౮. విపల్లాసకథా

౨౩౬. పురిమనిదానం. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే [అ. ని. ౪.౪౯ పస్సితబ్బా], సఞ్ఞావిపల్లాసా చిత్తవిపల్లాసా దిట్ఠివిపల్లాసా. కతమే చత్తారో? అనిచ్చే, భిక్ఖవే, నిచ్చన్తి సఞ్ఞావిపల్లాసో చిత్తవిపల్లాసో దిట్ఠివిపల్లాసో. దుక్ఖే, భిక్ఖవే, సుఖన్తి సఞ్ఞావిపల్లాసో చిత్తవిపల్లాసో దిట్ఠివిపల్లాసో. అనత్తని, భిక్ఖవే, అత్తాతి సఞ్ఞావిపల్లాసో చిత్తవిపల్లాసో దిట్ఠివిపల్లాసో. అసుభే, భిక్ఖవే, సుభన్తి సఞ్ఞావిపల్లాసో చిత్తవిపల్లాసో దిట్ఠివిపల్లాసో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో సఞ్ఞావిపల్లాసా చిత్తవిపల్లాసా దిట్ఠివిపల్లాసా.

‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, నసఞ్ఞావిపల్లాసా నచిత్తవిపల్లాసా నదిట్ఠివిపల్లాసా. కతమే చత్తారో? అనిచ్చే, భిక్ఖవే, అనిచ్చన్తి నసఞ్ఞావిపల్లాసో నచిత్తవిపల్లాసో నదిట్ఠివిపల్లాసో. దుక్ఖే, భిక్ఖవే, దుక్ఖన్తి నసఞ్ఞావిపల్లాసో నచిత్తవిపల్లాసో నదిట్ఠివిపల్లాసో. అనత్తని, భిక్ఖవే, అనత్తాతి నసఞ్ఞావిపల్లాసో నచిత్తవిపల్లాసో నదిట్ఠివిపల్లాసో. అసుభే, భిక్ఖవే, అసుభన్తి నసఞ్ఞావిపల్లాసో నచిత్తవిపల్లాసో నదిట్ఠివిపల్లాసో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో నసఞ్ఞావిపల్లాసా నచిత్తవిపల్లాసా నదిట్ఠివిపల్లాసా’’తి.

‘‘అనిచ్చే నిచ్చసఞ్ఞినో, దుక్ఖే చ సుఖసఞ్ఞినో;

అనత్తని చ అత్తాతి [అత్తసఞ్ఞినో (స్యా.) అ. ని. ౪.౪౯ పస్సితబ్బా], అసుభే సుభసఞ్ఞినో;

మిచ్ఛాదిట్ఠిహతా సత్తా, ఖిత్తచిత్తా విసఞ్ఞినో.

‘‘తే యోగయుత్తా మారస్స, అయోగక్ఖేమినో జనా;

సత్తా గచ్ఛన్తి సంసారం, జాతిమరణగామినో.

‘‘యదా చ బుద్ధా లోకస్మిం, ఉప్పజ్జన్తి పభఙ్కరా;

తే ఇమం ధమ్మం పకాసేన్తి, దుక్ఖూపసమగామినం.

‘‘తేసం సుత్వాన సప్పఞ్ఞా, సచిత్తం పచ్చలద్ధు [పచ్చలద్ధుం (స్యా.), పచ్చలద్ధా అ. ని. ౪.౪౯] తే;

అనిచ్చం అనిచ్చతో దక్ఖుం, దుక్ఖమద్దక్ఖు దుక్ఖతో.

‘‘అనత్తని అనత్తాతి, అసుభం అసుభతద్దసుం;

సమ్మాదిట్ఠిసమాదానా, సబ్బం దుక్ఖం ఉపచ్చగు’’న్తి.

ఇమే చత్తారో విపల్లాసా దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా, అప్పహీనాతి. కేచి పహీనా, కేచి అప్పహీనా? అనిచ్చే నిచ్చన్తి సఞ్ఞావిపల్లాసో చిత్తవిపల్లాసో దిట్ఠివిపల్లాసో పహీనో. దుక్ఖే సుఖన్తి సఞ్ఞా ఉప్పజ్జతి, చిత్తం ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠివిపల్లాసో పహీనో. అనత్తని అత్తాతి సఞ్ఞావిపల్లాసో చిత్తవిపల్లాసో దిట్ఠివిపల్లాసో పహీనో. అసుభే సుభన్తి సఞ్ఞా ఉప్పజ్జతి, చిత్తం ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠివిపల్లాసో పహీనో. ద్వీసు వత్థూసు ఛ విపల్లాసా పహీనా. ద్వీసు వత్థూసు ద్వే విపల్లాసా పహీనా, చత్తారో విపల్లాసా అప్పహీనా. చతూసు వత్థూసు అట్ఠ విపల్లాసా పహీనా, చత్తారో విపల్లాసా అప్పహీనాతి.

విపల్లాసకథా నిట్ఠితా.