౨. గన్ధారవగ్గో
౪౦౬. గన్ధారజాతకం (౭-౨-౧)
౭౬. హిత్వా గామసహస్సాని, పరిపుణ్ణాని సోళస;
కోట్ఠాగారాని ఫీతాని, సన్నిధిం దాని కుబ్బసి.
౭౭. హిత్వా గన్ధారవిసయం, పహూతధనధారియం [ధానియం (సీ. పీ.), ధఞ్ఞన్తి అత్థో];
పసాసనతో [పసాసనితో (సీ. స్యా.), పసాసనాతో (పీ.)] నిక్ఖన్తో, ఇధ దాని పసాససి.
౭౮. ధమ్మం భణామి వేదేహ, అధమ్మో మే న రుచ్చతి;
ధమ్మం మే భణమానస్స, న పాపముపలిమ్పతి.
౭౯. యేన కేనచి వణ్ణేన, పరో లభతి రుప్పనం;
మహత్థియమ్పి చే వాచం, న తం భాసేయ్య పణ్డితో.
౮౦. కామం రుప్పతు వా మా వా, భుసంవ వికిరీయతు;
ధమ్మం మే భణమానస్స, న పాపముపలిమ్పతి.
౮౧. నో చే అస్స సకా బుద్ధి, వినయో వా సుసిక్ఖితో;
వనే అన్ధమహింసోవ [అన్ధమహిసోవ (సీ. పీ.)] చరేయ్య బహుకో జనో.
౮౨. యస్మా చ పనిధేకచ్చే, ఆచేరమ్హి [ఆచారమ్హి (సీ. పీ.)] సుసిక్ఖితా;
తస్మా వినీతవినయా, చరన్తి సుసమాహితాతి.
గన్ధారజాతకం పఠమం.
౪౦౭. మహాకపిజాతకం (౭-౨-౨)
౮౩. అత్తానం సఙ్కమం కత్వా, యో సోత్థిం సమతారయి;
కిం త్వం తేసం కిమే [కిమో (సీ. పీ.), కిం మే (స్యా.)] తుయ్హం, హోన్తి ఏతే [హేతే (స్యా.), సో తే (క.)] మహాకపి.
౮౪. రాజాహం ఇస్సరో తేసం, యూథస్స పరిహారకో;
తేసం సోకపరేతానం, భీతానం తే అరిన్దమ.
౮౫. ఉల్లఙ్ఘయిత్వా [స లఙ్ఘయిత్వా (పీ.), సులఙ్ఘయిత్వా (క.)] అత్తానం, విస్సట్ఠధనునో సతం;
తతో అపరపాదేసు, దళ్హం బన్ధం లతాగుణం.
౮౬. ఛిన్నబ్భమివ వాతేన, నుణ్ణో [నున్నో (సీ.)] రుక్ఖం ఉపాగమిం;
సోహం అప్పభవం తత్థ, సాఖం హత్థేహి అగ్గహిం.
౮౭. తం మం వియాయతం సన్తం, సాఖాయ చ లతాయ చ;
సమనుక్కమన్తా పాదేహి, సోత్థిం సాఖామిగా గతా.
౮౮. తం మం న తపతే బన్ధో, మతో [వధో (సీ. స్యా. పీ.)] మే న తపేస్సతి;
సుఖమాహరితం తేసం, యేసం రజ్జమకారయిం.
౮౯. ఏసా తే ఉపమా రాజ, తం సుణోహి అరిన్దమ [అత్థసన్దస్సనీ కతా (పీ.)];
రఞ్ఞా రట్ఠస్స యోగ్గస్స, బలస్స నిగమస్స చ;
సబ్బేసం సుఖమేట్ఠబ్బం, ఖత్తియేన పజానతాతి.
మహాకపిజాతకం దుతియం.
౪౦౮. కుమ్భకారజాతకం (౭-౨-౩)
౯౦. అమ్బాహమద్దం వనమన్తరస్మిం, నీలోభాసం ఫలితం [ఫలినం (పీ.)] సంవిరూళ్హం;
తమద్దసం ఫలహేతు విభగ్గం, తం దిస్వా భిక్ఖాచరియం చరామి.
౯౧. సేలం సుమట్ఠం నరవీరనిట్ఠితం [నరవిద్దునిట్ఠితం (క.)], నారీ యుగం ధారయి అప్పసద్దం;
దుతియఞ్చ ఆగమ్మ అహోసి సద్దో, తం దిస్వా భిక్ఖాచరియం చరామి.
౯౨. దిజా దిజం కుణపమాహరన్తం, ఏకం సమానం బహుకా సమేచ్చ;
ఆహారహేతూ పరిపాతయింసు, తం దిస్వా భిక్ఖాచరియం చరామి.
౯౩. ఉసభాహమద్దం యూథస్స మజ్ఝే, చలక్కకుం వణ్ణబలూపపన్నం;
తమద్దసం కామహేతు వితున్నం, తం దిస్వా భిక్ఖాచరియం చరామి.
౯౪. కరణ్డకో [కరణ్డునామ (సీ. పీ.)] కలిఙ్గానం, గన్ధారానఞ్చ నగ్గజి;
నిమిరాజా విదేహానం, పఞ్చాలానఞ్చ దుమ్ముఖో;
ఏతే రట్ఠాని హిత్వాన, పబ్బజింసు అకిఞ్చనా.
౯౫. సబ్బేపిమే దేవసమా సమాగతా, అగ్గీ యథా పజ్జలితో తథేవిమే;
అహమ్పి ఏకో చరిస్సామి భగ్గవి, హిత్వాన కామాని యథోధికాని.
౯౬. అయమేవ కాలో న హి అఞ్ఞో అత్థి, అనుసాసితా మే న భవేయ్య పచ్ఛా;
అహమ్పి ఏకా చరిస్సామి భగ్గవ, సకుణీవ ముత్తా పురిసస్స హత్థా.
౯౭. ఆమం పక్కఞ్చ జానన్తి, అథో లోణం అలోణకం;
తమహం దిస్వాన పబ్బజిం, చరేవ త్వం చరామహన్తి.
కుమ్భకారజాతకం తతియం.
౪౦౯. దళ్హధమ్మజాతకం (౭-౨-౪)
౯౮. అహం చే దళ్హధమ్మస్స [దళ్హధమ్మాయ (పీ.)], వహన్తి నాభిరాధయిం;
ధరన్తీ ఉరసి సల్లం, యుద్ధే విక్కన్తచారినీ.
౯౯. నూన రాజా న జానాతి [న హ నూన రాజా జానాతి (సీ. పీ.)], మమ విక్కమపోరిసం;
సఙ్గామే సుకతన్తాని, దూతవిప్పహితాని చ.
౧౦౦. సా నూనాహం మరిస్సామి, అబన్ధు అపరాయినీ [అపరాయిణీ (సీ.), అపరాయణీ (?)];
తదా హి [తథా హి (పీ.)] కుమ్భకారస్స, దిన్నా ఛకణహారికా.
౧౦౧. యావతాసీసతీ పోసో, తావదేవ పవీణతి;
అత్థాపాయే జహన్తి నం, ఓట్ఠిబ్యాధింవ ఖత్తియో.
౧౦౨. యో పుబ్బే కతకల్యాణో, కతత్థో నావబుజ్ఝతి;
అత్థా తస్స పలుజ్జన్తి, యే హోన్తి అభిపత్థితా.
౧౦౩. యో పుబ్బే కతకల్యాణో, కతత్థో మనుబుజ్ఝతి;
అత్థా తస్స పవడ్ఢన్తి, యే హోన్తి అభిపత్థితా.
౧౦౪. తం వో వదామి భద్దన్తే [భద్దం వో (సీ. స్యా. పీ.)], యావన్తేత్థ సమాగతా;
సబ్బే కతఞ్ఞునో హోథ, చిరం సగ్గమ్హి ఠస్సథాతి.
దళ్హధమ్మజాతకం చతుత్థం.
౪౧౦. సోమదత్తజాతకం (౭-౨-౫)
౧౦౫. యో మం పురే పచ్చుడ్డేతి [పచ్చుదేతి (సీ. స్యా. పీ.), పచ్చుట్ఠేతి (క.)], అరఞ్ఞే దూరమాయతో;
సో న దిస్సతి మాతఙ్గో, సోమదత్తో కుహిం గతో.
౧౦౬. అయం వా సో మతో సేతి, అల్లసిఙ్గంవ వచ్ఛితో [అల్లపిఙ్కవ ఛిజ్జితో (సీ. పీ.), అల్లపీతంవ విచ్ఛితో (స్యా.)];
భుమ్యా నిపతితో సేతి, అమరా వత కుఞ్జరో.
౧౦౭. అనగారియుపేతస్స, విప్పముత్తస్స తే సతో;
సమణస్స న తం సాధు, యం పేతమనుసోచసి.
౧౦౮. సంవాసేన హవే సక్క, మనుస్సస్స మిగస్స వా;
హదయే జాయతే పేమం, తం న సక్కా అసోచితుం.
౧౦౯. మతం మరిస్సం రోదన్తి, యే రుదన్తి లపన్తి చ;
తస్మా త్వం ఇసి మా రోది, రోదితం మోఘమాహు సన్తో.
౧౧౦. కన్దితేన హవే బ్రహ్మే, మతో పేతో సముట్ఠహే;
సబ్బే సఙ్గమ్మ రోదామ, అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఞాతకే.
౧౧౧. ఆదిత్తం వత మం సన్తం, ఘతసిత్తంవ పావకం;
వారినా వియ ఓసిఞ్చం, సబ్బం నిబ్బాపయే దరం.
౧౧౨. అబ్బహీ వత మే సల్లం, యమాసి హదయస్సితం;
యో మే సోకపరేతస్స, పుత్తసోకం అపానుది.
౧౧౩. సోహం అబ్బూళ్హసల్లోస్మి, వీతసోకో అనావిలో;
న సోచామి న రోదామి, తవ సుత్వాన వాసవాతి.
సోమదత్తజాతకం పఞ్చమం.
౪౧౧. సుసీమజాతకం (౭-౨-౬)
౧౧౪. కాళాని కేసాని పురే అహేసుం, జాతాని సీసమ్హి యథాపదేసే;
తానజ్జ సేతాని సుసీమ [సుసిమ (క.)] దిస్వా, ధమ్మం చర బ్రహ్మచరియస్స కాలో.
౧౧౫. మమేవ దేవ పలితం న తుయ్హం, మమేవ సీసం మమ ఉత్తమఙ్గం;
‘‘అత్థం కరిస్స’’న్తి ముసా అభాణిం [అభాసిం (క.)], ఏకాపరాధం ఖమ రాజసేట్ఠ.
౧౧౬. దహరో తువం దస్సనియోసి రాజ, పఠముగ్గతో హోసి [హోహి (సీ.), హోతి (క.)] యథా కళీరో;
రజ్జఞ్చ కారేహి మమఞ్చ పస్స, మా కాలికం అనుధావీ జనిన్ద.
౧౧౭. పస్సామి వోహం దహరిం కుమారిం, సామట్ఠపస్సం సుతనుం సుమజ్ఝం;
కాళప్పవాళావ పవేల్లమానా, పలోభయన్తీవ [సా లోభయన్తీవ (పీ.)] నరేసు గచ్ఛతి.
౧౧౮. తమేన పస్సామిపరేన నారిం, ఆసీతికం నావుతికం వ జచ్చా;
దణ్డం గహేత్వాన పవేధమానం, గోపానసీభోగ్గసమం చరన్తిం.
౧౧౯. సోహం తమేవానువిచిన్తయన్తో, ఏకో సయామి [పస్సామి (క.)] సయనస్స మజ్ఝే;
‘‘అహమ్పి ఏవం’’ ఇతి పేక్ఖమానో, న గహే రమే [న గేహే రమే (సీ.), గేహే న రమే (స్యా. క.)] బ్రహ్మచరియస్స కాలో.
౧౨౦. రజ్జువాలమ్బనీ చేసా, యా గేహే వసతో రతి;
ఏవమ్పి ఛేత్వాన వజన్తి ధీరా, అనపేక్ఖినో కామసుఖం పహాయాతి.
సుసీమజాతకం ఛట్ఠం.
౪౧౨. కోటసిమ్బలిజాతకం (౭-౨-౭)
౧౨౧. అహం దససతంబ్యామం, ఉరగమాదాయ ఆగతో;
తఞ్చ మఞ్చ మహాకాయం, ధారయం నప్పవేధసి [న పవేధయి (క.)].
౧౨౨. అథిమం ఖుద్దకం పక్ఖిం, అప్పమంసతరం మయా;
ధారయం బ్యథసి [బ్యాధసే (సీ.), బ్యధసే (పీ.), బ్యాధసి (క.)] భీతా [భీతో (సీ. స్యా. పీ.)], కమత్థం కోటసిమ్బలి [కోటిసిమ్బలి (సీ. పీ.)].
౧౨౩. మంసభక్ఖో తువం రాజ, ఫలభక్ఖో అయం దిజో;
అయం నిగ్రోధబీజాని, పిలక్ఖుదుమ్బరాని చ;
అస్సత్థాని చ భక్ఖిత్వా, ఖన్ధే మే ఓహదిస్సతి.
౧౨౪. తే రుక్ఖా సంవిరూహన్తి, మమ పస్సే నివాతజా;
తే మం పరియోనన్ధిస్సన్తి, అరుక్ఖం మం కరిస్సరే.
౧౨౫. సన్తి అఞ్ఞేపి రుక్ఖా సే, మూలినో ఖన్ధినో దుమా;
ఇమినా సకుణజాతేన, బీజమాహరితా హతా.
౧౨౬. అజ్ఝారూహాభివడ్ఢన్తి [అజ్ఝారూళ్హాభివడ్ఢన్తి (సీ. పీ.)], బ్రహన్తమ్పి వనప్పతిం;
తస్మా రాజ పవేధామి, సమ్పస్సంనాగతం భయం.
౧౨౭. సఙ్కేయ్య సఙ్కితబ్బాని, రక్ఖేయ్యానాగతం భయం;
అనాగతభయా ధీరో, ఉభో లోకే అవేక్ఖతీతి.
కోటసిమ్బలిజాతకం సత్తమం.
౪౧౩. ధూమకారిజాతకం (౭-౨-౮)
౧౨౮. రాజా అపుచ్ఛి విధురం, ధమ్మకామో యుధిట్ఠిలో;
అపి బ్రాహ్మణ జానాసి, కో ఏకో బహు సోచతి.
౧౨౯. బ్రాహ్మణో అజయూథేన, పహూతేధో [బహూతేజో (పీ. క.), బహుతేన్దో (స్యా.)] వనే వసం;
ధూమం అకాసి వాసేట్ఠో, రత్తిన్దివమతన్దితో.
౧౩౦. తస్స తం ధూమగన్ధేన, సరభా మకసడ్డితా [మకసద్దితా (సీ. స్యా.), మకసట్టితా (పీ. క.)];
వస్సావాసం ఉపాగచ్ఛుం, ధూమకారిస్స సన్తికే.
౧౩౧. సరభేసు మనం కత్వా, అజా సో నావబుజ్ఝథ;
ఆగచ్ఛన్తీ వజన్తీ వా [ఆగచ్ఛన్తి వజన్తి వా (స్యా. పీ.), ఆగచ్ఛన్తిం వజన్తిం వా (క.)], తస్స తా వినసుం [వినస్సుం (సీ.)] అజా.
౧౩౨. సరభా సరదే కాలే, పహీనమకసే వనే;
పావిసుం గిరిదుగ్గాని, నదీనం పభవాని చ.
౧౩౩. సరభే చ గతే దిస్వా, అజా చ విభవం గతా [అజే చ విభవం గతే (క.)];
కిసో చ వివణ్ణో చాసి, పణ్డురోగీ చ బ్రాహ్మణో.
౧౩౪. ఏవం యో సం నిరంకత్వా, ఆగన్తుం కురుతే పియం;
సో ఏకో బహు సోచతి, ధూమకారీవ బ్రాహ్మణోతి.
ధూమకారిజాతకం అట్ఠమం.
౪౧౪. జాగరజాతకం (౭-౨-౯)
౧౩౫. కోధ జాగరతం సుత్తో, కోధ సుత్తేసు జాగరో;
కో మమేతం విజానాతి, కో తం పటిభణాతి మే.
౧౩౬. అహం జాగరతం సుత్తో, అహం సుత్తేసు జాగరో;
అహమేతం విజానామి, అహం పటిభణామి తే.
౧౩౭. కథం జాగరతం సుత్తో, కథం సుత్తేసు జాగరో;
కథం ఏతం విజానాసి, కథం పటిభణాసి మే.
౧౩౮. యే ధమ్మం నప్పజానన్తి, సంయమోతి దమోతి చ;
తేసు సుప్పమానేసు, అహం జగ్గామి దేవతే.
౧౩౯. యేసం రాగో చ దోసో చ, అవిజ్జా చ విరాజితా;
తేసు జాగరమానేసు, అహం సుత్తోస్మి దేవతే.
౧౪౦. ఏవం జాగరతం సుత్తో, ఏవం సుత్తేసు జాగరో;