౯. నవకనిపాతో
౪౨౭. గిజ్ఝజాతకం (౧)
౧. పరిసఙ్కుపథో నామ, గిజ్ఝపన్థో సనన్తనో;
తత్రాసి మాతాపితరో, గిజ్ఝో పోసేసి జిణ్ణకే;
తేసం అజగరమేదం, అచ్చహాసి బహుత్తసో [పహుత్తతో (క. సీ.), పహూతసో (స్యా. పీ.), బహుధసో (క.)].
౨. పితా చ పుత్తం అవచ, జానం ఉచ్చం పపాతినం;
సుపత్తం థామసమ్పన్నం [పక్ఖసమ్పన్నం (సీ. స్యా. పీ.)], తేజస్సిం దూరగామినం.
౩. పరిప్లవన్తం పథవిం, యదా తాత విజానహి;
సాగరేన పరిక్ఖిత్తం, చక్కంవ పరిమణ్డలం;
తతో తాత నివత్తస్సు, మాస్సు ఏత్తో పరం గమి.
౪. ఉదపత్తోసి [ఉద్ధం పత్తోసి (క. సీ.)] వేగేన, బలీ పక్ఖీ దిజుత్తమో;
ఓలోకయన్తో వక్కఙ్గో, పబ్బతాని వనాని చ.
౫. అద్దస్స పథవిం గిజ్ఝో, యథాసాసి [యథాస్సాసి (స్యా. అట్ఠ. పాఠన్తరం)] పితుస్సుతం;
సాగరేన పరిక్ఖిత్తం, చక్కంవ పరిమణ్డలం.
౬. తఞ్చ సో సమతిక్కమ్మ, పరమేవచ్చవత్తథ [పరమేవ పవత్తథ (సీ. స్యా.)];
తఞ్చ వాతసిఖా తిక్ఖా, అచ్చహాసి బలిం దిజం.
౭. నాసక్ఖాతిగతో పోసో, పునదేవ నివత్తితుం;
దిజో బ్యసనమాపాది, వేరమ్భానం [వేరమ్బానం (సీ. పీ.)] వసం గతో.
౮. తస్స పుత్తా చ దారా చ, యే చఞ్ఞే అనుజీవినో;
సబ్బే బ్యసనమాపాదుం, అనోవాదకరే దిజే.
౯. ఏవమ్పి ఇధ వుడ్ఢానం, యో వాక్యం నావబుజ్ఝతి;
అతిసీమచరో దిత్తో, గిజ్ఝోవాతీతసాసనో;
స వే బ్యసనం పప్పోతి, అకత్వా వుడ్ఢసాసనన్తి.
గిజ్ఝజాతకం పఠమం.
౪౨౮. కోసమ్బియజాతకం (౨)
౧౦. పుథుసద్దో సమజనో, న బాలో కోచి మఞ్ఞథ;
సఙ్ఘస్మిం భిజ్జమానస్మిం, నాఞ్ఞం భియ్యో అమఞ్ఞరుం.
౧౧. పరిముట్ఠా పణ్డితాభాసా, వాచాగోచరభాణినో;
యావిచ్ఛన్తి ముఖాయామం, యేన నీతా న తం విదూ.
౧౨. అక్కోచ్ఛి మం అవధి మం, అజిని మం అహాసి మే;
యే చ తం ఉపనయ్హన్తి, వేరం తేసం న సమ్మతి.
౧౩. అక్కోచ్ఛి మం అవధి మం, అజిని మం అహాసి మే;
యే చ తం నుపనయ్హన్తి, వేరం తేసూపసమ్మతి.
౧౪. న హి వేరేన వేరాని, సమ్మన్తీధ కుదాచనం;
అవేరేన చ సమ్మన్తి, ఏస ధమ్మో సనన్తనో.
౧౫. పరే చ న విజానన్తి, మయమేత్థ యమామసే;
యే చ తత్థ విజానన్తి, తతో సమ్మన్తి మేధగా.
౧౬. అట్ఠిచ్ఛిన్నా పాణహరా, గవస్స [గవాస్స (సీ. స్యా. పీ.)] ధనహారినో;
రట్ఠం విలుమ్పమానానం, తేసమ్పి హోతి సఙ్గతి;
కస్మా తుమ్హాక నో సియా.
౧౭. సచే లభేథ నిపకం సహాయం, సద్ధించరం సాధువిహారిధీరం;
అభిభుయ్య సబ్బాని పరిస్సయాని, చరేయ్య తేనత్తమనో సతీమా.
౧౮. నో చే లభేథ నిపకం సహాయం, సద్ధించరం సాధువిహారిధీరం;
రాజావ రట్ఠం విజితం పహాయ, ఏకో చరే మాతఙ్గరఞ్ఞేవ నాగో.
౧౯. ఏకస్స చరితం సేయ్యో, నత్థి బాలే సహాయతా;
ఏకో చరే న పాపాని కయిరా, అప్పోస్సుక్కో మాతఙ్గరఞ్ఞేవ నాగోతి.
కోసమ్బియజాతకం దుతియం.
౪౨౯. మహాసువజాతకం (౩)
౨౦. దుమో యదా హోతి ఫలూపపన్నో, భుఞ్జన్తి నం విహఙ్గమా [విహగా (సీ. పీ.)] సమ్పతన్తా;
ఖీణన్తి ఞత్వాన దుమం ఫలచ్చయే [ఞత్వా దుమప్ఫలచ్చయేన (క.)], దిసోదిసం యన్తి తతో విహఙ్గమా.
౨౧. చర చారికం లోహితతుణ్డ మామరి, కిం త్వం సువ సుక్ఖదుమమ్హి ఝాయసి;
తదిఙ్ఘ మం బ్రూహి వసన్తసన్నిభ, కస్మా సువ సుక్ఖదుమం న రిఞ్చసి.
౨౨. యే వే సఖీనం సఖారో భవన్తి, పాణచ్చయే [పాణం చజే (క.), పాణచ్చయే మరణకాలే చ సుఖదుక్ఖేసు చ న జహన్తీతి సమ్బన్ధో] దుక్ఖసుఖేసు హంస;
ఖీణం అఖీణన్తి న తం జహన్తి, సన్తో సతం ధమ్మమనుస్సరన్తా.
౨౩. సోహం సతం అఞ్ఞతరోస్మి హంస, ఞాతీ చ మే హోతి సఖా చ రుక్ఖో;
తం నుస్సహే జీవికత్థో పహాతుం, ఖీణన్తి ఞత్వాన న హేస ధమ్మో [న సోస (క.), న ఏస (స్యా.)].
౨౪. సాధు సక్ఖి కతం హోతి, మేత్తి సంసతి సన్థవో [మిత్తం సఙ్గతి సన్ధవో (క.)];
సచేతం ధమ్మం రోచేసి, పాసంసోసి విజానతం.
౨౫. సో తే సువ వరం దమ్మి, పత్తయాన విహఙ్గమ;
వరం వరస్సు వక్కఙ్గ, యం కిఞ్చి మనసిచ్ఛసి.
౨౬. వరఞ్చ మే హంస భవం దదేయ్య, అయఞ్చ రుక్ఖో పునరాయుం లభేథ;
సో సాఖవా ఫలిమా సంవిరూళ్హో, మధుత్థికో తిట్ఠతు సోభమానో.
౨౭. తం పస్స సమ్మ ఫలిమం ఉళారం, సహావ తే హోతు ఉదుమ్బరేన;
సో సాఖవా ఫలిమా సంవిరూళ్హో, మధుత్థికో తిట్ఠతు సోభమానో.
౨౮. ఏవం సక్క సుఖీ హోహి, సహ సబ్బేహి ఞాతిభి;
యథాహమజ్జ సుఖితో, దిస్వాన సఫలం దుమం.
౨౯. సువస్స చ వరం దత్వా, కత్వాన సఫలం దుమం;
పక్కామి సహ భరియాయ, దేవానం నన్దనం వనన్తి.
మహాసువజాతకం తతియం.
౪౩౦. చూళసువజాతకం (౪)
౩౦. సన్తి రుక్ఖా హరిపత్తా [హరితపత్తా (సీ. స్యా. పీ.)], దుమా నేకఫలా బహూ;
కస్మా ను సుక్ఖే [సుక్ఖ (క.)] కోళాపే, సువస్స నిరతో మనో.
౩౧. ఫలస్స ఉపభుఞ్జిమ్హా, నేకవస్సగణే బహూ;
అఫలమ్పి విదిత్వాన, సావ మేత్తి యథా పురే.
౩౨. సుఖఞ్చ రుక్ఖం కోళాపం, ఓపత్తమఫలం దుమం;
ఓహాయ సకుణా యన్తి, కిం దోసం పస్ససే దిజ.
౩౩. యే ఫలత్థా సమ్భజన్తి, అఫలోతి జహన్తి నం;
అత్తత్థపఞ్ఞా దుమ్మేధా, తే హోన్తి పక్ఖపాతినో.
౩౪. సాధు సక్ఖి కతం హోతి, మేత్తి సంసతి సన్థవో;
సచేతం ధమ్మం రోచేసి, పాసంసోసి విజానతం.
౩౫. సో తే సువ వరం దమ్మి, పత్తయాన విహఙ్గమ;
వరం వరస్సు వక్కఙ్గ, యం కిఞ్చి మనసిచ్ఛసి.
౩౬. అపి నామ నం పస్సేయ్యం [అపి నామ నం పున పస్సే (సీ. స్యా.)], సపత్తం సఫలం దుమం;
దలిద్దోవ నిధి లద్ధా, నన్దేయ్యాహం పునప్పునం.
౩౭. తతో అమతమాదాయ, అభిసిఞ్చి మహీరుహం;
తస్స సాఖా విరూహింసు [విరూళ్హస్స (క.)], సీతచ్ఛాయా మనోరమా.
౩౮. ఏవం సక్క సుఖీ హోహి, సహ సబ్బేహి ఞాతిభి;
యథాహమజ్జ సుఖితో, దిస్వాన సఫలం దుమం.
౩౯. సువస్స చ వరం దత్వా, కత్వాన సఫలం దుమం;
పక్కామి సహ భరియాయ, దేవానం నన్దనం వనన్తి.
చూళసువజాతకం చతుత్థం.
౪౩౧. హరితచజాతకం (౫)
౪౦. సుతం మేతం మహాబ్రహ్మే, కామే భుఞ్జతి హారితో;
కచ్చేతం వచనం తుచ్ఛం, కచ్చి సుద్ధో ఇరియ్యసి.
౪౧. ఏవమేతం మహారాజ, యథా తే వచనం సుతం;
కుమ్మగ్గం పటిపన్నోస్మి, మోహనేయ్యేసు ముచ్ఛితో.
౪౨. అదు [ఆదు (సీ. పీ.)] పఞ్ఞా కిమత్థియా, నిపుణా సాధుచిన్తినీ [చిన్తనీ (సీ. పీ.)];
యాయ ఉప్పతితం రాగం, కిం మనో న వినోదయే.
౪౩. చత్తారోమే మహారాజ, లోకే అతిబలా భుసా;
రాగో దోసో మదో మోహో, యత్థ పఞ్ఞా న గాధతి.
౪౪. అరహా సీలసమ్పన్నో, సుద్ధో చరతి హారితో;
మేధావీ పణ్డితో చేవ, ఇతి నో సమ్మతో భవం.
౪౫. మేధావీనమ్పి హింసన్తి, ఇసిం ధమ్మగుణే రతం;
వితక్కా పాపకా రాజ, సుభా రాగూపసంహితా.
౪౬. ఉప్పన్నాయం సరీరజో, రాగో వణ్ణవిదూసనో తవ;
తం పజహ భద్దమత్థు తే, బహున్నాసి మేధావిసమ్మతో.
౪౭. తే అన్ధకారకే [కరణే (సీ. స్యా. పీ.)] కామే, బహుదుక్ఖే మహావిసే;
తేసం మూలం గవేసిస్సం, ఛేచ్ఛం రాగం సబన్ధనం.
౪౮. ఇదం వత్వాన హారితో, ఇసి సచ్చపరక్కమో;
కామరాగం విరాజేత్వా, బ్రహ్మలోకూపగో అహూతి.
హరితచజాతకం [హారితజాతకం (సీ. పీ.)] పఞ్చమం.
౪౩౨. పదకుసలమాణవజాతకం (౬)
౪౯. బహుస్సుతం చిత్తకథిం [చిత్తకథం (స్యా. క.)], గఙ్గా వహతి పాటలిం [పాటలం (సీ. పీ.)];
వుయ్హమానక భద్దన్తే, ఏకం మే దేహి గాథకం [గీతకం (క. అట్ఠ.)].
౫౦. యేన సిఞ్చన్తి దుక్ఖితం, యేన సిఞ్చన్తి ఆతురం;
తస్స మజ్ఝే మరిస్సామి, జాతం సరణతో భయం.
౫౧. యత్థ బీజాని రూహన్తి, సత్తా యత్థ పతిట్ఠితా;
సా మే సీసం నిపీళేతి, జాతం సరణతో భయం.
౫౨. యేన భత్తాని పచ్చన్తి, సీతం యేన విహఞ్ఞతి;
సో మం డహతి [దయ్హతి (క.)] గత్తాని, జాతం సరణతో భయం.
౫౩. యేన భుత్తేన [భత్తేన (స్యా. క.)] యాపేన్తి, పుథూ బ్రాహ్మణఖత్తియా;
సో మం భుత్తో బ్యాపాదేతి, జాతం సరణతో భయం.
౫౪. గిమ్హానం పచ్ఛిమే మాసే, వాతమిచ్ఛన్తి పణ్డితా;
సో మం [సో మే (సీ. పీ.)] భఞ్జతి గత్తాని, జాతం సరణతో భయం.
౫౫. యం నిస్సితా జగతిరుహం, స్వాయం అగ్గిం పముఞ్చతి;
దిసా భజథ వక్కఙ్గా, జాతం సరణతో భయం.
౫౬. యమానయిం సోమనస్సం, మాలినిం చన్దనుస్సదం;
సా మం ఘరా నిచ్ఛుభతి [నీహరతి (సీ. స్యా.)], జాతం సరణతో భయం.
౫౭. యేన జాతేన నన్దిస్సం, యస్స చ భవమిచ్ఛిసం;
సో మం ఘరా నిచ్ఛుభతి [నీహరతి (సీ. స్యా.)], జాతం సరణతో భయం.
౫౮. సుణన్తు మే జానపదా, నేగమా చ సమాగతా;
యతోదకం తదాదిత్తం, యతో ఖేమం తతో భయం.
౫౯. రాజా విలుమ్పతే రట్ఠం, బ్రాహ్మణో చ పురోహితో;
అత్తగుత్తా విహరథ, జాతం సరణతో భయన్తి.
పదకుసలమాణవజాతకం ఛట్ఠం.
౪౩౩. లోమసకస్సపజాతకం (౭)
౬౦. అస్స ఇన్దసమో రాజ, అచ్చన్తం అజరామరో;
సచే త్వం యఞ్ఞం యాజేయ్య, ఇసిం లోమసకస్సపం.
౬౧. ససముద్దపరియాయం, మహిం సాగరకుణ్డలం;
న ఇచ్ఛే సహ నిన్దాయ, ఏవం సేయ్య [సయ్హ (సీ. స్యా. పీ.)] విజానహి.
౬౨. ధిరత్థు తం యసలాభం, ధనలాభఞ్చ బ్రాహ్మణ;
యా వుత్తి వినిపాతేన, అధమ్మచరణేన వా.
౬౩. అపి చే పత్తమాదాయ, అనగారో పరిబ్బజే;
సాయేవ జీవికా సేయ్యో, యా చాధమ్మేన ఏసనా.
౬౪. అపి చే పత్తమాదాయ, అనగారో పరిబ్బజే;
అఞ్ఞం అహింసయం లోకే, అపి రజ్జేన తం వరం.
౬౫. బలం చన్దో బలం సురియో, బలం సమణబ్రాహ్మణా;
బలం వేలా సముద్దస్స, బలాతిబలమిత్థియో.
౬౬. యథా ఉగ్గతపం సన్తం, ఇసిం లోమసకస్సపం;
పితు అత్థా చన్దవతీ, వాజపేయ్యం [వాచపేయ్యం (పీ. క.)] అయాజయి.