుయ్య పరమం సన్తిం, పరినిబ్బాతినాసవో’’తి.

… యసదత్తో థేరో….

౧౧. సోణకుటికణ్ణత్థేరగాథా

౩౬౫. ‘‘ఉపసమ్పదా చ మే లద్ధా, విముత్తో చమ్హి అనాసవో;

సో చ మే భగవా దిట్ఠో, విహారే చ సహావసిం.

౩౬౬. ‘‘బహుదేవ రత్తిం భగవా, అబ్భోకాసేతినామయి;

విహారకుసలో సత్థా, విహారం పావిసీ తదా.

౩౬౭. ‘‘సన్థరిత్వాన సఙ్ఘాటిం, సేయ్యం కప్పేసి గోతమో;

సీహో సేలగుహాయంవ, పహీనభయభేరవో.

౩౬౮. ‘‘తతో కల్యాణవాక్కరణో, సమ్మాసమ్బుద్ధసావకో;

సోణో అభాసి సద్ధమ్మం, బుద్ధసేట్ఠస్స సమ్ముఖా.

౩౬౯. ‘‘పఞ్చక్ఖన్ధే పరిఞ్ఞాయ, భావయిత్వాన అఞ్జసం;

పప్పుయ్య పరమం సన్తిం, పరినిబ్బిస్సత్యనాసవో’’తి.

… సోణో కుటికణ్ణథేరో….

౧౨. కోసియత్థేరగాథా

౩౭౦. ‘‘యో వే గరూనం వచనఞ్ఞు ధీరో, వసే చ తమ్హి జనయేథ పేమం;

సో భత్తిమా నామ చ హోతి పణ్డితో, ఞత్వా చ ధమ్మేసు విసేసి అస్స.

౩౭౧. ‘‘యం ఆపదా ఉప్పతితా ఉళారా, నక్ఖమ్భయన్తే పటిసఙ్ఖయన్తం;

సో థామవా నామ చ హోతి పణ్డితో, ఞత్వా చ ధమ్మేసు విసేసి అస్స.

౩౭౨. ‘‘యో వే సముద్దోవ ఠితో అనేజో, గమ్భీరపఞ్ఞో నిపుణత్థదస్సీ;

అసంహారియో నామ చ హోతి పణ్డితో, ఞత్వా చ ధమ్మేసు విసేసి అస్స.

౩౭౩. ‘‘బహుస్సుతో ధమ్మధరో చ హోతి, ధమ్మస్స హోతి అనుధమ్మచారీ;

సో తాదిసో నామ చ హోతి పణ్డితో, ఞత్వా చ ధమ్మేసు విసేసి అస్స.

౩౭౪. ‘‘అత్థఞ్చ యో జానాతి భాసితస్స, అత్థఞ్చ ఞత్వాన తథా కరోతి;

అత్థన్తరో నామ స హోతి పణ్డితో, ఞత్వా చ ధమ్మేసు విసేసి అస్సా’’తి.

… కోసియో థేరో….

పఞ్చకనిపాతో నిట్ఠితో.