౯. సఙ్ఖారుపేక్ఖాఞాణనిద్దేసో

౫౪. కథం ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా [ముచ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా (క.)] పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం? ఉప్పాదం ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా [ఉప్పాదముఞ్చితుకమ్యతా… (స్యా.)] పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం, పవత్తం ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం, నిమిత్తం ముఞ్చితుకమ్యతా…పే… ఆయూహనం ముఞ్చితుకమ్యతా… పటిసన్ధిం ముఞ్చితుకమ్యతా… గతిం ముఞ్చితుకమ్యతా… నిబ్బత్తిం ముఞ్చితుకమ్యతా… ఉపపత్తిం ముఞ్చితుకమ్యతా… జాతిం ముఞ్చితుకమ్యతా… జరం ముఞ్చితుకమ్యతా… బ్యాధిం ముఞ్చితుకమ్యతా… మరణం ముఞ్చితుకమ్యతా… సోకం ముఞ్చితుకమ్యతా… పరిదేవం ముఞ్చితుకమ్యతా…పే… ఉపాయాసం ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం.

ఉప్పాదో దుక్ఖన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. పవత్తం దుక్ఖన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం…పే… ఉపాయాసో దుక్ఖన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం.

ఉప్పాదో భయన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. పవత్తం భయన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం…పే… ఉపాయాసో భయన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం.

ఉప్పాదో సామిసన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. పవత్తం సామిసన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం…పే… ఉపాయాసో సామిసన్తి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం.

ఉప్పాదో సఙ్ఖారాతి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. పవత్తం సఙ్ఖారాతి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం…పే… ఉపాయాసో సఙ్ఖారాతి – ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం.

ఉప్పాదో సఙ్ఖారా, తే సఙ్ఖారే అజ్ఝుపేక్ఖతీతి – సఙ్ఖారుపేక్ఖా. యే చ సఙ్ఖారా యా చ ఉపేక్ఖా ఉభోపేతే సఙ్ఖారా, తే సఙ్ఖారే అజ్ఝుపేక్ఖతీతి – సఙ్ఖారుపేక్ఖా. పవత్తం సఙ్ఖారా…పే… నిమిత్తం సఙ్ఖారా… ఆయూహనా సఙ్ఖారా… పటిసన్ధి సఙ్ఖారా… గతి సఙ్ఖారా… నిబ్బత్తి సఙ్ఖారా… ఉపపత్తి సఙ్ఖారా… జాతి సఙ్ఖారా… జరా సఙ్ఖారా… బ్యాధి సఙ్ఖారా… మరణం సఙ్ఖారా… సోకో సఙ్ఖారా… పరిదేవో సఙ్ఖారా…పే… ఉపాయాసో సఙ్ఖారా, తే సఙ్ఖారే అజ్ఝుపేక్ఖతీతి – సఙ్ఖారుపేక్ఖా. యే చ సఙ్ఖారా యా చ ఉపేక్ఖా ఉభోపేతే సఙ్ఖారా, తే సఙ్ఖారే అజ్ఝుపేక్ఖతీతి – సఙ్ఖారుపేక్ఖా.

౫౫. కతిహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి? అట్ఠహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి. పుథుజ్జనస్స కతిహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి? సేక్ఖస్స కతిహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి? వీతరాగస్స కతిహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి? పుథుజ్జనస్స ద్వీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి. సేక్ఖస్స తీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి. వీతరాగస్స తీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి.

పుథుజ్జనస్స కతమేహి ద్వీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి? పుథుజ్జనో సఙ్ఖారుపేక్ఖం అభినన్దతి వా విపస్సతి వా. పుథుజ్జనస్స ఇమేహి ద్వీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి. సేక్ఖస్స కతమేహి తీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి? సేక్ఖో సఙ్ఖారుపేక్ఖం అభినన్దతి వా విపస్సతి వా పటిసఙ్ఖాయ వా ఫలసమాపత్తిం సమాపజ్జతి. సేక్ఖస్స ఇమేహి తీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి. వీతరాగస్స కతమేహి తీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి? వీతరాగో సఙ్ఖారుపేక్ఖం విపస్సతి వా పటిసఙ్ఖాయ వా ఫలసమాపత్తిం సమాపజ్జతి, తదజ్ఝుపేక్ఖిత్వా సుఞ్ఞతవిహారేన వా అనిమిత్తవిహారేన వా అప్పణిహితవిహారేన వా విహరతి. వీతరాగస్స ఇమేహి తీహాకారేహి సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో హోతి.

౫౬. కథం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో ఏకత్తం హోతి? పుథుజ్జనస్స సఙ్ఖారుపేక్ఖం అభినన్దతో చిత్తం కిలిస్సతి, భావనాయ పరిపన్థో హోతి, పటివేధస్స అన్తరాయో హోతి, ఆయతిం పటిసన్ధియా పచ్చయో హోతి. సేక్ఖస్సపి సఙ్ఖారుపేక్ఖం అభినన్దతో చిత్తం కిలిస్సతి, భావనాయ పరిపన్థో హోతి, ఉత్తరిపటివేధస్స అన్తరాయో హోతి, ఆయతిం పటిసన్ధియా పచ్చయో హోతి. ఏవం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో ఏకత్తం హోతి అభినన్దట్ఠేన.

కథం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో ఏకత్తం హోతి? పుథుజ్జనో సఙ్ఖారుపేక్ఖం అనిచ్చతోపి దుక్ఖతోపి అనత్తతోపి విపస్సతి. సేక్ఖోపి సఙ్ఖారుపేక్ఖం అనిచ్చతోపి దుక్ఖతోపి అనత్తతోపి విపస్సతి. వీతరాగోపి సఙ్ఖారుపేక్ఖం అనిచ్చతోపి దుక్ఖతోపి అనత్తతోపి విపస్సతి. ఏవం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో ఏకత్తం హోతి అనుపస్సనట్ఠేన.

కథం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి? పుథుజ్జనస్స సఙ్ఖారుపేక్ఖా కుసలా హోతి. సేక్ఖస్సపి సఙ్ఖారుపేక్ఖా కుసలా హోతి. వీతరాగస్స సఙ్ఖారుపేక్ఖా అబ్యాకతా హోతి. ఏవం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి కుసలాబ్యాకతట్ఠేన.

కథం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి? పుథుజ్జనస్స సఙ్ఖారుపేక్ఖా కిఞ్చికాలే సువిదితా హోతి, కిఞ్చికాలే న సువిదితా హోతి. సేక్ఖస్సపి సఙ్ఖారుపేక్ఖా కిఞ్చికాలే సువిదితా హోతి, కిఞ్చికాలే న సువిదితా హోతి. వీతరాగస్స సఙ్ఖారుపేక్ఖా అచ్చన్తం సువిదితా హోతి. ఏవం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి విదితట్ఠేన చ అవిదితట్ఠేన చ.

కథం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి? పుథుజ్జనో సఙ్ఖారుపేక్ఖం అతిత్తత్తా విపస్సతి. సేక్ఖోపి సఙ్ఖారుపేక్ఖం అతిత్తత్తా విపస్సతి. వీతరాగో సఙ్ఖారుపేక్ఖం తిత్తత్తా విపస్సతి. ఏవం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి తిత్తట్ఠేన చ అతిత్తట్ఠేన చ.

కథం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి? పుథుజ్జనో సఙ్ఖారుపేక్ఖం తిణ్ణం సంయోజనానం పహానాయ సోతాపత్తిమగ్గం పటిలాభత్థాయ విపస్సతి. సేక్ఖో సఙ్ఖారుపేక్ఖం తిణ్ణం సఞ్ఞోజనానం పహీనత్తా ఉత్తరిపటిలాభత్థాయ విపస్సతి. వీతరాగో సఙ్ఖారుపేక్ఖం సబ్బకిలేసానం పహీనత్తా దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారత్థాయ విపస్సతి. ఏవం పుథుజ్జనస్స చ సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి పహీనట్ఠేన చ అప్పహీనట్ఠేన చ.

కథం సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి? సేక్ఖో సఙ్ఖారుపేక్ఖం అభినన్దతి వా విపస్సతి వా పటిసఙ్ఖాయ వా ఫలసమాపత్తిం సమాపజ్జతి. వీతరాగో సఙ్ఖారుపేక్ఖం విపస్సతి వా పటిసఙ్ఖాయ వా ఫలసమాపత్తిం సమాపజ్జతి, తదజ్ఝుపేక్ఖిత్వా సుఞ్ఞతవిహారేన వా అనిమిత్తవిహారేన వా అప్పణిహితవిహారేన వా విహరతి. ఏవం సేక్ఖస్స చ వీతరాగస్స చ సఙ్ఖారుపేక్ఖాయ చిత్తస్స అభినీహారో నానత్తం హోతి విహారసమాపత్తట్ఠేన.

౫౭. కతి సఙ్ఖారుపేక్ఖా సమథవసేన ఉప్పజ్జన్తి? కతి సఙ్ఖారుపేక్ఖా విపస్సనావసేన ఉప్పజ్జన్తి? అట్ఠ సఙ్ఖారుపేక్ఖా సమథవసేన ఉప్పజ్జన్తి. దస సఙ్ఖారుపేక్ఖా విపస్సనావసేన ఉప్పజ్జన్తి.

కతమా అట్ఠ సఙ్ఖారుపేక్ఖా సమథవసేన ఉప్పజ్జన్తి? పఠమం ఝానం పటిలాభత్థాయ నీవరణే పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. దుతియం ఝానం పటిలాభత్థాయ వితక్కవిచారే పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. తతియం ఝానం పటిలాభత్థాయ పీతిం పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. చతుత్థం ఝానం పటిలాభత్థాయ సుఖదుక్ఖే పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. ఆకాసానఞ్చాయతనసమాపత్తిం పటిలాభత్థాయ రూపసఞ్ఞం పటిఘసఞ్ఞం నానత్తసఞ్ఞం పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. విఞ్ఞాణఞ్చాయతనసమాపత్తిం పటిలాభత్థాయ ఆకాసానఞ్చాయతనసఞ్ఞం పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసమాపత్తిం పటిలాభత్థాయ విఞ్ఞాణఞ్చాయతనసఞ్ఞం పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసమాపత్తిం పటిలాభత్థాయ ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసఞ్ఞం పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. ఇమా అట్ఠ సఙ్ఖారుపేక్ఖా సమథవసేన ఉప్పజ్జన్తి.

కతమా దస సఙ్ఖారుపేక్ఖా విపస్సనావసేన ఉప్పజ్జన్తి? సోతాపత్తిమగ్గం పటిలాభత్థాయ ఉప్పాదం పవత్తం నిమిత్తం ఆయూహనం పటిసన్ధిం గతిం నిబ్బత్తిం ఉపపత్తిం జాతిం జరం బ్యాధిం మరణం సోకం పరిదేవం ఉపాయాసం పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. సోతాపత్తిఫలసమాపత్తత్థాయ ఉప్పాదం పవత్తం నిమిత్తం ఆయూహనం పటిసన్ధిం…పే… పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. సకదాగామిమగ్గం పటిలాభత్థాయ…పే… సకదాగామిఫలసమాపత్తత్థాయ…పే… అనాగామిమగ్గం పటిలాభత్థాయ…పే… అనాగామిఫలసమాపత్తత్థాయ …పే… అరహత్తమగ్గం పటిలాభత్థాయ ఉప్పాదం పవత్తం నిమిత్తం ఆయూహనం పటిసన్ధిం గతిం నిబ్బత్తిం ఉపపత్తిం జాతిం జరం బ్యాధిం మరణం సోకం పరిదేవం ఉపాయాసం పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. అరహత్తఫలసమాపత్తత్థాయ…పే… సుఞ్ఞతవిహారసమాపత్తత్థాయ…పే… అనిమిత్తవిహారసమాపత్తత్థాయ ఉప్పాదం పవత్తం నిమిత్తం ఆయూహనం పటిసన్ధిం…పే… పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం. ఇమా దస సఙ్ఖారుపేక్ఖా విపస్సనావసేన ఉప్పజ్జన్తి.

౫౮. కతి సఙ్ఖారుపేక్ఖా కుసలా, కతి అకుసలా, కతి అబ్యాకతా? పన్నరస సఙ్ఖారుపేక్ఖా కుసలా, తిస్సో సఙ్ఖారుపేక్ఖా అబ్యాకతా. నత్థి సఙ్ఖారుపేక్ఖా అకుసలా.

పటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా, అట్ఠ చిత్తస్స గోచరా;

పుథుజ్జనస్స ద్వే హోన్తి, తయో సేక్ఖస్స గోచరా;

తయో చ వీతరాగస్స, యేహి చిత్తం వివట్టతి.

అట్ఠ సమాధిస్స పచ్చయా, దస ఞాణస్స గోచరా;

అట్ఠారస సఙ్ఖారుపేక్ఖా, తిణ్ణం విమోక్ఖాన పచ్చయా.

ఇమే అట్ఠారసాకారా, పఞ్ఞా యస్స పరిచ్చితా;

కుసలో సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు, నానాదిట్ఠీసు న కమ్పతీతి.

తం ఞాతట్ఠేన ఞాణం, పజాననట్ఠేన పఞ్ఞా. తేన వుచ్చతి – ‘‘ముఞ్చితుకమ్యతాపటిసఙ్ఖాసన్తిట్ఠనా పఞ్ఞా సఙ్ఖారుపేక్ఖాసు ఞాణం’’.

సఙ్ఖారుపేక్ఖాఞాణనిద్దేసో నవమో.