౧౦. దసకనిపాతో
౪౩౯. చతుద్వారజాతకం (౧)
౧. చతుద్వారమిదం నగరం, ఆయసం దళ్హపాకారం;
ఓరుద్ధపటిరుద్ధోస్మి, కిం పాపం పకతం మయా.
౨. సబ్బే అపిహితా ద్వారా, ఓరుద్ధోస్మి యథా దిజో;
కిమాధికరణం యక్ఖ, చక్కాభినిహతో అహం.
౩. లద్ధా సతసహస్సాని, అతిరేకాని వీసతి;
అనుకమ్పకానం ఞాతీనం, వచనం సమ్మ నాకరి.
౪. లఙ్ఘిం సముద్దం పక్ఖన్ది, సాగరం అప్పసిద్ధికం;
చతుబ్భి అట్ఠజ్ఝగమా, అట్ఠాహిపి చ సోళస.
౫. సోళసాహి చ బాత్తింస, అత్రిచ్ఛం చక్కమాసదో;
ఇచ్ఛాహతస్స పోసస్స, చక్కం భమతి మత్థకే.
౬. ఉపరివిసాలా దుప్పూరా, ఇచ్ఛా విసటగామినీ [విసటగామినిం (పీ. క.)];
యే చ తం అనుగిజ్ఝన్తి, తే హోన్తి చక్కధారినో.
౭. బహుభణ్డం [బహుం భణ్డం (సీ. పీ.)] అవహాయ, మగ్గం అప్పటివేక్ఖియ;
యేసఞ్చేతం అసఙ్ఖాతం, తే హోన్తి చక్కధారినో.
౮. కమ్మం సమేక్ఖే విపులఞ్చ భోగం, ఇచ్ఛం న సేవేయ్య అనత్థసంహితం;
కరేయ్య వాక్యం అనుకమ్పకానం, తం తాదిసం నాతివత్తేయ్య చక్కం.
౯. కీవచిరం ను మే యక్ఖ, చక్కం సిరసి ఠస్సతి;
కతి వస్ససహస్సాని, తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో.
౧౦. అతిసరో పచ్చసరో [అచ్చసరో (సీ. స్యా. పీ.)], మిత్తవిన్ద సుణోహి మే;
చక్కం తే సిరసి [సిరస్మి (స్యా.)] మావిద్ధం, న తం జీవం పమోక్ఖసీతి.
చతుద్వారజాతకం పఠమం.
౪౪౦. కణ్హజాతకం (౨)
౧౧. కణ్హో వతాయం పురిసో, కణ్హం భుఞ్జతి భోజనం;
కణ్హే భూమిపదేసస్మిం, న మయ్హం మనసో పియో.
౧౨. న కణ్హో తచసా హోతి, అన్తోసారో హి బ్రాహ్మణో;
యస్మిం పాపాని కమ్మాని, స వే కణ్హో సుజమ్పతి.
౧౩. ఏతస్మిం తే సులపితే, పతిరూపే సుభాసితే;
వరం బ్రాహ్మణ తే దమ్మి, యం కిఞ్చి మనసిచ్ఛసి.
౧౪. వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;
సునిక్కోధం సునిద్దోసం, నిల్లోభం వుత్తిమత్తనో;
నిస్నేహమభికఙ్ఖామి, ఏతే మే చతురో వరే.
౧౫. కిం ను కోధే వా [కోధేవ (సీ. పీ.)] దోసే వా, లోభే స్నేహే చ బ్రాహ్మణ;
ఆదీనవం త్వం పస్ససి [సమ్పస్ససి (సీ. పీ.)], తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో.
౧౬. అప్పో హుత్వా బహు హోతి, వడ్ఢతే సో అఖన్తిజో;
ఆసఙ్గీ బహుపాయాసో, తస్మా కోధం న రోచయే.
౧౭. దుట్ఠస్స ఫరుసా [పఠమా (పీ. సీ. నియ్య)] వాచా, పరామాసో అనన్తరా;
తతో పాణి తతో దణ్డో, సత్థస్స పరమా గతి [పరామసతి (క.)];
దోసో కోధసముట్ఠానో, తస్మా దోసం న రోచయే.
౧౮. ఆలోపసాహసాకారా [సహసాకారా (సీ. స్యా. పీ.)], నికతీ వఞ్చనాని చ;
దిస్సన్తి లోభధమ్మేసు, తస్మా లోభం న రోచయే.
౧౯. స్నేహసఙ్గథితా [సఙ్గధితా (క.), సఙ్గన్తితా (స్యా.)] గన్థా, సేన్తి మనోమయా పుథూ;
తే భుసం ఉపతాపేన్తి, తస్మా స్నేహం న రోచయే.
౨౦. ఏతస్మిం తే సులపితే, పతిరూపే సుభాసితే;
వరం బ్రాహ్మణ తే దమ్మి, యం కిఞ్చి మనసిచ్ఛసి.
౨౧. వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;
అరఞ్ఞే మే విహరతో, నిచ్చం ఏకవిహారినో;
ఆబాధా మా [న (స్యా. పీ.)] ఉప్పజ్జేయ్యుం, అన్తరాయకరా భుసా.
౨౨. ఏతస్మిం తే సులపితే, పతిరూపే సుభాసితే;
వరం బ్రాహ్మణ తే దమ్మి, యం కిఞ్చి మనసిచ్ఛసి.
౨౩. వరఞ్చే మే అదో సక్క, సబ్బభూతానమిస్సర;
న మనో వా సరీరం వా, మం-కతే సక్క కస్సచి;
కదాచి ఉపహఞ్ఞేథ, ఏతం సక్క వరం వరేతి.
కణ్హజాతకం దుతియం.
౪౪౧. చతుపోసథియజాతకం (౩)
౨౪. యో కోపనేయ్యే న కరోతి కోపం, న కుజ్ఝతి సప్పురిసో కదాచి;
కుద్ధోపి సో నావికరోతి కోపం, తం వే నరం సమణమాహు [సమణం ఆహు (సీ.)] లోకే.
౨౫. ఊనూదరో యో సహతే జిఘచ్ఛం, దన్తో తపస్సీ మితపానభోజనో;
ఆహారహేతు న కరోతి పాపం, తం వే నరం సమణమాహు లోకే.
౨౬. ఖిడ్డం రతిం విప్పజహిత్వాన సబ్బం, న చాలికం భాససి కిఞ్చి లోకే;
విభూసట్ఠానా విరతో మేథునస్మా, తం వే నరం సమణమాహు లోకే.
౨౭. పరిగ్గహం లోభధమ్మఞ్చ సబ్బం, యో వే పరిఞ్ఞాయ పరిచ్చజేతి;
దన్తం ఠితత్తం అమమం నిరాసం, తం వే నరం సమణమాహు లోకే.
౨౮. పుచ్ఛామ కత్తారమనోమపఞ్ఞం [మనోమపఞ్ఞ (స్యా. క.)], కథాసు నో విగ్గహో అత్థి జాతో;
ఛిన్దజ్జ కఙ్ఖం విచికిచ్ఛితాని, తదజ్జ [తయాజ్జ (సీ.)] కఙ్ఖం వితరేము సబ్బే.
౨౯. యే పణ్డితా అత్థదసా భవన్తి, భాసన్తి తే యోనిసో తత్థ కాలే;
కథం ను కథానం అభాసితానం, అత్థం నయేయ్యుం కుసలా జనిన్దా.
౩౦. కథం హవే భాసతి నాగరాజా, గరుళో పన వేనతేయ్యో కిమాహ;
గన్ధబ్బరాజా పన కిం వదేసి, కథం పన కురూనం రాజసేట్ఠో.
౩౧. ఖన్తిం హవే భాసతి నాగరాజా, అప్పాహారం గరుళో వేనతేయ్యో;
గన్ధబ్బరాజా రతివిప్పహానం, అకిఞ్చనం కురూనం రాజసేట్ఠో.
౩౨. సబ్బాని ఏతాని సుభాసితాని, న హేత్థ దుబ్భాసితమత్థి కిఞ్చి;
యస్మిఞ్చ ఏతాని పతిట్ఠితాని, అరావ నాభ్యా సుసమోహితాని;
చతుబ్భి ధమ్మేహి సమఙ్గిభూతం, తం వే నరం సమణమాహు లోకే.
౩౩. తువఞ్హి [తువం ను (సీ. పీ.)] సేట్ఠో త్వమనుత్తరోసి, త్వం ధమ్మగూ ధమ్మవిదూ సుమేధో;
పఞ్ఞాయ పఞ్హం సమధిగ్గహేత్వా, అచ్ఛేచ్ఛి ధీరో విచికిచ్ఛితాని;
అచ్ఛేచ్ఛి కఙ్ఖం విచికిచ్ఛితాని, చున్దో యథా నాగదన్తం ఖరేన.
౩౪. నీలుప్పలాభం విమలం అనగ్ఘం, వత్థం ఇదం ధూమసమానవణ్ణం;
పఞ్హస్స వేయ్యాకరణేన తుట్ఠో, దదామి తే ధమ్మపూజాయ ధీర.
౩౫. సువణ్ణమాలం సతపత్తఫుల్లితం, సకేసరం రత్నసహస్సమణ్డితం;
పఞ్హస్స వేయ్యాకరణేన తుట్ఠో, దదామి తే ధమ్మపూజాయ ధీర.
౩౬. మణిం అనగ్ఘం రుచిరం పభస్సరం, కణ్ఠావసత్తం [వసితం (క.)] మణిభూసితం మే;
పఞ్హస్స వేయ్యాకరణేన తుట్ఠో, దదామి తే ధమ్మపూజాయ ధీర.
౩౭. గవం సహస్సం ఉసభఞ్చ నాగం, ఆజఞ్ఞయుత్తే చ రథే దస ఇమే;
పఞ్హస్స వేయ్యాకరణేన తుట్ఠో, దదామి తే గామవరాని సోళస.
౩౮. సారిపుత్తో తదా నాగో, సుపణ్ణో పన కోలితో;
గన్ధబ్బరాజా అనురుద్ధో, రాజా ఆనన్ద పణ్డితో;
విధురో బోధిసత్తో చ, ఏవం ధారేథ జాతకన్తి.
చతుపోసథియజాతకం తతియం.
౪౪౨. సఙ్ఖజాతకం (౪)
౩౯. బహుస్సుతో సుతధమ్మోసి సఙ్ఖ, దిట్ఠా తయా సమణబ్రాహ్మణా చ;
అథక్ఖణే దస్సయసే విలాపం, అఞ్ఞో ను కో తే పటిమన్తకో మయా.
౪౦. సుబ్భూ [సుబ్భా (స్యా.), సుమ్భా, సుభ్మా (క.)] సుభా సుప్పటిముక్కకమ్బు, పగ్గయ్హ సోవణ్ణమయాయ పాతియా;
‘‘భుఞ్జస్సు భత్తం’’ ఇతి మం వదేతి, సద్ధావిత్తా [సద్ధాచిత్తా (సీ. పీ. క.)], తమహం నోతి బ్రూమి.
౪౧. ఏతాదిసం బ్రాహ్మణ దిస్వాన [దిస్వ (సీ. పీ.)] యక్ఖం, పుచ్ఛేయ్య పోసో సుఖమాసిసానో [సుఖమాససానో (స్యా.), సుఖమాసిసమానో (క.)];
ఉట్ఠేహి నం పఞ్జలికాభిపుచ్ఛ, దేవీ నుసి త్వం ఉద మానుసీ ను.
౪౨. యం త్వం సుఖేనాభిసమేక్ఖసే మం, భుఞ్జస్సు భత్తం ఇతి మం వదేసి;
పుచ్ఛామి తం నారి మహానుభావే, దేవీ నుసి త్వం ఉద మానుసీ ను.
౪౩. దేవీ అహం సఙ్ఖ మహానుభావా, ఇధాగతా సాగరవారిమజ్ఝే;
అనుకమ్పికా నో చ పదుట్ఠచిత్తా, తవేవ అత్థాయ ఇధాగతాస్మి.
౪౪. ఇధన్నపానం సయనాసనఞ్చ, యానాని నానావివిధాని సఙ్ఖ;
సబ్బస్స త్యాహం పటిపాదయామి, యం కిఞ్చి తుయ్హం మనసాభిపత్థితం.
౪౫. యం కిఞ్చి యిట్ఠఞ్చ హుతఞ్చ [యిట్ఠంవ హుతంవ (సీ. పీ.)] మయ్హం, సబ్బస్స నో ఇస్సరా త్వం సుగత్తే;
సుసోణి సుబ్భము [సుబ్భు (సీ.), సుబ్భా (స్యా.)] సువిలగ్గమజ్ఝే [సువిలాకమజ్ఝే (స్యా. పీ. సీ. అట్ఠ.), సువిలాతమజ్ఝే (క.)], కిస్స మే కమ్మస్స అయం విపాకో.
౪౬. ఘమ్మే పథే బ్రాహ్మణ ఏకభిక్ఖుం, ఉగ్ఘట్టపాదం తసితం కిలన్తం;
పటిపాదయీ సఙ్ఖ ఉపాహనాని [ఉపాహనాహి (సీ. పీ.)], సా దక్ఖిణా కామదుహా తవజ్జ.
౪౭. సా హోతు నావా ఫలకూపపన్నా, అనవస్సుతా ఏరకవాతయుత్తా;
అఞ్ఞస్స యానస్స న హేత్థ [న హత్థి (పీ.)] భూమి, అజ్జేవ మం మోళినిం పాపయస్సు.
౪౮. సా తత్థ విత్తా సుమనా పతీతా, నావం సుచిత్తం అభినిమ్మినిత్వా;
ఆదాయ సఙ్ఖం పురిసేన సద్ధిం, ఉపానయీ నగరం సాధురమ్మన్తి.
సఙ్ఖజాతకం చతుత్థం.
౪౪౩. చూళబోధిజాతకం (౫)
౪౯. యో తే ఇమం విసాలక్ఖిం, పియం సమ్హితభాసినిం [సమ్మిల్లభాసినిం (సీ. పీ.), సమ్మిల్లహాసినిం (స్యా.)];
ఆదాయ బలా గచ్ఛేయ్య, కిం ను కయిరాసి బ్రాహ్మణ.
౫౦. ఉప్పజ్జే [ఉప్పజ్జ (సీ. పీ.)] మే న ముచ్చేయ్య, న మే ముచ్చేయ్య జీవతో;
రజంవ విపులా వుట్ఠి, ఖిప్పమేవ నివారయే [నివారయిం (క.)].
౫౧. యం ను పుబ్బే వికత్థిత్థో [వికత్థితో (క. సీ. స్యా. క.)], బలమ్హివ అపస్సితో;
స్వజ్జ తుణ్హికతో [తుణ్హికతో (సీ.), తుణ్హిక్ఖకో (పీ.)] దాని, సఙ్ఘాటిం సిబ్బమచ్ఛసి.
౫౨. ఉప్పజ్జి మే న ముచ్చిత్థ, న మే ముచ్చిత్థ జీవతో;
రజంవ విపులా వుట్ఠి, ఖిప్పమేవ నివారయిం.
౫౩. కిం తే ఉప్పజ్జి నో ముచ్చి, కిం తే న ముచ్చి జీవతో;
రజంవ విపులా వుట్ఠి, కతమం త్వం నివారయి.
౫౪. యమ్హి జాతే న పస్సతి, అజాతే సాధు పస్సతి;
సో మే ఉప్పజ్జి నో ముచ్చి, కోధో దుమ్మేధగోచరో.
౫౫. యేన జాతేన నన్దన్తి, అమిత్తా దుక్ఖమేసినో;
సో మే ఉప్పజ్జి నో ముచ్చి, కోధో దుమ్మేధగోచరో.
౫౬. యస్మిఞ్చ జాయమానమ్హి, సదత్థం నావబుజ్ఝతి;
సో మే ఉప్పజ్జి నో ముచ్చి, కోధో దుమ్మేధగోచరో.
౫౭. యేనాభిభూతో కుసలం జహాతి, పరక్కరే విపులఞ్చాపి అత్థం;
స భీమసేనో బలవా పమద్దీ, కోధో మహారాజ న మే అముచ్చథ.
౫౮. కట్ఠస్మిం మత్థమానస్మిం [మన్థమానస్మిం (పీ.), మద్దమానస్మిం (క.)], పావకో నామ జాయతి;
తమేవ కట్ఠం డహతి, యస్మా సో జాయతే గిని.
౫౯. ఏవం మన్దస్స పోసస్స, బాలస్స అవిజానతో;
సారమ్భా [సారబ్భా (క.)] జాయతే కోధో, సోపి తేనేవ డయ్హతి.
౬౦. అగ్గీవ తిణకట్ఠస్మిం, కోధో యస్స పవడ్ఢతి;
నిహీయతి తస్స యసో, కాళపక్ఖేవ చన్దిమా.
౬౧. అనేధో [అనిన్ధో (సీ. క.), అనిన్దో (స్యా.)] ధూమకేతూవ, కోధో యస్సూపసమ్మతి;
ఆపూరతి తస్స యసో, సుక్కపక్ఖేవ చన్దిమాతి.
చూళబోధిజాతకం పఞ్చమం.
౪౪౪. కణ్హదీపాయనజాతకం (౬)
౬౨. సత్తాహమేవాహం పసన్నచిత్తో, పుఞ్ఞత్థికో ఆచరిం [అచరిం (సీ. స్యా. పీ.)] బ్రహ్మచరియం;
అథాపరం యం చరితం మమేదం [మమ యిదం (స్యా.), మమాయిదం (పీ.)], వస్సాని పఞ్ఞాస సమాధికాని;
అకామకో వాపి [వాహి (పీ. క.)] అహం చరామి, ఏతేన సచ్చేన సువత్థి హోతు;
హతం విసం జీవతు యఞ్ఞదత్తో.
౬౩. యస్మా దానం నాభినన్దిం కదాచి, దిస్వానహం అతిథిం వాసకాలే;
న చాపి మే అప్పియతం అవేదుం, బహుస్సుతా సమణబ్రాహ్మణా చ.
అకామకో వాపి అహం దదామి, ఏతేన సచ్చేన సువత్థి హోతు;
హతం విసం జీవతు యఞ్ఞదత్తో.
౬౪. ఆసీవిసో తాత పహూతతేజో, యో తం అదంసీ [అడంసీ (స్యా.)] సచరా [బిలరా (సీ.), పిళారా (స్యా.), పతరా (పీ.)] ఉదిచ్చ;