౧౭. తింసనిపాతో
౧. ఫుస్సత్థేరగాథా
౯౪౯. పాసాదికే బహూ దిస్వా, భావితత్తే సుసంవుతే;
ఇసి పణ్డరసగోత్తో [పణ్డరస్స గోత్తో (సీ.)], అపుచ్ఛి ఫుస్ససవ్హయం.
౯౫౦. ‘‘కింఛన్దా కిమధిప్పాయా, కిమాకప్పా భవిస్సరే;
అనాగతమ్హి కాలమ్హి, తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో’’.
౯౫౧. ‘‘సుణోహి వచనం మయ్హం, ఇసిపణ్డరసవ్హయ;
సక్కచ్చం ఉపధారేహి, ఆచిక్ఖిస్సామ్యనాగతం.
౯౫౨. ‘‘కోధనా ఉపనాహీ చ, మక్ఖీ థమ్భీ సఠా బహూ;
ఉస్సుకీ నానావాదా చ, భవిస్సన్తి అనాగతే.
౯౫౩. ‘‘అఞ్ఞాతమానినో ధమ్మే, గమ్భీరే తీరగోచరా;
లహుకా అగరు ధమ్మే, అఞ్ఞమఞ్ఞమగారవా.
౯౫౪. ‘‘బహూ ఆదీనవా లోకే, ఉప్పజ్జిస్సన్త్యనాగతే;
సుదేసితం ఇమం ధమ్మం, కిలేసేస్సన్తి [కిలేసిస్సన్తి (సీ.), కిలిసిస్సన్తి (స్యా. క.)] దుమ్మతీ.
౯౫౫. ‘‘గుణహీనాపి సఙ్ఘమ్హి, వోహరన్తా విసారదా;
బలవన్తో భవిస్సన్తి, ముఖరా అస్సుతావినో.
౯౫౬. ‘‘గుణవన్తోపి సఙ్ఘమ్హి, వోహరన్తా యథాత్థతో;
దుబ్బలా తే భవిస్సన్తి, హిరీమనా అనత్థికా.
౯౫౭. ‘‘రజతం జాతరూపఞ్చ, ఖేత్తం వత్థుమజేళకం;
దాసిదాసఞ్చ దుమ్మేధా, సాదియిస్సన్త్యనాగతే.
౯౫౮. ‘‘ఉజ్ఝానసఞ్ఞినో బాలా, సీలేసు అసమాహితా;
ఉన్నళా విచరిస్సన్తి, కలహాభిరతా మగా.
౯౫౯. ‘‘ఉద్ధతా చ భవిస్సన్తి, నీలచీవరపారుతా;
కుహా థద్ధా లపా సిఙ్గీ, చరిస్సన్త్యరియా వియ.
౯౬౦. ‘‘తేలసణ్ఠేహి కేసేహి, చపలా అఞ్జనక్ఖికా;
రథియాయ గమిస్సన్తి, దన్తవణ్ణికపారుతా.
౯౬౧. ‘‘అజేగుచ్ఛం విముత్తేహి, సురత్తం అరహద్ధజం;
జిగుచ్ఛిస్సన్తి కాసావం, ఓదాతేసు సముచ్ఛితా [ఓదాతే సుసముచ్ఛితా (సీ.)].
౯౬౨. ‘‘లాభకామా భవిస్సన్తి, కుసీతా హీనవీరియా;
కిచ్ఛన్తా వనపత్థాని, గామన్తేసు వసిస్సరే.
౯౬౩. ‘‘యే యే లాభం లభిస్సన్తి, మిచ్ఛాజీవరతా సదా;
తే తేవ అనుసిక్ఖన్తా, భజిస్సన్తి అసంయతా.
౯౬౪. ‘‘యే యే అలాభినో లాభం, న తే పుజ్జా భవిస్సరే;
సుపేసలేపి తే ధీరే, సేవిస్సన్తి న తే తదా.
౯౬౫. ‘‘మిలక్ఖురజనం రత్తం [పిలక్ఖరజనం రత్తం (?)], గరహన్తా సకం ధజం;
తిత్థియానం ధజం కేచి, ధారిస్సన్త్యవదాతకం.
౯౬౬. ‘‘అగారవో చ కాసావే, తదా తేసం భవిస్సతి;
పటిసఙ్ఖా చ కాసావే, భిక్ఖూనం న భవిస్సతి.
౯౬౭. ‘‘అభిభూతస్స దుక్ఖేన, సల్లవిద్ధస్స రుప్పతో;
పటిసఙ్ఖా మహాఘోరా, నాగస్సాసి అచిన్తియా.
౯౬౮. ‘‘ఛద్దన్తో హి తదా దిస్వా, సురత్తం అరహద్ధజం;
తావదేవ భణీ గాథా, గజో అత్థోపసంహితా’’.
౯౬౯. [ధ. ప. ౯; జా. ౧.౨.౧౪౧; ౧.౧౬.౧౨౨] ‘‘అనిక్కసావో కాసావం, యో వత్థం పరిధస్సతి [పరిదహిస్సతి (సీ. స్యా.)];
అపేతో దమసచ్చేన, న సో కాసావమరహతి.
౯౭౦. ‘‘యో చ వన్తకాసావస్స, సీలేసు సుసమాహితో;
ఉపేతో దమసచ్చేన, స వే కాసావమరహతి.
౯౭౧. ‘‘విపన్నసీలో దుమ్మేధో, పాకటో కామకారియో;
విబ్భన్తచిత్తో నిస్సుక్కో, న సో కాసావమరహతి.
౯౭౨. ‘‘యో చ సీలేన సమ్పన్నో, వీతరాగో సమాహితో;
ఓదాతమనసఙ్కప్పో, స వే కాసావమరహతి.
౯౭౩. ‘‘ఉద్ధతో ఉన్నళో బాలో, సీలం యస్స న విజ్జతి;
ఓదాతకం అరహతి, కాసావం కిం కరిస్సతి.
౯౭౪. ‘‘భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ, దుట్ఠచిత్తా అనాదరా;
తాదీనం మేత్తచిత్తానం, నిగ్గణ్హిస్సన్త్యనాగతే.
౯౭౫. ‘‘సిక్ఖాపేన్తాపి థేరేహి, బాలా చీవరధారణం;
న సుణిస్సన్తి దుమ్మేధా, పాకటా కామకారియా.
౯౭౬. ‘‘తే తథా సిక్ఖితా బాలా, అఞ్ఞమఞ్ఞం అగారవా;
నాదియిస్సన్తుపజ్ఝాయే, ఖళుఙ్కో వియ సారథిం.
౯౭౭. ‘‘ఏవం అనాగతద్ధానం, పటిపత్తి భవిస్సతి;
భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనఞ్చ, పత్తే కాలమ్హి పచ్ఛిమే.
౯౭౮. ‘‘పురా ఆగచ్ఛతే ఏతం, అనాగతం మహబ్భయం;
సుబ్బచా హోథ సఖిలా, అఞ్ఞమఞ్ఞం సగారవా.
౯౭౯. ‘‘మేత్తచిత్తా కారుణికా, హోథ సీలేసు సంవుతా;
ఆరద్ధవీరియా పహితత్తా, నిచ్చం దళ్హపరక్కమా.
౯౮౦. ‘‘పమాదం భయతో దిస్వా, అప్పమాదఞ్చ ఖేమతో;
భావేథట్ఠఙ్గికం మగ్గం, ఫుసన్తా అమతం పద’’న్తి.
… ఫుస్సో థేరో….
౨. సారిపుత్తత్థేరగాథా
౯౮౧. ‘‘యథాచారీ యథాసతో సతీమా, యతసఙ్కప్పజ్ఝాయి అప్పమత్తో;
అజ్ఝత్తరతో సమాహితత్తో, ఏకో సన్తుసితో తమాహు భిక్ఖుం.
౯౮౨. ‘‘అల్లం సుక్ఖం వా భుఞ్జన్తో, న బాళ్హం సుహితో సియా;
ఊనూదరో మితాహారో, సతో భిక్ఖు పరిబ్బజే.
౯౮౩. ‘‘చత్తారో పఞ్చ ఆలోపే, అభుత్వా ఉదకం పివే;
అలం ఫాసువిహారాయ, పహితత్తస్స భిక్ఖునో.
౯౮౪. ‘‘కప్పియం తం చే ఛాదేతి, చీవరం ఇదమత్థికం [ఇదమత్థితం (సీ.)];
అలం ఫాసువిహారాయ, పహితత్తస్స భిక్ఖునో.
౯౮౫. ‘‘పల్లఙ్కేన నిసిన్నస్స, జణ్ణుకే నాభివస్సతి;
అలం ఫాసువిహారాయ, పహితత్తస్స భిక్ఖునో.
౯౮౬. [సం. ని. ౪.౨౫౩; ఇతివు. ౫౩] ‘‘యో సుఖం దుక్ఖతో అద్ద, దుక్ఖమద్దక్ఖి సల్లతో;
ఉభయన్తరేన [ఉభయమన్తరే (సీ.)] నాహోసి, కేన లోకస్మి కిం సియా.
౯౮౭. ‘‘మా మే కదాచి పాపిచ్ఛో, కుసీతో హీనవీరియో;
అప్పస్సుతో అనాదరో, కేన లోకస్మి కిం సియా.
౯౮౮. ‘‘బహుస్సుతో చ మేధావీ, సీలేసు సుసమాహితో;
చేతోసమథమనుయుత్తో, అపి ముద్ధని తిట్ఠతు.
౯౮౯. ‘‘యో పపఞ్చమనుయుత్తో, పపఞ్చాభిరతో మగో;
విరాధయీ సో నిబ్బానం, యోగక్ఖేమం అనుత్తరం.
౯౯౦. ‘‘యో చ పపఞ్చం హిత్వాన, నిప్పపఞ్చపథే రతో;
ఆరాధయీ సో నిబ్బానం, యోగక్ఖేమం అనుత్తరం.
౯౯౧. [ధ. ప. ౯౮] ‘‘గామే వా యది వారఞ్ఞే, నిన్నే వా యది వా థలే;
యత్థ అరహన్తో విహరన్తి, తం భూమిరామణేయ్యకం.
౯౯౨. ‘‘రమణీయాని అరఞ్ఞాని, యత్థ న రమతీ జనో;
వీతరాగా రమిస్సన్తి, న తే కామగవేసినో.
౯౯౩. [ధ. ప. ౭౬] ‘‘నిధీనంవ పవత్తారం, యం పస్సే వజ్జదస్సినం;
నిగ్గయ్హవాదిం మేధావిం, తాదిసం పణ్డితం భజే;
తాదిసం భజమానస్స, సేయ్యో హోతి న పాపియో.
౯౯౪. [ధ. ప. ౭౭] ‘‘ఓవదేయ్యానుసాసేయ్య, అసబ్భా చ నివారయే;
సతఞ్హి సో పియో హోతి, అసతం హోతి అప్పియో.
౯౯౫. ‘‘అఞ్ఞస్స భగవా బుద్ధో, ధమ్మం దేసేసి చక్ఖుమా;
ధమ్మే దేసియమానమ్హి, సోతమోధేసిమత్థికో;
తం మే అమోఘం సవనం, విముత్తోమ్హి అనాసవో.
౯౯౬. ‘‘నేవ పుబ్బేనివాసాయ, నపి దిబ్బస్స చక్ఖునో;
చేతోపరియాయ ఇద్ధియా, చుతియా ఉపపత్తియా;
సోతధాతువిసుద్ధియా, పణిధీ మే న విజ్జతి [కథా. ౩౭౮].
౯౯౭. ‘‘రుక్ఖమూలంవ నిస్సాయ, ముణ్డో సఙ్ఘాటిపారుతో;
పఞ్ఞాయ ఉత్తమో థేరో, ఉపతిస్సోవ [ఉపతిస్సో చ (సీ. క.)] ఝాయతి.
౯౯౮. ‘‘అవితక్కం సమాపన్నో, సమ్మాసమ్బుద్ధసావకో;
అరియేన తుణ్హీభావేన, ఉపేతో హోతి తావదే.
౯౯౯. [ఉదా. ౨౪] ‘‘యథాపి పబ్బతో సేలో, అచలో సుప్పతిట్ఠితో;
ఏవం మోహక్ఖయా భిక్ఖు, పబ్బతోవ న వేధతి.
౧౦౦౦. ‘‘అనఙ్గణస్స పోసస్స, నిచ్చం సుచిగవేసినో;
వాలగ్గమత్తం పాపస్స, అబ్భమత్తంవ ఖాయతి.
౧౦౦౧. ‘‘నాభినన్దామి మరణం, నాభినన్దామి జీవితం;
నిక్ఖిపిస్సం ఇమం కాయం, సమ్పజానో పతిస్సతో.
౧౦౦౨. ‘‘నాభినన్దామి మరణం, నాభినన్దామి జీవితం;
కాలఞ్చ పటికఙ్ఖామి, నిబ్బిసం భతకో యథా.
౧౦౦౩. ‘‘ఉభయేన మిదం మరణమేవ, నామరణం పచ్ఛా వా పురే వా;
పటిపజ్జథ మా వినస్సథ, ఖణో వో మా ఉపచ్చగా.
౧౦౦౪. ‘‘నగరం యథా పచ్చన్తం, గుత్తం సన్తరబాహిరం;
ఏవం గోపేథ అత్తానం, ఖణో వో మా ఉపచ్చగా;
ఖణాతీతా హి సోచన్తి, నిరయమ్హి సమప్పితా.
౧౦౦౫. ‘‘ఉపసన్తో ఉపరతో, మన్తభాణీ [మత్తభాణీ (సీ.)] అనుద్ధతో;
ధునాతి పాపకే ధమ్మే, దుమపత్తంవ మాలుతో.
౧౦౦౬. ‘‘ఉపసన్తో ఉపరతో, మన్తభాణీ అనుద్ధతో;
అప్పాసి [అబ్బహి (స్యా.), అభాసి (?)] పాపకే ధమ్మే, దుమపత్తంవ మాలుతో.
౧౦౦౭. ‘‘ఉపసన్తో అనాయాసో, విప్పసన్నో అనావిలో;
కల్యాణసీలో మేధావీ, దుక్ఖస్సన్తకరో సియా.
౧౦౦౮. ‘‘న విస్ససే ఏకతియేసు ఏవం, అగారిసు పబ్బజితేసు చాపి;
సాధూపి హుత్వా న అసాధు హోన్తి, అసాధు హుత్వా పున సాధు హోన్తి.
౧౦౦౯. ‘‘కామచ్ఛన్దో చ బ్యాపాదో, థినమిద్ధఞ్చ భిక్ఖునో;
ఉద్ధచ్చం విచికిచ్ఛా చ, పఞ్చేతే చిత్తకేలిసా.
౧౦౧౦. ‘‘యస్స సక్కరియమానస్స, అసక్కారేన చూభయం;
సమాధి న వికమ్పతి, అప్పమాదవిహారినో.
౧౦౧౧. ‘‘తం ఝాయినం సాతతికం, సుఖుమదిట్ఠివిపస్సకం;
ఉపాదానక్ఖయారామం, ఆహు సప్పురిసో ఇతి.
౧౦౧౨. ‘‘మహాసముద్దో పథవీ, పబ్బతో అనిలోపి చ;
ఉపమాయ న యుజ్జన్తి, సత్థు వరవిముత్తియా.
౧౦౧౩. ‘‘చక్కానువత్తకో థేరో, మహాఞాణీ సమాహితో;
పథవాపగ్గిసమానో, న రజ్జతి న దుస్సతి.
౧౦౧౪. ‘‘పఞ్ఞాపారమితం పత్తో, మహాబుద్ధి మహామతి;
అజళో జళసమానో, సదా చరతి నిబ్బుతో.
౧౦౧౫. ‘‘పరిచిణ్ణో మయా సత్థా…పే… భవనేత్తి సమూహతా.
౧౦౧౬. ‘‘సమ్పాదేథప్పమాదేన, ఏసా మే అనుసాసనీ;
హన్దాహం పరినిబ్బిస్సం, విప్పముత్తోమ్హి సబ్బధీ’’తి.
… సారిపుత్తో థేరో….
౩. ఆనన్దత్థేరగాథా
౧౦౧౭. ‘‘పిసుణేన చ కోధనేన చ, మచ్ఛరినా చ విభూతనన్దినా;
సఖితం న కరేయ్య పణ్డితో, పాపో కాపురిసేన సఙ్గమో.
౧౦౧౮. ‘‘సద్ధేన చ పేసలేన చ, పఞ్ఞవతా బహుస్సుతేన చ;
సఖితం కరేయ్య పణ్డితో, భద్దో సప్పురిసేన సఙ్గమో.
౧౦౧౯. ‘‘పస్స చిత్తకతం బిమ్బం…పే… యస్స నత్థి ధువం ఠితి.