౬. ఛక్కనిపాతో

౧. ఉరువేళకస్సపత్థేరగాథా

౩౭౫. ‘‘దిస్వాన పాటిహీరాని, గోతమస్స యసస్సినో;

న తావాహం పణిపతిం, ఇస్సామానేన వఞ్చితో.

౩౭౬. ‘‘మమ సఙ్కప్పమఞ్ఞాయ, చోదేసి నరసారథి;

తతో మే ఆసి సంవేగో, అబ్భుతో లోమహంసనో.

౩౭౭. ‘‘పుబ్బే జటిలభూతస్స, యా మే సిద్ధి పరిత్తికా;

తాహం తదా నిరాకత్వా [నిరంకత్వా (స్యా. క.)], పబ్బజిం జినసాసనే.

౩౭౮. ‘‘పుబ్బే యఞ్ఞేన సన్తుట్ఠో, కామధాతుపురక్ఖతో;

పచ్ఛా రాగఞ్చ దోసఞ్చ, మోహఞ్చాపి సమూహనిం.

౩౭౯. ‘‘పుబ్బేనివాసం జానామి, దిబ్బచక్ఖు విసోధితం;

ఇద్ధిమా పరచిత్తఞ్ఞూ, దిబ్బసోతఞ్చ పాపుణిం.

౩౮౦. ‘‘యస్స చత్థాయ పబ్బజితో, అగారస్మానగారియం;

సో మే అత్థో అనుప్పత్తో, సబ్బసంయోజనక్ఖయో’’తి.

… ఉరువేళకస్సపో థేరో….

౨. తేకిచ్ఛకారిత్థేరగాథా

౩౮౧. ‘‘అతిహితా వీహి, ఖలగతా సాలీ;

న చ లభే పిణ్డం, కథమహం కస్సం.

౩౮౨. ‘‘బుద్ధమప్పమేయ్యం అనుస్సర పసన్నో;

పీతియా ఫుటసరీరో హోహిసి సతతముదగ్గో.

౩౮౩. ‘‘ధమ్మమప్పమేయ్యం అనుస్సర పసన్నో;

పీతియా ఫుటసరీరో హోహిసి సతతముదగ్గో.

౩౮౪. ‘‘సఙ్ఘమప్పమేయ్యం అనుస్సర పసన్నో;

పీతియా ఫుటసరీరో హోహిసి సతతముదగ్గో.

౩౮౫. ‘‘అబ్భోకాసే విహరసి, సీతా హేమన్తికా ఇమా రత్యో;

మా సీతేన పరేతో విహఞ్ఞిత్థో, పవిస త్వం విహారం ఫుసితగ్గళం.

౩౮౬. ‘‘ఫుసిస్సం చతస్సో అప్పమఞ్ఞాయో, తాహి చ సుఖితో విహరిస్సం;

నాహం సీతేన విహఞ్ఞిస్సం, అనిఞ్జితో విహరన్తో’’తి.

… తేకిచ్ఛకారీ [తేకిచ్ఛకాని (సీ. స్యా. పీ.)] థేరో….

౩. మహానాగత్థేరగాథా

౩౮౭. ‘‘యస్స సబ్రహ్మచారీసు, గారవో నూపలబ్భతి;

పరిహాయతి సద్ధమ్మా, మచ్ఛో అప్పోదకే యథా.

౩౮౮. ‘‘యస్స సబ్రహ్మచారీసు, గారవో నూపలబ్భతి;

న విరూహతి సద్ధమ్మే, ఖేత్తే బీజంవ పూతికం.

౩౮౯. ‘‘యస్స సబ్రహ్మచారీసు, గారవో నూపలబ్భతి;

ఆరకా హోతి నిబ్బానా [నిబ్బాణా (సీ.)], ధమ్మరాజస్స సాసనే.

౩౯౦. ‘‘యస్స సబ్రహ్మచారీసు, గారవో ఉపలబ్భతి;

న విహాయతి సద్ధమ్మా, మచ్ఛో బవ్హోదకే [బహ్వోదకే (సీ.), బహోదకే (స్యా.)] యథా.

౩౯౧. ‘‘యస్స సబ్రహ్మచారీసు, గారవో ఉపలబ్భతి;

సో విరూహతి సద్ధమ్మే, ఖేత్తే బీజంవ భద్దకం.

౩౯౨. ‘‘యస్స సబ్రహ్మచారీసు, గారవో ఉపలబ్భతి;

సన్తికే హోతి నిబ్బానం [నిబ్బాణం (సీ.)], ధమ్మరాజస్స సాసనే’’తి.

… మహానాగో థేరో….

౪. కుల్లత్థేరగాథా

౩౯౩. ‘‘కుల్లో సివథికం గన్త్వా, అద్దస ఇత్థిముజ్ఝితం;

అపవిద్ధం సుసానస్మిం, ఖజ్జన్తిం కిమిహీ ఫుటం.

౩౯౪. ‘‘ఆతురం అసుచిం పూతిం, పస్స కుల్ల సముస్సయం;

ఉగ్ఘరన్తం పగ్ఘరన్తం, బాలానం అభినన్దితం.

౩౯౫. ‘‘ధమ్మాదాసం గహేత్వాన, ఞాణదస్సనపత్తియా;

పచ్చవేక్ఖిం ఇమం కాయం, తుచ్ఛం సన్తరబాహిరం.

౩౯౬. ‘‘యథా ఇదం తథా ఏతం, యథా ఏతం తథా ఇదం;

యథా అధో తథా ఉద్ధం, యథా ఉద్ధం తథా అధో.

౩౯౭. ‘‘యథా దివా తథా రత్తిం, యథా రత్తిం తథా దివా;

యథా పురే తథా పచ్ఛా, యథా పచ్ఛా తథా పురే.

౩౯౮. ‘‘పఞ్చఙ్గికేన తురియేన, న రతీ హోతి తాదిసీ;

యథా ఏకగ్గచిత్తస్స, సమ్మా ధమ్మం విపస్సతో’’తి.

… కుల్లో థేరో….

౫. మాలుక్యపుత్తత్థేరగాథా

౩౯౯. ‘‘మనుజస్స పమత్తచారినో, తణ్హా వడ్ఢతి మాలువా వియ;

సో ప్లవతీ [ప్లవతి (సీ. పీ. క.), పరిప్లవతి (స్యా.)] హురా హురం, ఫలమిచ్ఛంవ వనస్మి వానరో.

౪౦౦. ‘‘యం ఏసా సహతే [సహతి (పీ. క.)] జమ్మీ, తణ్హా లోకే విసత్తికా;

సోకా తస్స పవడ్ఢన్తి, అభివట్ఠంవ [అభివుట్ఠంవ (స్యా.), అభివడ్ఢంవ (క.)] బీరణం.

౪౦౧. ‘‘యో చేతం సహతే [సహతి (పీ. క.)] జమ్మిం, తణ్హం లోకే దురచ్చయం;

సోకా తమ్హా పపతన్తి, ఉదబిన్దూవ పోక్ఖరా.

౪౦౨. ‘‘తం వో వదామి భద్దం వో, యావన్తేత్థ సమాగతా;

తణ్హాయ మూలం ఖణథ, ఉసీరత్థోవ బీరణం;

మా వో నళంవ సోతోవ, మారో భఞ్జి పునప్పునం.

౪౦౩. ‘‘కరోథ బుద్ధవచనం, ఖణో వో మా ఉపచ్చగా;

ఖణాతీతా హి సోచన్తి, నిరయమ్హి సమప్పితా.

౪౦౪. ‘‘పమాదో రజో పమాదో [సబ్బదా (సీ. క.), సుత్తనిపాతట్ఠకథాయం ఉట్ఠానసుత్తవణ్ణనా ఓలోకేతబ్బా], పమాదానుపతితో రజో;

అప్పమాదేన విజ్జాయ, అబ్బహే సల్లమత్తనో’’తి.

… మాలుక్యపుత్తో [మాలుఙ్క్యపుత్తో (సీ. స్యా. పీ.)] థేరో….

౬. సప్పదాసత్థేరగాథా

౪౦౫. ‘‘పణ్ణవీసతివస్సాని, యతో పబ్బజితో అహం;

అచ్ఛరాసఙ్ఘాతమత్తమ్పి, చేతోసన్తిమనజ్ఝగం.

౪౦౬. ‘‘అలద్ధా చిత్తస్సేకగ్గం, కామరాగేన అట్టితో [అద్దితో (స్యా. సీ. అట్ఠ.), అడ్డితో (క.)];

బాహా పగ్గయ్హ కన్దన్తో, విహారా ఉపనిక్ఖమిం [నూపనిక్ఖమిం (సబ్బత్థ), దుపనిక్ఖమిం (?)].

౪౦౭. ‘‘సత్థం వా ఆహరిస్సామి, కో అత్థో జీవితేన మే;

కథం హి సిక్ఖం పచ్చక్ఖం, కాలం కుబ్బేథ మాదిసో.

౪౦౮. ‘‘తదాహం ఖురమాదాయ, మఞ్చకమ్హి ఉపావిసిం;

పరినీతో ఖురో ఆసి, ధమనిం ఛేత్తుమత్తనో.

౪౦౯. ‘‘తతో మే మనసీకారో, యోనిసో ఉదపజ్జథ;

ఆదీనవో పాతురహు, నిబ్బిదా సమతిట్ఠథ.

౪౧౦. ‘‘తతో చిత్తం విముచ్చి మే, పస్స ధమ్మసుధమ్మతం;

తిస్సో విజ్జా అనుప్పత్తా, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

… సప్పదాసో థేరో….

౭.కాతియానత్థేరగాథా

౪౧౧. ‘‘ఉట్ఠేహి నిసీద కాతియాన, మా నిద్దాబహులో అహు జాగరస్సు;

మా తం అలసం పమత్తబన్ధు, కూటేనేవ జినాతు మచ్చురాజా.

౪౧౨. ‘‘సేయ్యథాపి [సయథాపి (సీ. పీ.)] మహాసముద్దవేగో, ఏవం జాతిజరాతివత్తతే తం;

సో కరోహి సుదీపమత్తనో త్వం, న హి తాణం తవ విజ్జతేవ అఞ్ఞం.

౪౧౩. ‘‘సత్థా హి విజేసి మగ్గమేతం, సఙ్గా జాతిజరాభయా అతీతం;

పుబ్బాపరరత్తమప్పమత్తో, అనుయుఞ్జస్సు దళ్హం కరోహి యోగం.

౪౧౪. ‘‘పురిమాని పముఞ్చ బన్ధనాని, సఙ్ఘాటిఖురముణ్డభిక్ఖభోజీ;

మా ఖిడ్డారతిఞ్చ మా నిద్దం, అనుయుఞ్జిత్థ ఝాయ కాతియాన.

౪౧౫. ‘‘ఝాయాహి జినాహి కాతియాన, యోగక్ఖేమపథేసు కోవిదోసి;

పప్పుయ్య అనుత్తరం విసుద్ధిం, పరినిబ్బాహిసి వారినావ జోతి.

౪౧౬. ‘‘పజ్జోతకరో పరిత్తరంసో, వాతేన వినమ్యతే లతావ;

ఏవమ్పి తువం అనాదియానో, మారం ఇన్దసగోత్త నిద్ధునాహి;

సో వేదయితాసు వీతరాగో, కాలం కఙ్ఖ ఇధేవ సీతిభూతో’’తి.

… కాతియానో థేరో….

౮. మిగజాలత్థేరగాథా

౪౧౭. ‘‘సుదేసితో చక్ఖుమతా, బుద్ధేనాదిచ్చబన్ధునా;

సబ్బసంయోజనాతీతో, సబ్బవట్టవినాసనో.

౪౧౮. ‘‘నియ్యానికో ఉత్తరణో, తణ్హామూలవిసోసనో;

విసమూలం ఆఘాతనం, ఛేత్వా పాపేతి నిబ్బుతిం.

౪౧౯. ‘‘అఞ్ఞాణమూలభేదాయ, కమ్మయన్తవిఘాటనో;

విఞ్ఞాణానం పరిగ్గహే, ఞాణవజిరనిపాతనో.

౪౨౦. ‘‘వేదనానం విఞ్ఞాపనో, ఉపాదానప్పమోచనో;

భవం అఙ్గారకాసుంవ, ఞాణేన అనుపస్సనో [అనుపస్సకో (సీ. పీ.)].

౪౨౧. ‘‘మహారసో సుగమ్భీరో, జరామచ్చునివారణో;

అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, దుక్ఖూపసమనో సివో.

౪౨౨. ‘‘కమ్మం కమ్మన్తి ఞత్వాన, విపాకఞ్చ విపాకతో;

పటిచ్చుప్పన్నధమ్మానం, యథావాలోకదస్సనో;

మహాఖేమఙ్గమో సన్తో, పరియోసానభద్దకో’’తి.

… మిగజాలో థేరో….

౯. పురోహితపుత్తజేన్తత్థేరగాథా

౪౨౩. ‘‘జాతిమదేన మత్తోహం, భోగఇస్సరియేన చ;

సణ్ఠానవణ్ణరూపేన, మదమత్తో అచారిహం.

౪౨౪. ‘‘నాత్తనో సమకం కఞ్చి, అతిరేకం చ మఞ్ఞిసం;

అతిమానహతో బాలో, పత్థద్ధో ఉస్సితద్ధజో.

౪౨౫. ‘‘మాతరం పితరఞ్చాపి, అఞ్ఞేపి గరుసమ్మతే;

న కఞ్చి అభివాదేసిం, మానత్థద్ధో అనాదరో.

౪౨౬. ‘‘దిస్వా వినాయకం అగ్గం, సారథీనం వరుత్తమం;

తపన్తమివ ఆదిచ్చం, భిక్ఖుసఙ్ఘపురక్ఖతం.

౪౨౭. ‘‘మానం మదఞ్చ ఛడ్డేత్వా, విప్పసన్నేన చేతసా;

సిరసా అభివాదేసిం, సబ్బసత్తానముత్తమం.

౪౨౮. ‘‘అతిమానో చ ఓమానో, పహీనా సుసమూహతా;

అస్మిమానో సముచ్ఛిన్నో, సబ్బే మానవిధా హతా’’తి.

… జేన్తో పురోహితపుత్తో థేరో….

౧౦. సుమనత్థేరగాథా

౪౨౯. ‘‘యదా నవో పబ్బజితో, జాతియా సత్తవస్సికో;

ఇద్ధియా అభిభోత్వాన, పన్నగిన్దం మహిద్ధికం.

౪౩౦. ‘‘ఉపజ్ఝాయస్స ఉదకం, అనోతత్తా మహాసరా;

ఆహరామి తతో దిస్వా, మం సత్థా ఏతదబ్రవి’’.

౪౩౧. ‘‘సారిపుత్త ఇమం పస్స, ఆగచ్ఛన్తం కుమారకం;

ఉదకకుమ్భమాదాయ, అజ్ఝత్తం సుసమాహితం.

౪౩౨. ‘‘పాసాదికేన వత్తేన, కల్యాణఇరియాపథో;

సామణేరోనురుద్ధస్స, ఇద్ధియా చ విసారదో.

౪౩౩. ‘‘ఆజానీయేన ఆజఞ్ఞో, సాధునా సాధుకారితో;

వినీతో అనురుద్ధేన, కతకిచ్చేన సిక్ఖితో.

౪౩౪. ‘‘సో పత్వా పరమం సన్తిం, సచ్ఛికత్వా అకుప్పతం;

సామణేరో స సుమనో, మా మం జఞ్ఞాతి ఇచ్ఛతీ’’తి.

… సుమనో థేరో….

౧౧. న్హాతకమునిత్థేరగాథా

౪౩౫. ‘‘వాతరోగాభినీతో త్వం, విహరం కాననే వనే;

పవిద్ధగోచరే లూఖే, కథం భిక్ఖు కరిస్ససి’’.

౪౩౬. ‘‘పీతిసుఖేన విపులేన, ఫరిత్వాన సముస్సయం;

లూఖమ్పి అభిసమ్భోన్తో, విహరిస్సామి కాననే.

౪౩౭. ‘‘భావేన్తో సత్త బోజ్ఝఙ్గే, ఇన్ద్రియాని బలాని చ;