౧౬. వీసతినిపాతో

౧. అధిముత్తత్థేరగాథా

౭౦౫. ‘‘యఞ్ఞత్థం వా ధనత్థం వా, యే హనామ మయం పురే;

అవసేసం [అవసే తం (సీ. అట్ఠ. మూలపాఠో), అవసేసానం (అట్ఠ.?)] భయం హోతి, వేధన్తి విలపన్తి చ.

౭౦౬. ‘‘తస్స తే నత్థి భీతత్తం, భియ్యో వణ్ణో పసీదతి;

కస్మా న పరిదేవేసి, ఏవరూపే మహబ్భయే.

౭౦౭. ‘‘నత్థి చేతసికం దుక్ఖం, అనపేక్ఖస్స గామణి;

అతిక్కన్తా భయా సబ్బే, ఖీణసంయోజనస్స వే.

౭౦౮. ‘‘ఖీణాయ భవనేత్తియా, దిట్ఠే ధమ్మే యథాతథే;

న భయం మరణే హోతి, భారనిక్ఖేపనే యథా.

౭౦౯. ‘‘సుచిణ్ణం బ్రహ్మచరియం మే, మగ్గో చాపి సుభావితో;

మరణే మే భయం నత్థి, రోగానమివ సఙ్ఖయే.

౭౧౦. ‘‘సుచిణ్ణం బ్రహ్మచరియం మే, మగ్గో చాపి సుభావితో;

నిరస్సాదా భవా దిట్ఠా, విసం పిత్వావ [పీత్వావ (సీ.)] ఛడ్డితం.

౭౧౧. ‘‘పారగూ అనుపాదానో, కతకిచ్చో అనాసవో;

తుట్ఠో ఆయుక్ఖయా హోతి, ముత్తో ఆఘాతనా యథా.

౭౧౨. ‘‘ఉత్తమం ధమ్మతం పత్తో, సబ్బలోకే అనత్థికో;

ఆదిత్తావ ఘరా ముత్తో, మరణస్మిం న సోచతి.

౭౧౩. ‘‘యదత్థి సఙ్గతం కిఞ్చి, భవో వా యత్థ లబ్భతి;

సబ్బం అనిస్సరం ఏతం, ఇతి వుత్తం మహేసినా.

౭౧౪. ‘‘యో తం తథా పజానాతి, యథా బుద్ధేన దేసితం;

న గణ్హాతి భవం కిఞ్చి, సుతత్తంవ అయోగుళం.

౭౧౫. ‘‘న మే హోతి ‘అహోసి’న్తి, ‘భవిస్స’న్తి న హోతి మే;

సఙ్ఖారా విగమిస్సన్తి, తత్థ కా పరిదేవనా.

౭౧౬. ‘‘సుద్ధం ధమ్మసముప్పాదం, సుద్ధం సఙ్ఖారసన్తతిం;

పస్సన్తస్స యథాభూతం, న భయం హోతి గామణి.

౭౧౭. ‘‘తిణకట్ఠసమం లోకం, యదా పఞ్ఞాయ పస్సతి;

మమత్తం సో అసంవిన్దం, ‘నత్థి మే’తి న సోచతి.

౭౧౮. ‘‘ఉక్కణ్ఠామి సరీరేన, భవేనమ్హి అనత్థికో;

సోయం భిజ్జిస్సతి కాయో, అఞ్ఞో చ న భవిస్సతి.

౭౧౯. ‘‘యం వో కిచ్చం సరీరేన, తం కరోథ యదిచ్ఛథ;

న మే తప్పచ్చయా తత్థ, దోసో పేమఞ్చ హేహితి’’.

౭౨౦. తస్స తం వచనం సుత్వా, అబ్భుతం లోమహంసనం;

సత్థాని నిక్ఖిపిత్వాన, మాణవా ఏతదబ్రవుం.

౭౨౧. ‘‘కిం భదన్తే కరిత్వాన, కో వా ఆచరియో తవ;

కస్స సాసనమాగమ్మ, లబ్భతే తం అసోకతా’’.

౭౨౨. ‘‘సబ్బఞ్ఞూ సబ్బదస్సావీ, జినో ఆచరియో మమ;

మహాకారుణికో సత్థా, సబ్బలోకతికిచ్ఛకో.

౭౨౩. ‘‘తేనాయం దేసితో ధమ్మో, ఖయగామీ అనుత్తరో;

తస్స సాసనమాగమ్మ, లబ్భతే తం అసోకతా’’.

౭౨౪. సుత్వాన చోరా ఇసినో సుభాసితం, నిక్ఖిప్ప సత్థాని చ ఆవుధాని చ;

తమ్హా చ కమ్మా విరమింసు ఏకే, ఏకే చ పబ్బజ్జమరోచయింసు.

౭౨౫. తే పబ్బజిత్వా సుగతస్స సాసనే, భావేత్వ బోజ్ఝఙ్గబలాని పణ్డితా;

ఉదగ్గచిత్తా సుమనా కతిన్ద్రియా, ఫుసింసు నిబ్బానపదం అసఙ్ఖతన్తి.

…అధిముత్తో థేరో….

౨. పారాపరియత్థేరగాథా

౭౨౬. ‘‘సమణస్స అహు చిన్తా, పారాపరియస్స భిక్ఖునో;

ఏకకస్స నిసిన్నస్స, పవివిత్తస్స ఝాయినో.

౭౨౭. ‘‘కిమానుపుబ్బం పురిసో, కిం వతం కిం సమాచారం;

అత్తనో కిచ్చకారీస్స, న చ కఞ్చి విహేఠయే.

౭౨౮. ‘‘ఇన్ద్రియాని మనుస్సానం, హితాయ అహితాయ చ;

అరక్ఖితాని అహితాయ, రక్ఖితాని హితాయ చ.

౭౨౯. ‘‘ఇన్ద్రియానేవ సారక్ఖం, ఇన్ద్రియాని చ గోపయం;

అత్తనో కిచ్చకారీస్స, న చ కఞ్చి విహేఠయే.

౭౩౦. ‘‘చక్ఖున్ద్రియం చే రూపేసు, గచ్ఛన్తం అనివారయం;

అనాదీనవదస్సావీ, సో దుక్ఖా న హి ముచ్చతి.

౭౩౧. ‘‘సోతిన్ద్రియం చే సద్దేసు, గచ్ఛన్తం అనివారయం;

అనాదీనవదస్సావీ, సో దుక్ఖా న హి ముచ్చతి.

౭౩౨. ‘‘అనిస్సరణదస్సావీ, గన్ధే చే పటిసేవతి;

న సో ముచ్చతి దుక్ఖమ్హా, గన్ధేసు అధిముచ్ఛితో.

౭౩౩. ‘‘అమ్బిలం మధురగ్గఞ్చ, తిత్తకగ్గమనుస్సరం;

రసతణ్హాయ గధితో, హదయం నావబుజ్ఝతి.

౭౩౪. ‘‘సుభాన్యప్పటికూలాని, ఫోట్ఠబ్బాని అనుస్సరం;

రత్తో రాగాధికరణం, వివిధం విన్దతే దుఖం.

౭౩౫. ‘‘మనం చేతేహి ధమ్మేహి, యో న సక్కోతి రక్ఖితుం;

తతో నం దుక్ఖమన్వేతి, సబ్బేహేతేహి పఞ్చహి.

౭౩౬. ‘‘పుబ్బలోహితసమ్పుణ్ణం, బహుస్స కుణపస్స చ;

నరవీరకతం వగ్గుం, సముగ్గమివ చిత్తితం.

౭౩౭. ‘‘కటుకం మధురస్సాదం, పియనిబన్ధనం దుఖం;

ఖురంవ మధునా లిత్తం, ఉల్లిహం నావబుజ్ఝతి.

౭౩౮. ‘‘ఇత్థిరూపే ఇత్థిసరే, ఫోట్ఠబ్బేపి చ ఇత్థియా;

ఇత్థిగన్ధేసు సారత్తో, వివిధం విన్దతే దుఖం.

౭౩౯. ‘‘ఇత్థిసోతాని సబ్బాని, సన్దన్తి పఞ్చ పఞ్చసు;

తేసమావరణం కాతుం, యో సక్కోతి వీరియవా.

౭౪౦. ‘‘సో అత్థవా సో ధమ్మట్ఠో, సో దక్ఖో సో విచక్ఖణో;

కరేయ్య రమమానోపి, కిచ్చం ధమ్మత్థసంహితం.

౭౪౧. ‘‘అథో సీదతి సఞ్ఞుత్తం, వజ్జే కిచ్చం నిరత్థకం;

‘న తం కిచ్చ’న్తి మఞ్ఞిత్వా, అప్పమత్తో విచక్ఖణో.

౭౪౨. ‘‘యఞ్చ అత్థేన సఞ్ఞుత్తం, యా చ ధమ్మగతా రతి;

తం సమాదాయ వత్తేథ, సా హి వే ఉత్తమా రతి.

౭౪౩. ‘‘ఉచ్చావచేహుపాయేహి, పరేసమభిజిగీసతి;

హన్త్వా వధిత్వా అథ సోచయిత్వా, ఆలోపతి సాహసా యో పరేసం.

౭౪౪. ‘‘తచ్ఛన్తో ఆణియా ఆణిం, నిహన్తి బలవా యథా;

ఇన్ద్రియానిన్ద్రియేహేవ, నిహన్తి కుసలో తథా.

౭౪౫. ‘‘సద్ధం వీరియం సమాధిఞ్చ, సతిపఞ్ఞఞ్చ భావయం;

పఞ్చ పఞ్చహి హన్త్వాన, అనీఘో యాతి బ్రాహ్మణో.

౭౪౬. ‘‘సో అత్థవా సో ధమ్మట్ఠో, కత్వా వాక్యానుసాసనిం;

సబ్బేన సబ్బం బుద్ధస్స, సో నరో సుఖమేధతీ’’తి.

…పారాపరియో థేరో….

౩. తేలకానిత్థేరగాథా

౭౪౭. ‘‘చిరరత్తం వతాతాపీ, ధమ్మం అనువిచిన్తయం;

సమం చిత్తస్స నాలత్థం, పుచ్ఛం సమణబ్రాహ్మణే.

౭౪౮. ‘‘‘కో సో పారఙ్గతో లోకే, కో పత్తో అమతోగధం;

కస్స ధమ్మం పటిచ్ఛామి, పరమత్థవిజాననం’.

౭౪౯. ‘‘అన్తోవఙ్కగతో ఆసి, మచ్ఛోవ ఘసమామిసం;

బద్ధో మహిన్దపాసేన, వేపచిత్యసురో యథా.

౭౫౦. ‘‘అఞ్ఛామి నం న ముఞ్చామి, అస్మా సోకపరిద్దవా;

కో మే బన్ధం ముఞ్చం లోకే, సమ్బోధిం వేదయిస్సతి.

౭౫౧. ‘‘సమణం బ్రాహ్మణం వా కం, ఆదిసన్తం పభఙ్గునం.

కస్స ధమ్మం పటిచ్ఛామి, జరామచ్చుపవాహనం.

౭౫౨. ‘‘విచికిచ్ఛాకఙ్ఖాగన్థితం, సారమ్భబలసఞ్ఞుతం;

కోధప్పత్తమనత్థద్ధం, అభిజప్పప్పదారణం.

౭౫౩. ‘‘తణ్హాధనుసముట్ఠానం, ద్వే చ పన్నరసాయుతం [ద్వేధాపన్నరసాయుతం (?)];

పస్స ఓరసికం బాళ్హం, భేత్వాన యది [యద (సీ. అట్ఠ.) హది (?) ‘‘హదయే’’తి తంసంవణ్ణనా] తిట్ఠతి.

౭౫౪. ‘‘అనుదిట్ఠీనం అప్పహానం, సఙ్కప్పపరతేజితం;

తేన విద్ధో పవేధామి, పత్తంవ మాలుతేరితం.

౭౫౫. ‘‘అజ్ఝత్తం మే సముట్ఠాయ, ఖిప్పం పచ్చతి మామకం;

ఛఫస్సాయతనీ కాయో, యత్థ సరతి సబ్బదా.

౭౫౬. ‘‘తం న పస్సామి తేకిచ్ఛం, యో మేతం సల్లముద్ధరే;

నానారజ్జేన సత్థేన [నారగ్గేన న సత్థేన (?)], నాఞ్ఞేన విచికిచ్ఛితం.

౭౫౭. ‘‘కో మే అసత్థో అవణో, సల్లమబ్భన్తరపస్సయం;

అహింసం సబ్బగత్తాని, సల్లం మే ఉద్ధరిస్సతి.

౭౫౮. ‘‘ధమ్మప్పతి హి సో సేట్ఠో, విసదోసప్పవాహకో;

గమ్భీరే పతితస్స మే, థలం పాణిఞ్చ దస్సయే.

౭౫౯. ‘‘రహదేహమస్మి ఓగాళ్హో, అహారియరజమత్తికే;

మాయాఉసూయసారమ్భ, థినమిద్ధమపత్థటే.

౭౬౦. ‘‘ఉద్ధచ్చమేఘథనితం, సంయోజనవలాహకం;

వాహా వహన్తి కుద్దిట్ఠిం [దుద్దిట్ఠిం (సీ. ధ. ప. ౩౩౯)], సఙ్కప్పా రాగనిస్సితా.

౭౬౧. ‘‘సవన్తి సబ్బధి సోతా, లతా ఉబ్భిజ్జ తిట్ఠతి;

తే సోతే కో నివారేయ్య, తం లతం కో హి ఛేచ్ఛతి.

౭౬౨. ‘‘వేలం కరోథ భద్దన్తే, సోతానం సన్నివారణం;

మా తే మనోమయో సోతో, రుక్ఖంవ సహసా లువే.

౭౬౩. ‘‘ఏవం మే భయజాతస్స, అపారా పారమేసతో;

తాణో పఞ్ఞావుధో సత్థా, ఇసిసఙ్ఘనిసేవితో.

౭౬౪. ‘‘సోపాణం సుగతం సుద్ధం, ధమ్మసారమయం దళ్హం;

పాదాసి వుయ్హమానస్స, ‘మా భాయీ’తి చ మబ్రవి.

౭౬౫. ‘‘సతిపట్ఠానపాసాదం, ఆరుయ్హ పచ్చవేక్ఖిసం;

యం తం పుబ్బే అమఞ్ఞిస్సం, సక్కాయాభిరతం పజం.

౭౬౬. ‘‘యదా చ మగ్గమద్దక్ఖిం, నావాయ అభిరూహనం;

అనధిట్ఠాయ అత్తానం, తిత్థమద్దక్ఖిముత్తమం.

౭౬౭. ‘‘సల్లం అత్తసముట్ఠానం, భవనేత్తిప్పభావితం;

ఏతేసం అప్పవత్తాయ [అప్పవత్తియా (?)], దేసేసి మగ్గముత్తమం.

౭౬౮. ‘‘దీఘరత్తానుసయితం, చిరరత్తమధిట్ఠితం;

బుద్ధో మేపానుదీ గన్థం, విసదోసప్పవాహనో’’తి.

…తేలకాని థేరో….

౪. రట్ఠపాలత్థేరగాథా

౭౬౯. [మ. ని. ౨.౩౦౨] ‘‘పస్స చిత్తకతం బిమ్బం, అరుకాయం సముస్సితం;

ఆతురం బహుసఙ్కప్పం, యస్స నత్థి ధువం ఠితి.

౭౭౦. ‘‘పస్స చిత్తకతం రూపం, మణినా కుణ్డలేన చ;

అట్ఠిం తచేన ఓనద్ధం, సహ వత్థేహి సోభతి.

౭౭౧. ‘‘అలత్తకకతా పాదా, ముఖం చుణ్ణకమక్ఖితం;

అలం బాలస్స మోహాయ, నో చ పారగవేసినో.

౭౭౨. ‘‘అట్ఠపదకతా కేసా, నేత్తా అఞ్జనమక్ఖితా;

అలం బాలస్స మోహాయ, నో చ పారగవేసినో.

౭౭౩. ‘‘అఞ్జనీవ నవా చిత్తా, పూతికాయో అలఙ్కతో;

అలం బాలస్స మోహాయ, నో చ పారగవేసినో.

౭౭౪. ‘‘ఓదహి మిగవో పాసం, నాసదా వాగురం మిగో;

భుత్వా నివాపం గచ్ఛామ, కన్దన్తే మిగబన్ధకే.

౭౭౫. ‘‘ఛిన్నో పాసో మిగవస్స, నాసదా వాగురం మిగో;

భుత్వా నివాపం గచ్ఛామ, సోచన్తే మిగలుద్దకే.