౧౧. ఏకాదసకనిపాతో
౪౫౫. మాతుపోసకజాతకం (౧)
౧. తస్స నాగస్స విప్పవాసేన, విరూళ్హా సల్లకీ చ కుటజా చ;
కురువిన్దకరవీరా [కరవరా (సీ. స్యా.)] తిససామా చ, నివాతే పుప్ఫితా చ కణికారా.
౨. కోచిదేవ సువణ్ణకాయురా, నాగరాజం భరన్తి పిణ్డేన;
యత్థ రాజా రాజకుమారో వా, కవచమభిహేస్సతి అఛమ్భితో [అసమ్భీతో (సీ. స్యా. పీ.)].
౩. గణ్హాహి నాగ కబళం, మా నాగ కిసకో భవ;
బహూని రాజకిచ్చాని, తాని [యాని (సీ. పీ.)] నాగ కరిస్ససి.
౪. సా నూనసా కపణికా, అన్ధా అపరిణాయికా;
ఖాణుం పాదేన ఘట్టేతి, గిరిం చణ్డోరణం పతి.
౫. కా ను తే సా మహానాగ, అన్ధా అపరిణాయికా;
ఖాణుం పాదేన ఘట్టేతి, గిరిం చణ్డోరణం పతి.
౬. మాతా మే సా మహారాజ, అన్ధా అపరిణాయికా;
ఖాణుం పాదేన ఘట్టేతి, గిరిం చణ్డోరణం పతి.
౭. ముఞ్చథేతం మహానాగం, యోయం భరతి మాతరం;
సమేతు మాతరా నాగో, సహ సబ్బేహి ఞాతిభి.
౮. ముత్తో చ బన్ధనా నాగో, ముత్తమాదాయ కుఞ్జరో [కాసిరాజేన పేసితో (సీ. స్యా.), ముత్తో దామాతో కుఞ్జరో (పీ. సీ. నియ్య)];
ముహుత్తం అస్సాసయిత్వా [విస్సమిత్వాన (సీ.)], అగమా యేన పబ్బతో.
౯. తతో సో నళినిం [నిలినం (స్యా.)] గన్త్వా, సీతం కుఞ్జరసేవితం;
సోణ్డాయూదకమాహత్వా [మాహిత్వా (స్యా. క.)], మాతరం అభిసిఞ్చథ.
౧౦. కోయ అనరియో దేవో, అకాలేనపి వస్సతి [అకాలేన పవస్సతి (సీ. స్యా.), అకాలేన’తివస్సతి (పీ.)];
గతో మే అత్రజో పుత్తో, యో మయ్హం పరిచారకో.
౧౧. ఉట్ఠేహి అమ్మ కిం సేసి, ఆగతో త్యాహమత్రజో;
ముత్తోమ్హి కాసిరాజేన, వేదేహేన యసస్సినా.
౧౨. చిరం జీవతు సో రాజా, కాసీనం రట్ఠవడ్ఢనో;
యో మే పుత్తం పమోచేసి, సదా వుద్ధాపచాయికన్తి.
మాతుపోసకజాతకం పఠమం.
౪౫౬. జుణ్హజాతకం (౨)
౧౩. సుణోహి మయ్హం వచనం జనిన్ద, అత్థేన జుణ్హమ్హి ఇధానుపత్తో;
న బ్రాహ్మణే అద్ధికే తిట్ఠమానే, గన్తబ్బ [గన్తబ్య (క.)] మాహు ద్విపదిన్ద [దిపదాన (సీ. పీ.), ద్విపదాన (స్యా.)] సేట్ఠ.
౧౪. సుణోమి తిట్ఠామి వదేహి బ్రహ్మే, యేనాసి [యేనాపి (స్యా. క.)] అత్థేన ఇధానుపత్తో;
కం వా త్వమత్థం మయి పత్థయానో, ఇధాగమా బ్రహ్మే తదిఙ్ఘ బ్రూహి.
౧౫. దదాహి మే గామవరాని పఞ్చ, దాసీసతం సత్త గవంసతాని;
పరోసహస్సఞ్చ సువణ్ణనిక్ఖే, భరియా చ మే సాదిసీ ద్వే దదాహి.
౧౬. తపో ను తే బ్రాహ్మణ భింసరూపో, మన్తా ను తే బ్రాహ్మణ చిత్తరూపా;
యక్ఖా ను [యక్ఖా వ (సీ. పీ.)] తే అస్సవా సన్తి కేచి, అత్థం వా మే అభిజానాసి కత్తం.
౧౭. న మే తపో అత్థి న చాపి మన్తా, యక్ఖాపి మే అస్సవా నత్థి కేచి;
అత్థమ్పి తే నాభిజానామి కత్తం, పుబ్బే చ ఖో [పుబ్బేవ ఖో (స్యా. క.)] సఙ్గతిమత్తమాసి.
౧౮. పఠమం ఇదం దస్సనం జానతో మే, న తాభిజానామి ఇతో పురత్థా;
అక్ఖాహి మే పుచ్ఛితో ఏతమత్థం, కదా కుహిం వా అహు సఙ్గమో నో.
౧౯. గన్ధారరాజస్స పురమ్హి రమ్మే, అవసిమ్హసే తక్కసీలాయం దేవ;
తత్థన్ధకారమ్హి తిమీసికాయం [తిమిస్సికాయం (సీ. అట్ఠ.), తిమిస్సకాయం (స్యా.)], అంసేన అంసం సమఘట్టయిమ్హ.
౨౦. తే తత్థ ఠత్వాన ఉభో జనిన్ద, సారాణియం [సారణీయం (క.)] వీతిసారయిమ్హ [వీతిసారిమ్హ (సీ. స్యా. పీ.)] తత్థ;
సాయేవ నో సఙ్గతిమత్తమాసి, తతో న పచ్ఛా న పురే అహోసి.
౨౧. యదా కదాచి మనుజేసు బ్రహ్మే, సమాగమో సప్పురిసేన హోతి;
న పణ్డితా సఙ్గతిసన్థవాని, పుబ్బే కతం వాపి వినాసయన్తి.
౨౨. బాలావ [బాలా చ (సీ. స్యా. పీ.)] ఖో సఙ్గతిసన్థవాని, పుబ్బే కతం వాపి వినాసయన్తి;
బహుమ్పి బాలేసు కతం వినస్సతి, తథా హి బాలా అకతఞ్ఞురూపా.
౨౩. ధీరా చ ఖో సఙ్గతిసన్థవాని, పుబ్బే కతం వాపి న నాసయన్తి;
అప్పమ్పి ధీరేసు కతం న నస్సతి, తథా హి ధీరా సుకతఞ్ఞురూపా.
౨౪. దదామి తే గామవరాని పఞ్చ, దాసీసతం సత్త గవంసతాని;
పరోసహస్సఞ్చ సువణ్ణనిక్ఖే, భరియా చ తే సాదిసీ ద్వే దదామి.
౨౫. ఏవం సతం హోతి సమేచ్చ రాజ, నక్ఖత్తరాజారివ తారకానం;
ఆపూరతీ కాసిపతీ తథాహం, తయాపి మే సఙ్గమో అజ్జ లద్ధోతి.
జుణ్హజాతకం దుతియం.
౪౫౭. ధమ్మదేవపుత్తజాతకం (౩)
౨౬. యసోకరో పుఞ్ఞకరోహమస్మి, సదాత్థుతో సమణబ్రాహ్మణానం;
మగ్గారహో దేవమనుస్సపూజితో, ధమ్మో అహం దేహి అధమ్మ మగ్గం.
౨౭. అధమ్మయానం దళ్హమారుహిత్వా, అసన్తసన్తో బలవాహమస్మి;
స కిస్స హేతుమ్హి తవజ్జ దజ్జం, మగ్గం అహం ధమ్మ అదిన్నపుబ్బం.
౨౮. ధమ్మో హవే పాతురహోసి పుబ్బే, పచ్ఛా అధమ్మో ఉదపాది లోకే;
జేట్ఠో చ సేట్ఠో చ సనన్తనో చ, ఉయ్యాహి జేట్ఠస్స కనిట్ఠ మగ్గా.
౨౯. న యాచనాయ నపి పాతిరూపా, న అరహతా [న అరహతి (సీ. పీ.), అరహతి (క.)] తేహం దదేయ్యం మగ్గం;
యుద్ధఞ్చ నో హోతు ఉభిన్నమజ్జ, యుద్ధమ్హి యో జేస్సతి తస్స మగ్గో.
౩౦. సబ్బా దిసా అనువిసటోహమస్మి, మహబ్బలో అమితయసో అతుల్యో;
గుణేహి సబ్బేహి ఉపేతరూపో, ధమ్మో అధమ్మ త్వం కథం విజేస్ససి.
౩౧. లోహేన వే హఞ్ఞతి జాతరూపం, న జాతరూపేన హనన్తి లోహం;
సచే అధమ్మో హఞ్ఛతి [హఞ్ఞతి (సీ. స్యా.), హఞ్ఞితి (కత్థచి)] ధమ్మమజ్జ, అయో సువణ్ణం వియ దస్సనేయ్యం.
౩౨. సచే తువం యుద్ధబలో అధమ్మ [యుద్ధబలో’సి’ధమ్మ (క. సీ.), యుద్ధబలో’స’ధమ్మ (పీ.)], న తుయ్హ వుడ్ఢా [వద్ధా (సీ. పీ.)] చ గరూ చ అత్థి;
మగ్గఞ్చ తే దమ్మి పియాప్పియేన, వాచాదురుత్తానిపి తే ఖమామి.
౩౩. ఇదఞ్చ సుత్వా వచనం అధమ్మో, అవంసిరో పతితో ఉద్ధపాదో;
‘‘యుద్ధత్థికో చే న లభామి యుద్ధం’’, ఏత్తావతా హోతి హతో అధమ్మో.
౩౪. ఖన్తీబలో యుద్ధబలం విజేత్వా, హన్త్వా అధమ్మం నిహనిత్వ [విహనిత్వా (క.)] భూమ్యా;
పాయాసి విత్తో [చిత్తో (స్యా.)] అభిరుయ్హ సన్దనం, మగ్గేనేవ అతిబలో సచ్చనిక్కమో.
౩౫. మాతా పితా సమణబ్రాహ్మణా చ, అసమ్మానితా యస్స సకే అగారే;
ఇధేవ నిక్ఖిప్ప సరీరదేహం, కాయస్స భేదా నిరయం వజన్తి తే [వజన్తి (సీ. పీ.)];
యథా అధమ్మో పతితో అవంసిరో.
౩౬. మాతా పితా సమణబ్రాహ్మణా చ, సుసమ్మానితా యస్స సకే అగారే;
ఇధేవ నిక్ఖిప్ప సరీరదేహం, కాయస్స భేదా సుగతిం వజన్తి తే;
యథాపి ధమ్మో అభిరుయ్హ సన్దనన్తి.
ధమ్మదేవపుత్తజాతకం [ధమ్మజాతకం (సీ. పీ.)] తతియం.
౪౫౮. ఉదయజాతకం (౪)
౩౭. ఏకా నిసిన్నా సుచి సఞ్ఞతూరూ, పాసాదమారుయ్హ అనిన్దితఙ్గీ;
యాచామి తం కిన్నరనేత్తచక్ఖు, ఇమేకరత్తిం ఉభయో వసేమ.
౩౮. ఓకిణ్ణన్తరపరిఖం, దళ్హమట్టాలకోట్ఠకం;
రక్ఖితం ఖగ్గహత్థేహి, దుప్పవేసమిదం పురం.
౩౯. దహరస్స యువినో చాపి, ఆగమో చ న విజ్జతి;
అథ కేన ను వణ్ణేన, సఙ్గమం ఇచ్ఛసే మయా.
౪౦. యక్ఖోహమస్మి కల్యాణి, ఆగతోస్మి తవన్తికే [తవన్తికం (సీ. పీ.)];
త్వం మం నన్దయ [నన్దస్సు (స్యా. క.)] భద్దన్తే, పుణ్ణకంసం దదామి తే.
౪౧. దేవం వ యక్ఖం అథ వా మనుస్సం, న పత్థయే ఉదయమతిచ్చ అఞ్ఞం;
గచ్ఛేవ త్వం యక్ఖ మహానుభావ, మా చస్సు గన్త్వా పునరావజిత్థ.
౪౨. యా సా రతి ఉత్తమా కామభోగినం, యం హేతు సత్తా విసమం చరన్తి;
మా తం రతిం జీయి తువం సుచిమ్హి తే, దదామి తే రూపియం కంసపూరం.
౪౩. నారిం నరో నిజ్ఝపయం ధనేన, ఉక్కంసతీ యత్థ కరోతి ఛన్దం;
విపచ్చనీకో తవ దేవధమ్మో, పచ్చక్ఖతో థోకతరేన ఏసి.
౪౪. ఆయు చ వణ్ణో చ [ఆయుం చ వణ్ణం చ (క. సీ. పీ.)] మనుస్సలోకే, నిహీయతి మనుజానం సుగ్గత్తే;
తేనేవ వణ్ణేన ధనమ్పి తుయ్హం, నిహీయతి జిణ్ణతరాసి అజ్జ.
౪౫. ఏవం మే పేక్ఖమానస్స, రాజపుత్తి యసస్సిని;
హాయతేవ తవ [హాయతే వత తే (సీ. స్యా. క.), హాయతేవ తతో (పీ.)] వణ్ణో, అహోరత్తానమచ్చయే.
౪౬. ఇమినావ త్వం వయసా, రాజపుత్తి సుమేధసే;
బ్రహ్మచరియం చరేయ్యాసి, భియ్యో వణ్ణవతీ సియా.
౪౭. దేవా న జీరన్తి యథా మనుస్సా, గత్తేసు తేసం వలియో న హోన్తి;
పుచ్ఛామి తం యక్ఖ మహానుభావ, కథం ను దేవాన [కథం న దేవానం (పీ.)] సరీరదేహో.
౪౮. దేవా న జీరన్తి యథా మనుస్సా, గత్తేసు తేసం వలియో న హోన్తి;
సువే సువే భియ్యతరోవ [భియ్యతరో చ (క.)] తేసం, దిబ్బో చ వణ్ణో విపులా చ భోగా.
౪౯. కింసూధ భీతా జనతా అనేకా, మగ్గో చ నేకాయతనం పవుత్తో;
పుచ్ఛామి తం యక్ఖ మహానుభావ, కత్థట్ఠితో పరలోకం న భాయే.
౫౦. వాచం మనఞ్చ పణిధాయ సమ్మా, కాయేన పాపాని అకుబ్బమానో;
బహున్నపానం ఘరమావసన్తో, సద్ధో ముదూ సంవిభాగీ వదఞ్ఞూ;
సఙ్గాహకో సఖిలో సణ్హవాచో, ఏత్థట్ఠితో పరలోకం న భాయే.
౫౧. అనుసాససి మం యక్ఖ, యథా మాతా యథా పితా;
ఉళారవణ్ణం పుచ్ఛామి, కో ను త్వమసి సుబ్రహా.
౫౨. ఉదయోహమస్మి కల్యాణి, సఙ్కరత్తా ఇధాగతో [సఙ్గరత్థా ఇధాగతో (సీ. పీ.), సఙ్గరత్థాయిధాగతో (స్యా.)];
ఆమన్త ఖో తం గచ్ఛామి, ముత్తోస్మి తవ సఙ్కరా [సఙ్గరా (సీ. స్యా. పీ.)].
౫౩. సచే ఖో త్వం ఉదయోసి, సఙ్కరత్తా ఇధాగతో;
అనుసాస మం రాజపుత్త, యథాస్స పున సఙ్గమో.
౫౪. అతిపతతి [అధిపతతీ (సీ. పీ.)] వయో ఖణో తథేవ, ఠానం నత్థి ధువం చవన్తి సత్తా;
పరిజియ్యతి అద్ధువం సరీరం, ఉదయే మా పమాద [మా పమాదం (సీ.)] చరస్సు ధమ్మం.
౫౫. కసిణా పథవీ ధనస్స పూరా, ఏకస్సేవ సియా అనఞ్ఞధేయ్యా;
తఞ్చాపి జహతి [జహాతి (సీ. స్యా. పీ.), జహాతీ (?)] అవీతరాగో, ఉదయే మా పమాద చరస్సు ధమ్మం.
౫౬. మాతా చ పితా చ భాతరో చ, భరియా యాపి ధనేన హోతి కీతా [భరియాపి ధనేన హోన్తి అతిత్తా (క.)];
తే చాపి జహన్తి అఞ్ఞమఞ్ఞం, ఉదయే మా పమాద చరస్సు ధమ్మం.
౫౭. కాయో పరభోజనన్తి ఞత్వా [కాయో చ పరభోజనం విదిత్వా (క.)], సంసారే సుగతిఞ్చ దుగ్గతిఞ్చ [సుగతీ చ దుగ్గతీ చ (సీ. స్యా. పీ.), సుగ్గతిం దుగ్గతిఞ్చ (క.)];
ఇత్తరవాసోతి జానియాన, ఉదయే మా పమాద చరస్సు ధమ్మం.
౫౮. సాధు భాసతియం [భాసతయం (సీ. పీ.)] యక్ఖో, అప్పం మచ్చాన జీవితం;
కసిరఞ్చ పరిత్తఞ్చ, తఞ్చ దుక్ఖేన సంయుతం;
సాహం ఏకా పబ్బజిస్సామి, హిత్వా కాసిం సురున్ధనన్తి.
ఉదయజాతకం చతుత్థం.
౪౫౯. పానీయజాతకం (౫)
౫౯. మిత్తో మిత్తస్స పానీయం, అదిన్నం పరిభుఞ్జిసం;
తేన పచ్ఛా విజిగుచ్ఛిం, తం పాపం పకతం మయా;
మా పున అకరం పాపం, తస్మా పబ్బజితో అహం.
౬౦. పరదారఞ్చ దిస్వాన, ఛన్దో మే ఉదపజ్జథ [ఉపపజ్జథ (స్యా. క.)];
తేన పచ్ఛా విజిగుచ్ఛిం, తం పాపం పకతం మయా;
మా పున అకరం పాపం, తస్మా పబ్బజితో అహం.
౬౧. పితరం మే మహారాజ, చోరా అగణ్హు [అగణ్హుం (సీ. పీ.), అగణ్హి (క.)] కాననే;
తేసాహం పుచ్ఛితో జానం, అఞ్ఞథా నం వియాకరిం.
౬౨. తేన పచ్ఛా విజిగుచ్ఛిం, తం పాపం పకతం మయా;
మా పున అకరం పాపం, తస్మా పబ్బజితో అహం.
౬౩. పాణాతిపాతమకరుం, సోమయాగే ఉపట్ఠితే;
తేసాహం సమనుఞ్ఞాసిం, తేన పచ్ఛా విజిగుచ్ఛిం.
౬౪. తం పాపం పకతం మయా, మా పున అకరం పాపం;
తస్మా పబ్బజితో అహం.
౬౫. సురామేరయమాధుకా [మధుకా (సీ. స్యా. పీ.)], యే జనా పఠమాసు నో;
బహూనం తే అనత్థాయ, మజ్జపానమకప్పయుం.
౬౬. తేసాహం సమనుఞ్ఞాసిం, తేన పచ్ఛా విజిగుచ్ఛిం;
తం పాపం పకతం మయా, మా పున అకరం పాపం;
తస్మా పబ్బజితో అహం.
౬౭. ధిరత్థు సుబహూ కామే, దుగ్గన్ధే బహుకణ్టకే;