౧౨. ద్వాదసకనిపాతో

౪౬౪. చూళకుణాలజాతకం (౧)

౧. లుద్ధానం [ఖుద్దానం (సీ. స్యా. పీ.)] లహుచిత్తానం, అకతఞ్ఞూన దుబ్భినం;

నాదేవసత్తో పురిసో, థీనం సద్ధాతుమరహతి.

౨. న తా పజానన్తి కతం న కిచ్చం, న మాతరం పితరం భాతరం వా;

అనరియా సమతిక్కన్తధమ్మా, సస్సేవ చిత్తస్స వసం వజన్తి.

౩. చిరానువుట్ఠమ్పి [చిరానువుత్థమ్పి (సీ. పీ.)] పియం మనాపం, అనుకమ్పకం పాణసమమ్పి భత్తుం [సన్తం (సీ. స్యా. పీ.)];

ఆవాసు కిచ్చేసు చ నం జహన్తి, తస్మాహమిత్థీనం న విస్ససామి.

౪. థీనఞ్హి చిత్తం యథా వానరస్స, కన్నప్పకన్నం యథా రుక్ఖఛాయా;

చలాచలం హదయమిత్థియానం, చక్కస్స నేమి వియ పరివత్తతి.

౫. యదా తా పస్సన్తి సమేక్ఖమానా, ఆదేయ్యరూపం పురిసస్స విత్తం;

సణ్హాహి వాచాహి నయన్తి మేనం, కమ్బోజకా జలజేనేవ అస్సం.

౬. యదా న పస్సన్తి సమేక్ఖమానా, ఆదేయ్యరూపం పురిసస్స విత్తం;

సమన్తతో నం పరివజ్జయన్తి, తిణ్ణో నదీపారగతోవ కుల్లం.

౭. సిలేసూపమా సిఖిరివ సబ్బభక్ఖా, తిక్ఖమాయా నదీరివ సీఘసోతా;

సేవన్తి హేతా పియమప్పియఞ్చ, నావా యథా ఓరకూలం పరఞ్చ.

౮. న తా ఏకస్స న ద్విన్నం, ఆపణోవ పసారితో;

యో తా మయ్హన్తి మఞ్ఞేయ్య, వాతం జాలేన బాధయే [బన్ధయే (స్యా. క.)].

౯. యథా నదీ చ పన్థో చ, పానాగారం సభా పపా;

ఏవం లోకిత్థియో నామ, వేలా తాసం న విజ్జతి [ఇమిస్సా గాథాయ పుబ్బద్ధాపరద్ధం విపరియాయేన దిస్సతి (క.)].

౧౦. ఘతాసనసమా ఏతా, కణ్హసప్పసిరూపమా;

గావో బహితిణస్సేవ, ఓమసన్తి వరం వరం.

౧౧. ఘతాసనం కుఞ్జరం కణ్హసప్పం, ముద్ధాభిసిత్తం పమదా చ సబ్బా;

ఏతే నరో నిచ్చయతో [నిచ్చయత్తో (సీ. పీ.)] భజేథ, తేసం హవే దుబ్బిదు సబ్బభావో [సచ్చభావో (స్యా.)].

౧౨. నచ్చన్తవణ్ణా న బహూనం కన్తా, న దక్ఖిణా పమదా సేవితబ్బా;

న పరస్స భరియా న ధనస్స హేతు, ఏతిత్థియో పఞ్చ న సేవితబ్బాతి.

చూళకుణాలజాతకం పఠమం.

౪౬౫. భద్దసాలజాతకం (౨)

౧౩. కా త్వం సుద్ధేహి వత్థేహి, అఘే వేహాయసం [వేహాసయం (సీ. పీ.)] ఠితా;

కేన త్యాస్సూని వత్తన్తి, కుతో తం భయమాగతం.

౧౪. తవేవ దేవ విజితే, భద్దసాలోతి మం విదూ;

సట్ఠి [సట్ఠిం (సీ. పీ.)] వస్ససహస్సాని, తిట్ఠతో పూజితస్స మే.

౧౫. కారయన్తా నగరాని, అగారే చ దిసమ్పతి;

వివిధే చాపి పాసాదే, న మం తే అచ్చమఞ్ఞిసుం;

యథేవ మం తే పూజేసుం, తథేవ త్వమ్పి పూజయ.

౧౬. తం ఇవాహం [తఞ్చ అహం (సీ. స్యా. పీ.)] న పస్సామి, థూలం కాయేన తే దుమం;

ఆరోహపరిణాహేన, అభిరూపోసి జాతియా.

౧౭. పాసాదం కారయిస్సామి, ఏకత్థమ్భం మనోరమం;

తత్థ తం ఉపనేస్సామి, చిరం తే యక్ఖ జీవితం.

౧౮. ఏవం చిత్తం ఉదపాది, సరీరేన వినాభావో;

పుథుసో మం వికన్తిత్వా, ఖణ్డసో అవకన్తథ.

౧౯. అగ్గే చ ఛేత్వా మజ్ఝే చ, పచ్ఛా మూలమ్హి ఛిన్దథ [మూలఞ్చ ఛిన్దథ (సీ.), మూలం విఛిన్దథ (పీ.)];

ఏవం మే ఛిజ్జమానస్స, న దుక్ఖం మరణం సియా.

౨౦. హత్థపాదం [హత్థపాదే (క.)] యథా ఛిన్దే [ఛిన్నే (క.)], కణ్ణనాసఞ్చ జీవతో;

తతో పచ్ఛా సిరో ఛిన్దే, తం దుక్ఖం మరణం సియా.

౨౧. సుఖం ను ఖణ్డసో ఛిన్నం, భద్దసాలవనప్పతి;

కిం హేతు కిం ఉపాదాయ, ఖణ్డసో ఛిన్నమిచ్ఛసి.

౨౨. యఞ్చ హేతుముపాదాయ, హేతుం ధమ్మూపసంహితం;

ఖణ్డసో ఛిన్నమిచ్ఛామి, మహారాజ సుణోహి మే.

౨౩. ఞాతీ మే సుఖసంవద్ధా, మమ పస్సే నివాతజా;

తేపిహం ఉపహింసేయ్యం, పరేసం అసుఖోచితం.

౨౪. చేతేయ్యరూపం [చేతబ్బరూపం (సీ. పీ.)] చేతేసి, భద్దసాలవనప్పతి;

హితకామోసి ఞాతీనం, అభయం సమ్మ దమ్మి తేతి.

భద్దసాలజాతకం దుతియం.

౪౬౬. సముద్దవాణిజజాతకం (౩)

౨౫. కసన్తి వపన్తి తే జనా, మనుజా కమ్మఫలూపజీవినో;

నయిమస్స దీపకస్స భాగినో, జమ్బుదీపా ఇదమేవ నో వరం.

౨౬. తిపఞ్చరత్తూపగతమ్హి చన్దే, వేగో మహా హేహితి సాగరస్స;

ఉప్లవిస్సం దీపమిమం ఉళారం, మా వో వధీ గచ్ఛథ లేణమఞ్ఞం.

౨౭. న జాతుయం సాగరవారివేగో, ఉప్లవిస్సం దీపమిమం ఉళారం;

తం మే నిమిత్తేహి బహూహి దిట్ఠం, మా భేథ కిం సోచథ మోదథవ్హో [మోదథ వో (క.) ౬.౩౮ మోగ్గల్లానసుత్తం పస్సితబ్బం].

౨౮. పహూతభక్ఖం బహుఅన్నపానం, పత్తత్థ ఆవాసమిమం ఉళారం;

న వో భయం పటిపస్సామి కిఞ్చి, ఆపుత్తపుత్తేహి పమోదథవ్హో.

౨౯. యో దేవోయం దక్ఖిణాయం [దక్ఖిణస్సం (సీ.)] దిసాయం, ఖేమన్తి పక్కోసతి తస్స సచ్చం;

న ఉత్తరో వేది భయాభయస్స, మా భేథ కిం సోచథ మోదథవ్హో.

౩౦. యథా ఇమే విప్పవదన్తి యక్ఖా, ఏకో భయం సంసతి ఖేమమేకో;

తదిఙ్ఘ మయ్హం వచనం సుణాథ, ఖిప్పం లహుం మా వినస్సిమ్హ సబ్బే.

౩౧. సబ్బే సమాగమ్మ కరోమ నావం, దోణిం దళ్హం సబ్బయన్తూపపన్నం;

సచే అయం దక్ఖిణో సచ్చమాహ, మోఘం పటిక్కోసతి ఉత్తరోయం;

సా చేవ నో హేహితి ఆపదత్థా, ఇమఞ్చ దీపం న పరిచ్చజేమ.

౩౨. సచే చ ఖో ఉత్తరో సచ్చమాహ, మోఘం పటిక్కోసతి దక్ఖిణోయం;

తమేవ నావం అభిరుయ్హ సబ్బే, ఏవం మయం సోత్థి తరేము పారం.

౩౩. న వే సుగణ్హం పఠమేన సేట్ఠం, కనిట్ఠమాపాథగతం గహేత్వా;

యో చీధ తచ్ఛం [మజ్ఝం (సీ. స్యా. పీ.)] పవిచేయ్య గణ్హతి [గణ్హి (క.)], స వే నరో సేట్ఠముపేతి ఠానం.

౩౪. యథాపి తే సాగరవారిమజ్ఝే, సకమ్మునా సోత్థి వహింసు వాణిజా;

అనాగతత్థం పటివిజ్ఝియాన, అప్పమ్పి నాచ్చేతి స భూరిపఞ్ఞో.

౩౫. బాలా చ మోహేన రసానుగిద్ధా, అనాగతం అప్పటివిజ్ఝియత్థం;

పచ్చుప్పన్నే సీదన్తి అత్థజాతే, సముద్దమజ్ఝే యథా తే మనుస్సా.

౩౬. అనాగతం పటికయిరాథ కిచ్చం, ‘‘మా మం కిచ్చం కిచ్చకాలే బ్యధేసి’’;

తం తాదిసం పటికత [పటికతం (క.), పటిగత (సీ. అట్ఠ.), పటికచ్చ (?)] కిచ్చకారిం, న తం కిచ్చం కిచ్చకాలే బ్యధేతీతి.

సముద్దవాణిజజాతకం తతియం.

౪౬౭. కామజాతకం (౪)

౩౭. కామం కామయమానస్స, తస్స చే తం సమిజ్ఝతి;

అద్ధా పీతిమనో హోతి, లద్ధా మచ్చో యదిచ్ఛతి.

౩౮. కామం కామయమానస్స, తస్స చే తం సమిజ్ఝతి;

తతో నం అపరం కామే, ధమ్మే తణ్హంవ విన్దతి.

౩౯. గవంవ సిఙ్గినో సిఙ్గం, వడ్ఢమానస్స వడ్ఢతి;

ఏవం మన్దస్స పోసస్స, బాలస్స అవిజానతో;

భియ్యో తణ్హా పిపాసా చ, వడ్ఢమానస్స వడ్ఢతి.

౪౦. పథబ్యా సాలియవకం, గవస్సం [గవాసం (సీ. స్యా. పీ.)] దాసపోరిసం;

దత్వా చ [దత్వాపి (సీ. స్యా.), దత్వా వా (పీ.)] నాలమేకస్స, ఇతి విద్వా [విద్ధా (స్యా.)] సమం చరే.

౪౧. రాజా పసయ్హ పథవిం విజిత్వా, ససాగరన్తం మహిమావసన్తో;

ఓరం సముద్దస్స అతిత్తరూపో [అతిత్తిరూపో (క.)], పారం సముద్దస్సపి పత్థయేథ.

౪౨. యావ అనుస్సరం కామే, మనసా తిత్తి నాజ్ఝగా;

తతో నివత్తా పటికమ్మ దిస్వా, తే వే సుతిత్తా యే [తిత్తా (సీ. స్యా. పీ.)] పఞ్ఞాయ తిత్తా.

౪౩. పఞ్ఞాయ తిత్తినం [తిత్తీనం (సీ. స్యా.)] సేట్ఠం, న సో కామేహి తప్పతి;

పఞ్ఞాయ తిత్తం పురిసం, తణ్హా న కురుతే వసం.

౪౪. అపచినేథేవ కామానం [కామాని (సీ. స్యా. పీ.)], అప్పిచ్ఛస్స అలోలుపో;

సముద్దమత్తో పురిసో, న సో కామేహి తప్పతి.

౪౫. రథకారోవ చమ్మస్స, పరికన్తం ఉపాహనం;

యం యం చజతి [జహతి (స్యా. క.)] కామానం, తం తం సమ్పజ్జతే సుఖం;

సబ్బం చే సుఖమిచ్ఛేయ్య, సబ్బే కామే పరిచ్చజే.

౪౬. అట్ఠ తే భాసితా గాథా, సబ్బా హోన్తి సహస్సియో [సహస్సియా (?) ఉపరి సుతసోమజాతకే తథా దిస్సతి];

పటిగణ్హ మహాబ్రహ్మే, సాధేతం తవ భాసితం.

౪౭. న మే అత్థో సహస్సేహి, సతేహి నహుతేహి వా;

పచ్ఛిమం భాసతో గాథం, కామే మే న రతో మనో.

౪౮. భద్రకో [సద్దో (సీ.)] వతాయం మాణవకో, సబ్బలోకవిదూ ముని;

యో ఇమం తణ్హం [యో తణ్హం (సీ. స్యా.)] దుక్ఖజననిం, పరిజానాతి పణ్డితోతి.

కామజాతకం చతుత్థం.

౪౬౮. జనసన్ధజాతకం (౫)

౪౯. దస ఖలు ఇమాని [ఖలుమాని (స్యా.)] ఠానాని, యాని పుబ్బే అకరిత్వా;

స పచ్ఛా మనుతప్పతి, ఇచ్చేవాహ [ఇచ్చాహ రాజా (సీ. స్యా. పీ.)] జనసన్ధో.

౫౦. అలద్ధా విత్తం తప్పతి, పుబ్బే అసముదానితం;

న పుబ్బే ధనమేసిస్సం, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౧. సక్యరూపం పురే సన్తం, మయా సిప్పం న సిక్ఖితం;

కిచ్ఛా వుత్తి అసిప్పస్స, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౨. కూటవేదీ పురే ఆసిం, పిసుణో పిట్ఠిమంసికో;

చణ్డో చ ఫరుసో చాపి [చాసిం (సీ. స్యా. పీ.)], ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౩. పాణాతిపాతీ పురే ఆసిం, లుద్దో చాపి [చాసిం (సీ. పీ.)] అనారియో;

భూతానం నాపచాయిస్సం, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౪. బహూసు వత సన్తీసు, అనాపాదాసు ఇత్థిసు;

పరదారం అసేవిస్సం, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౫. బహుమ్హి వత సన్తమ్హి, అన్నపానే ఉపట్ఠితే;

న పుబ్బే అదదం [అదదిం (సీ.)] దానం, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౬. మాతరం పితరఞ్చాపి, జిణ్ణకం గతయోబ్బనం [జిణ్ణకే గతయోబ్బనే (సీ. స్యా. పీ.)];

పహు సన్తో న పోసిస్సం, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౭. ఆచరియమనుసత్థారం, సబ్బకామరసాహరం;

పితరం అతిమఞ్ఞిస్సం, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౮. సమణే బ్రాహ్మణే చాపి, సీలవన్తే బహుస్సుతే;

న పుబ్బే పయిరుపాసిస్సం, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౫౯. సాధు హోతి తపో చిణ్ణో, సన్తో చ పయిరుపాసితో;

న చ పుబ్బే తపో చిణ్ణో, ఇతి పచ్ఛానుతప్పతి.

౬౦. యో చ ఏతాని ఠానాని, యోనిసో పటిపజ్జతి;

కరం పురిసకిచ్చాని, స పచ్ఛా నానుతప్పతీతి.

జనసన్ధజాతకం పఞ్చమం.

౪౬౯. మహాకణ్హజాతకం (౬)

౬౧. కణ్హో కణ్హో చ ఘోరో చ, సుక్కదాఠో పభాసవా [పతాపవా (సీ. స్యా. పీ.)];

బద్ధో పఞ్చహి రజ్జూహి, కిం రవి [ధీర (సీ. పీ.), వీర (స్యా.)] సునఖో తవ.

౬౨. నాయం మిగానమత్థాయ, ఉసీనక [ఉసీనర (సీ. పీ.), ఉసీన్నర (స్యా.)] భవిస్సతి;

మనుస్సానం అనయో హుత్వా, తదా కణ్హో పమోక్ఖతి.

౬౩. పత్తహత్థా సమణకా, ముణ్డా సఙ్ఘాటిపారుతా;

నఙ్గలేహి కసిస్సన్తి, తదా కణ్హో పమోక్ఖతి.

౬౪. తపస్సినియో [తపనీయా (క.) దుతియన్తపదాని హేతాని] పబ్బజితా, ముణ్డా సఙ్ఘాటిపారుతా;

యదా లోకే గమిస్సన్తి, తదా కణ్హో పమోక్ఖతి.

౬౫. దీఘోత్తరోట్ఠా జటిలా, పఙ్కదన్తా రజస్సిరా;

ఇణం చోదాయ [వోదాయ (సీ. పీ.), చోదయ (స్యా.)] గచ్ఛన్తి, తదా కణ్హో పమోక్ఖతి.

౬౬. అధిచ్చ వేదే [వేదం (క.)] సావిత్తిం, యఞ్ఞతన్తఞ్చ [తన్త్రఞ్చ (సీ. స్యా. పీ.)] బ్రాహ్మణా;

భతికాయ యజిస్సన్తి, తదా కణ్హో పమోక్ఖతి.

౬౭. మాతరం పితరఞ్చాపి, జిణ్ణకం గతయోబ్బనం;

పహూ సన్తో [సన్తా (సీ.)] న భరన్తి, తదా కణ్హో పమోక్ఖతి.