౨. దుకనిపాతో

౧. పఠమవగ్గో

౧. ఉత్తరత్థేరగాథా

౧౨౧. ‘‘నత్థి కోచి భవో నిచ్చో, సఙ్ఖారా వాపి సస్సతా;

ఉప్పజ్జన్తి చ తే ఖన్ధా, చవన్తి అపరాపరం.

౧౨౨. ‘‘ఏతమాదీనం ఞత్వా, భవేనమ్హి అనత్థికో;

నిస్సటో సబ్బకామేహి, పత్తో మే ఆసవక్ఖయో’’తి.

ఇత్థం సుదం ఆయస్మా ఉత్తరో థేరో గాథాయో అభాసిత్థాతి.

౨. పిణ్డోలభారద్వాజత్థేరగాథా

౧౨౩. ‘‘నయిదం అనయేన జీవితం, నాహారో హదయస్స సన్తికో;

ఆహారట్ఠితికో సముస్సయో, ఇతి దిస్వాన చరామి ఏసనం.

౧౨౪. ‘‘పఙ్కోతి హి నం పవేదయుం, యాయం వన్దనపూజనా కులేసు;

సుఖుమం సల్లం దురుబ్బహం, సక్కారో కాపురిసేన దుజ్జహో’’తి.

ఇత్థం సుదం ఆయస్మా పిణ్డోలభారద్వాజో థేరో గాథాయో అభాసిత్థాతి.

౩. వల్లియత్థేరగాథా

౧౨౫. ‘‘మక్కటో పఞ్చద్వారాయం, కుటికాయం పసక్కియ;

ద్వారేన అనుపరియేతి, ఘట్టయన్తో ముహుం ముహుం.

౧౨౬. ‘‘తిట్ఠ మక్కట మా ధావి, న హి తే తం యథా పురే;

నిగ్గహీతోసి పఞ్ఞాయ, నేవ దూరం గమిస్సతీ’’తి.

… వల్లియో థేరో….

౪. గఙ్గాతీరియత్థేరగాథా

౧౨౭. ‘‘తిణ్ణం మే తాలపత్తానం, గఙ్గాతీరే కుటీ కతా;

ఛవసిత్తోవ మే పత్తో, పంసుకూలఞ్చ చీవరం.

౧౨౮. ‘‘ద్విన్నం అన్తరవస్సానం, ఏకా వాచా మే భాసితా;

తతియే అన్తరవస్సమ్హి, తమోఖన్ధో [తమోక్ఖన్ధో (సీ. స్యా.)] పదాలితో’’తి.

… గఙ్గాతీరియో థేరో….

౫. అజినత్థేరగాథా

౧౨౯. ‘‘అపి చే హోతి తేవిజ్జో, మచ్చుహాయీ అనాసవో;

అప్పఞ్ఞాతోతి నం బాలా, అవజానన్తి అజానతా.

౧౩౦. ‘‘యో చ ఖో అన్నపానస్స, లాభీ హోతీధ పుగ్గలో;

పాపధమ్మోపి చే హోతి, సో నేసం హోతి సక్కతో’’తి.

… అజినో థేరో….

౬. మేళజినత్థేరగాథా

౧౩౧. ‘‘యదాహం ధమ్మమస్సోసిం, భాసమానస్స సత్థునో;

న కఙ్ఖమభిజానామి, సబ్బఞ్ఞూఅపరాజితే.

౧౩౨. ‘‘సత్థవాహే మహావీరే, సారథీనం వరుత్తమే;

మగ్గే పటిపదాయం వా, కఙ్ఖా మయ్హం న విజ్జతీ’’తి.

… మేళజినో థేరో….

౭. రాధత్థేరగాథా

౧౩౩. [ధ. ప. ౧౩ ధమ్మపదే] ‘‘యథా అగారం దుచ్ఛన్నం, వుట్ఠీ సమతివిజ్ఝతి;

ఏవం అభావితం చిత్తం, రాగో సమతివిజ్ఝతి.

౧౩౪. [ధ. ప. ౧౪ ధమ్మపదే] ‘‘యథా అగారం సుచ్ఛన్నం, వుడ్ఢీ న సమతివిజ్ఝతి;

ఏవం సుభావితం చిత్తం, రాగో న సమతివిజ్ఝతీ’’తి.

… రాధో థేరో….

౮. సురాధత్థేరగాథా

౧౩౫. ‘‘ఖీణా హి మయ్హం జాతి, వుసితం జినసాసనం;

పహీనో జాలసఙ్ఖాతో, భవనేత్తి సమూహతా.

౧౩౬. ‘‘యస్సత్థాయ పబ్బజితో, అగారస్మానగారియం;

సో మే అత్థో అనుప్పత్తో, సబ్బసంయోజనక్ఖయో’’తి.

… సురాధో థేరో….

౯. గోతమత్థేరగాథా

౧౩౭. ‘‘సుఖం సుపన్తి మునయో, యే ఇత్థీసు న బజ్ఝరే;

సదా వే రక్ఖితబ్బాసు, యాసు సచ్చం సుదుల్లభం.

౧౩౮. ‘‘వధం చరిమ్హ తే కామ, అనణా దాని తే మయం;

గచ్ఛామ దాని నిబ్బానం, యత్థ గన్త్వా న సోచతీ’’తి.

… గోతమో థేరో….

౧౦. వసభత్థేరగాథా

౧౩౯. ‘‘పుబ్బే హనతి అత్తానం, పచ్ఛా హనతి సో పరే;

సుహతం హన్తి అత్తానం, వీతంసేనేవ పక్ఖిమా.

౧౪౦. ‘‘న బ్రాహ్మణో బహివణ్ణో, అన్తో వణ్ణో హి బ్రాహ్మణో;

యస్మిం పాపాని కమ్మాని, స వే కణ్హో సుజమ్పతీ’’తి.

… వసభో థేరో….

వగ్గో పఠమో నిట్ఠితో.

తస్సుద్దానం –

ఉత్తరో చేవ పిణ్డోలో, వల్లియో తీరియో ఇసి;

అజినో చ మేళజినో, రాధో సురాధో గోతమో;

వసభేన ఇమే హోన్తి, దస థేరా మహిద్ధికాతి.

౨. దుతియవగ్గో

౧. మహాచున్దత్థేరగాథా

౧౪౧. ‘‘సుస్సూసా సుతవద్ధనీ, సుతం పఞ్ఞాయ వద్ధనం;

పఞ్ఞాయ అత్థం జానాతి, ఞాతో అత్థో సుఖావహో.

౧౪౨. ‘‘సేవేథ పన్తాని సేనాసనాని, చరేయ్య సంయోజనవిప్పమోక్ఖం;

సచే రతిం నాధిగచ్ఛేయ్య తత్థ, సఙ్ఘే వసే రక్ఖితత్తో సతిమా’’తి.

… మహాచున్దో థేరో….

౨. జోతిదాసత్థేరగాథా

౧౪౩. ‘‘యే ఖో తే వేఠమిస్సేన [వేఘమిస్సేన (సీ. స్యా.), వే గమిస్సేన, వేఖమిస్సేన (క.)], నానత్తేన చ కమ్మునా;

మనుస్సే ఉపరున్ధన్తి, ఫరుసూపక్కమా జనా;

తేపి తత్థేవ కీరన్తి, న హి కమ్మం పనస్సతి.

౧౪౪. ‘‘యం కరోతి నరో కమ్మం, కల్యాణం యది పాపకం;

తస్స తస్సేవ దాయాదో, యం యం కమ్మం పకుబ్బతీ’’తి.

… జోతిదాసో థేరో….

౩. హేరఞ్ఞకానిత్థేరగాథా

౧౪౫. ‘‘అచ్చయన్తి అహోరత్తా, జీవితం ఉపరుజ్ఝతి;

ఆయు ఖీయతి మచ్చానం, కున్నదీనంవ ఓదకం.

౧౪౬. ‘‘అథ పాపాని కమ్మాని, కరం బాలో న బుజ్ఝతి;

పచ్ఛాస్స కటుకం హోతి, విపాకో హిస్స పాపకో’’తి.

… హేరఞ్ఞకానిత్థేరో….

౪. సోమమిత్తత్థేరగాథా

౧౪౭. ‘‘పరిత్తం దారుమారుయ్హ, యథా సీదే మహణ్ణవే;

ఏవం కుసీతమాగమ్మ, సాధుజీవీపి సీదతి;

తస్మా తం పరివజ్జేయ్య, కుసీతం హీనవీరియం.

౧౪౮. ‘‘పవివిత్తేహి అరియేహి, పహితత్తేహి ఝాయిభి;

నిచ్చం ఆరద్ధవీరియేహి, పణ్డితేహి సహావసే’’తి.

… సోమమిత్తో థేరో….

౫. సబ్బమిత్తత్థేరగాథా

౧౪౯. ‘‘జనో జనమ్హి సమ్బద్ధో [సమ్బద్ధో (స్యా. క.)], జనమేవస్సితో జనో;

జనో జనేన హేఠీయతి, హేఠేతి చ [బోధియతి, బాధేతి చ (క.)] జనో జనం.

౧౫౦. ‘‘కో హి తస్స జనేనత్థో, జనేన జనితేన వా;

జనం ఓహాయ గచ్ఛం తం, హేఠయిత్వా [బాధయిత్వా (క.)] బహుం జన’’న్తి.

… సబ్బమిత్తో థేరో….

౬. మహాకాళత్థేరగాథా

౧౫౧. ‘‘కాళీ ఇత్థీ బ్రహతీ ధఙ్కరూపా, సత్థిఞ్చ భేత్వా అపరఞ్చ సత్థిం;

బాహఞ్చ భేత్వా అపరఞ్చ బాహం, సీసఞ్చ భేత్వా దధిథాలకంవ;

ఏసా నిసిన్నా అభిసన్దహిత్వా.

౧౫౨. ‘‘యో వే అవిద్వా ఉపధిం కరోతి, పునప్పునం దుక్ఖముపేతి మన్దో;

తస్మా పజానం ఉపధిం న కయిరా, మాహం పున భిన్నసిరో సయిస్స’’న్తి [పస్సిస్సన్తి (క.)].

… మహాకాళో థేరో….

౭. తిస్సత్థేరగాథా

౧౫౩. ‘‘బహూ సపత్తే లభతి, ముణ్డో సఙ్ఘాటిపారుతో;

లాభీ అన్నస్స పానస్స, వత్థస్స సయనస్స చ.

౧౫౪. ‘‘ఏతమాదీనవం ఞత్వా, సక్కారేసు మహబ్భయం;

అప్పలాభో అనవస్సుతో, సతో భిక్ఖు పరిబ్బజే’’తి.

… తిస్సో థేరో….

౮. కిమిలత్థేరగాథా

౧౫౫. ‘‘పాచీనవంసదాయమ్హి, సక్యపుత్తా సహాయకా;

పహాయానప్పకే భోగే, ఉఞ్ఛాపత్తాగతే రతా.

౧౫౬. ‘‘ఆరద్ధవీరియా పహితత్తా, నిచ్చం దళ్హపరక్కమా;

రమన్తి ధమ్మరతియా, హిత్వాన లోకియం రతి’’న్తి.

… కిమిలో [కిమ్బిలో (సీ. స్యా. పీ.)] థేరో….

౯. నన్దత్థేరగాథా

౧౫౭. ‘‘అయోనిసో మనసికారా, మణ్డనం అనుయుఞ్జిసం;

ఉద్ధతో చపలో చాసిం, కామరాగేన అట్టితో.

౧౫౮. ‘‘ఉపాయకుసలేనాహం, బుద్ధేనాదిచ్చబన్ధునా;

యోనిసో పటిపజ్జిత్వా, భవే చిత్తం ఉదబ్బహి’’న్తి.

… నన్దో థేరో….

౧౦. సిరిమత్థేరగాథా

౧౫౯. ‘‘పరే చ నం పసంసన్తి, అత్తా చే అసమాహితో;

మోఘం పరే పసంసన్తి, అత్తా హి అసమాహితో.

౧౬౦. ‘‘పరే చ నం గరహన్తి, అత్తా చే సుసమాహితో;

మోఘం పరే గరహన్తి, అత్తా హి సుసమాహితో’’తి.

… సిరిమా థేరో….

వగ్గో దుతియో నిట్ఠితో.

తస్సుద్దానం –

చున్దో చ జోతిదాసో చ, థేరో హేరఞ్ఞకాని చ;

సోమమిత్తో సబ్బమిత్తో, కాలో తిస్సో చ కిమిలో [కిమ్బిలో (సీ. స్యా. పీ.), ఛన్దలక్ఖణానులోమం];

నన్దో చ సిరిమా చేవ, దస థేరా మహిద్ధికాతి.

౩. తతియవగ్గో

౧. ఉత్తరత్థేరగాథా

౧౬౧. ‘‘ఖన్ధా మయా పరిఞ్ఞాతా, తణ్హా మే సుసమూహతా;

భావితా మమ బోజ్ఝఙ్గా, పత్తో మే ఆసవక్ఖయో.

౧౬౨. ‘‘సోహం ఖన్ధే పరిఞ్ఞాయ, అబ్బహిత్వాన [అబ్బుహిత్వాన (క.)] జాలినిం;

భావయిత్వాన బోజ్ఝఙ్గే, నిబ్బాయిస్సం అనాసవో’’తి.

… ఉత్తరో థేరో….

౨. భద్దజిత్థేరగాథా

౧౬౩. ‘‘పనాదో నామ సో రాజా, యస్స యూపో సువణ్ణయో;

తిరియం సోళసుబ్బేధో [సోళసపబ్బేధో (సీ. అట్ఠ.), సోళసబ్బాణో (?)], ఉబ్భమాహు [ఉద్ధమాహు (సీ.), ఉచ్చమాహు (స్యా.)] సహస్సధా.

౧౬౪. ‘‘సహస్సకణ్డో సతగేణ్డు, ధజాలు హరితామయో;

అనచ్చుం తత్థ గన్ధబ్బా, ఛసహస్సాని సత్తధా’’తి.

… భద్దజిత్థేరో….

౩. సోభితత్థేరగాథా