౩౯. అత్థసన్దస్సనఞాణనిద్దేసో

౯౦. కథం నానాధమ్మప్పకాసనతా పఞ్ఞా అత్థసన్దస్సనే ఞాణం? నానాధమ్మాతి పఞ్చక్ఖన్ధా, ద్వాదసాయతనాని, అట్ఠారస ధాతుయో, కుసలా ధమ్మా, అకుసలా ధమ్మా, అబ్యాకతా ధమ్మా, కామావచరా ధమ్మా, రూపావచరా ధమ్మా, అరూపావచరా ధమ్మా, అపరియాపన్నా ధమ్మా.

పకాసనతాతి రూపం అనిచ్చతో పకాసేతి, రూపం దుక్ఖతో పకాసేతి, రూపం అనత్తతో పకాసేతి. వేదనం…పే… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం… చక్ఖుం…పే… జరామరణం అనిచ్చతో పకాసేతి, జరామరణం దుక్ఖతో పకాసేతి, జరామరణం అనత్తతో పకాసేతి.

అత్థసన్దస్సనేతి కామచ్ఛన్దం పజహన్తో నేక్ఖమ్మత్థం సన్దస్సేతి. బ్యాపాదం పజహన్తో అబ్యాపాదత్థం సన్దస్సేతి. థినమిద్ధం పజహన్తో ఆలోకసఞ్ఞత్థం సన్దస్సేతి. ఉద్ధచ్చం పజహన్తో అవిక్ఖేపత్థం సన్దస్సేతి. విచికిచ్ఛం పజహన్తో ధమ్మవవత్థానత్థం సన్దస్సేతి. అవిజ్జం పజహన్తో ఞాణత్థం సన్దస్సేతి. అరతిం పజహన్తో పామోజ్జత్థం సన్దస్సేతి. నీవరణే పజహన్తో పఠమఝానత్థం సన్దస్సేతి …పే… సబ్బకిలేసే పజహన్తో అరహత్తమగ్గత్థం సన్దస్సేతి. తం ఞాతట్ఠేన ఞాణం, పజాననట్ఠేన పఞ్ఞా. తేన వుచ్చతి – ‘‘నానాధమ్మపకాసనతా పఞ్ఞా అత్థసన్దస్సనే ఞాణం’’.

అత్థసన్దస్సనఞాణనిద్దేసో నవతింసతిమో.