౧. కుక్కువగ్గో

౩౯౬. కుక్కుజాతకం (౭-౧-౧)

౧. దియడ్ఢకుక్కూ ఉదయేన కణ్ణికా, విదత్థియో అట్ఠ పరిక్ఖిపన్తి నం;

సా సింసపా [ససింసపా (సీ. పీ.), సా సీసపా (స్యా.), యా సింసపా (క. సీ. నియ్య)] సారమయా అఫేగ్గుకా, కుహిం ఠితా ఉప్పరితో [ఉపరితో (సీ. స్యా. పీ.)] న ధంసతి.

౨. యా తింసతి సారమయా అనుజ్జుకా, పరికిరియ [పకిరియా (క.)] గోపాణసియో సమం ఠితా [సమట్ఠితా (సీ. స్యా.)];

తాహి సుసఙ్గహితా బలసా పీళితా [తా సఙ్గహితా బలసా చ పీళితా (సీ.), తాహి సుసఙ్గహితా బలసా చ పీళితా (స్యా.), తాహి సఙ్గహీతా బలసా చ పీళితా (పీ.)], సమం ఠితా ఉప్పరితో న ధంసతి.

౩. ఏవమ్పి మిత్తేహి దళ్హేహి పణ్డితో, అభేజ్జరూపేహి సుచీహి మన్తిభి;

సుసఙ్గహీతో సిరియా న ధంసతి, గోపాణసీ భారవహావ కణ్ణికా.

౪. ఖరత్తచం బేల్లం యథాపి సత్థవా, అనామసన్తోపి కరోతి తిత్తకం;

సమాహరం సాదుం కరోతి పత్థివ, అసాదుం కయిరా తనుబన్ధముద్ధరం [తనువట్టముద్ధరం (సీ. పీ.)].

౫. ఏవమ్పి గామనిగమేసు పణ్డితో, అసాహసం రాజధనాని సఙ్ఘరం;

ధమ్మానువత్తీ పటిపజ్జమానో, స ఫాతి కయిరా అవిహేఠయం పరం.

౬. ఓదాతమూలం సుచివారిసమ్భవం, జాతం యథా పోక్ఖరణీసు అమ్బుజం;

పదుమం యథా అగ్గినికాసిఫాలిమం, న కద్దమో న రజో న వారి లిమ్పతి.

౭. ఏవమ్పి వోహారసుచిం అసాహసం, విసుద్ధకమ్మన్తమపేతపాపకం;

న లిమ్పతి కమ్మకిలేస తాదిసో, జాతం యథా పోక్ఖరణీసు అమ్బుజన్తి.

కుక్కుజాతకం పఠమం.

౩౯౭. మనోజజాతకం (౭-౧-౨)

౮. యథా చాపో నిన్నమతి, జియా చాపి నికూజతి;

హఞ్ఞతే నూన మనోజో, మిగరాజా సఖా మమ.

౯. హన్ద దాని వనన్తాని, పక్కమామి యథాసుఖం;

నేతాదిసా సఖా హోన్తి, లబ్భా మే జీవతో సఖా.

౧౦. న పాపజనసంసేవీ, అచ్చన్తం సుఖమేధతి;

మనోజం పస్స సేమానం, గిరియస్సానుసాసనీ [అరియస్సానుసాసనీ (సీ. స్యా. పీ.)].

౧౧. న పాపసమ్పవఙ్కేన, మాతా పుత్తేన నన్దతి;

మనోజం పస్స సేమానం, అచ్ఛన్నం [సచ్ఛన్నం (క.)] సమ్హి లోహితే.

౧౨. ఏవమాపజ్జతే పోసో, పాపియో చ నిగచ్ఛతి;

యో వే హితానం వచనం, న కరోతి అత్థదస్సినం.

౧౩. ఏవఞ్చ సో హోతి తతో చ పాపియో, యో ఉత్తమో అధమజనూపసేవీ;

పస్సుత్తమం అధమజనూపసేవితం [సేవిం (స్యా.)], మిగాధిపం సరవరవేగనిద్ధుతం.

౧౪. నిహీయతి పురిసో నిహీనసేవీ, న చ హాయేథ కదాచి తుల్యసేవీ;

సేట్ఠముపగమం [ముపనమం (సీ. పీ. అ. ని. ౩.౨౬)] ఉదేతి ఖిప్పం, తస్మాత్తనా ఉత్తరితరం [తస్మా అత్తనో ఉత్తరిం (సీ. పీ.), తస్మా అత్తనో ఉత్తరం (స్యా.)] భజేథాతి.

మనోజజాతకం దుతియం.

౩౯౮. సుతనుజాతకం (౭-౧-౩)

౧౫. రాజా తే భత్తం పాహేసి, సుచిం మంసూపసేచనం;

మఘదేవస్మిం [మఖాదేవస్మిం (సీ. పీ.), మాఘదేవస్మిం (క.)] అధివత్థే, ఏహి నిక్ఖమ్మ భుఞ్జస్సు.

౧౬. ఏహి మాణవ ఓరేన, భిక్ఖమాదాయ సూపితం;

త్వఞ్చ మాణవ భిక్ఖా చ [భక్ఖోసి (స్యా.), భక్ఖావ (క.)], ఉభో భక్ఖా భవిస్సథ.

౧౭. అప్పకేన తువం యక్ఖ, థుల్లమత్థం జహిస్ససి;

భిక్ఖం తే నాహరిస్సన్తి, జనా మరణసఞ్ఞినో.

౧౮. లద్ధాయ యక్ఖా [లద్ధాయం యక్ఖ (సీ. స్యా. పీ.)] తవ నిచ్చభిక్ఖం, సుచిం పణీతం రససా ఉపేతం;

భిక్ఖఞ్చ తే ఆహరియో నరో ఇధ, సుదుల్లభో హేహితి భక్ఖితే [ఖాదితే (సీ. స్యా. పీ.)] మయి.

౧౯. మమేవ [మమేస (సీ. పీ.)] సుతనో అత్థో, యథా భాససి మాణవ;

మయా త్వం సమనుఞ్ఞాతో, సోత్థిం పస్సాహి మాతరం.

౨౦. ఖగ్గం ఛత్తఞ్చ పాతిఞ్చ, గచ్ఛమాదాయ [గచ్ఛేవాదాయ (సీ. స్యా. పీ.)] మాణవ;

సోత్థిం పస్సతు తే మాతా, త్వఞ్చ పస్సాహి మాతరం.

౨౧. ఏవం యక్ఖ సుఖీ హోహి, సహ సబ్బేహి ఞాతిభి;

ధనఞ్చ మే అధిగతం, రఞ్ఞో చ వచనం కతన్తి.

సుతనుజాతకం తతియం.

౩౯౯. మాతుపోసకగిజ్ఝజాతకం (౭-౧-౪)

౨౨. తే కథం ను కరిస్సన్తి, వుద్ధా గిరిదరీసయా;

అహం బద్ధోస్మి పాసేన, నిలీయస్స వసం గతో.

౨౩. కిం గిజ్ఝ పరిదేవసి, కా ను తే పరిదేవనా;

న మే సుతో వా దిట్ఠో వా, భాసన్తో మానుసిం దిజో.

౨౪. భరామి మాతాపితరో, వుద్ధే గిరిదరీసయే;

తే కథం ను కరిస్సన్తి, అహం వసం గతో తవ.

౨౫. యం ను గిజ్ఝో యోజనసతం, కుణపాని అవేక్ఖతి;

కస్మా జాలఞ్చ పాసఞ్చ, ఆసజ్జాపి న బుజ్ఝసి.

౨౬. యదా పరాభవో హోతి, పోసో జీవితసఙ్ఖయే;

అథ జాలఞ్చ పాసఞ్చ, ఆసజ్జాపి న బుజ్ఝతి.

౨౭. భరస్సు మాతాపితరో, వుద్ధే గిరిదరీసయే;

మయా త్వం సమనుఞ్ఞాతో, సోత్థిం పస్సాహి ఞాతకే.

౨౮. ఏవం లుద్దక నన్దస్సు, సహ సబ్బేహి ఞాతిభి;

భరిస్సం మాతాపితరో, వుద్ధే గిరిదరీసయేతి.

మాతుపోసకగిజ్ఝజాతకం చతుత్థం.

౪౦౦. దబ్భపుప్ఫజాతకం (౭-౧-౫)

౨౯. అనుతీరచారీ భద్దన్తే, సహాయమనుధావ మం;

మహా మే గహితో [రోహితో (క.)] మచ్ఛో, సో మం హరతి వేగసా.

౩౦. గమ్భీరచారీ భద్దన్తే, దళ్హం గణ్హాహి థామసా;

అహం తం ఉద్ధరిస్సామి, సుపణ్ణో ఉరగామివ [ఉరగమ్మివ (సీ. స్యా. పీ.)].

౩౧. వివాదో నో సముప్పన్నో, దబ్భపుప్ఫ సుణోహి మే;

సమేహి మేధగం [మేధకం (పీ.)] సమ్మ, వివాదో వూపసమ్మతం.

౩౨. ధమ్మట్ఠోహం పురే ఆసిం, బహూ అడ్డా మే తీరితా [బహుఅట్టం మే తీరితం (సీ.), బహుఅట్టంవ తీరితం (స్యా.), బహు అత్థం మే తీరితం (పీ.)];

సమేమి మేధగం సమ్మ, వివాదో వూపసమ్మతం.

౩౩. అనుతీరచారి నఙ్గుట్ఠం, సీసం గమ్భీరచారినో;

అచ్చాయం [అథాయం (సీ. పీ.)] మజ్ఝిమో ఖణ్డో, ధమ్మట్ఠస్స భవిస్సతి.

౩౪. చిరమ్పి భక్ఖో అభవిస్స, సచే న వివదేమసే;

అసీసకం అనఙ్గుట్ఠం, సిఙ్గాలో హరతి రోహితం.

౩౫. యథాపి రాజా నన్దేయ్య, రజ్జం లద్ధాన ఖత్తియో;

ఏవాహమజ్జ నన్దామి, దిస్వా పుణ్ణముఖం పతిం.

౩౬. కథం ను థలజో సన్తో, ఉదకే మచ్ఛం పరామసి;

పుట్ఠో మే సమ్మ అక్ఖాహి, కథం అధిగతం తయా.

౩౭. వివాదేన కిసా హోన్తి, వివాదేన ధనక్ఖయా;

జీనా ఉద్దా వివాదేన, భుఞ్జ మాయావి రోహితం.

౩౮. ఏవమేవ మనుస్సేసు, వివాదో యత్థ జాయతి;

ధమ్మట్ఠం పటిధావన్తి, సో హి నేసం వినాయకో;

ధనాపి తత్థ జీయన్తి, రాజకోసో పవడ్ఢతీతి [చ వడ్ఢతి (పీ.)].

దబ్భపుప్ఫజాతకం పఞ్చమం.

౪౦౧. పణ్ణకజాతకం (౭-౧-౬)

౩౯. పణ్ణకం [దసణ్ణకం (సీ. స్యా. పీ.)] తిఖిణధారం, అసిం సమ్పన్నపాయినం;

పరిసాయం పురిసో గిలతి, కిం దుక్కరతరం తతో;

యదఞ్ఞం దుక్కరం ఠానం, తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో.

౪౦. గిలేయ్య పురిసో లోభా, అసిం సమ్పన్నపాయినం;

యో చ వజ్జా దదామీతి, తం దుక్కరతరం తతో;

సబ్బఞ్ఞం సుకరం ఠానం, ఏవం జానాహి మద్దవ [మాగధ (సీ. స్యా. పీ.)].

౪౧. బ్యాకాసి ఆయురో పఞ్హం, అత్థం [అత్థ (పీ. సీ. నియ్య)] ధమ్మస్స కోవిదో;

పుక్కుసం దాని పుచ్ఛామి, కిం దుక్కరతరం తతో;

యదఞ్ఞం దుక్కరం ఠానం, తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో.

౪౨. న వాచముపజీవన్తి, అఫలం గిరముదీరితం;

యో చ దత్వా అవాకయిరా, తం దుక్కరతరం తతో;

సబ్బఞ్ఞం సుకరం ఠానం, ఏవం జానాహి మద్దవ.

౪౩. బ్యాకాసి పుక్కుసో పఞ్హం, అత్థం ధమ్మస్స కోవిదో;

సేనకం దాని పుచ్ఛామి, కిం దుక్కరతరం తతో;

యదఞ్ఞం దుక్కరం ఠానం, తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో.

౪౪. దదేయ్య పురిసో దానం, అప్పం వా యది వా బహుం;

యో చ దత్వా నానుతప్పే [తపే (సీ. పీ.)], తం దుక్కరతరం తతో;

సబ్బఞ్ఞం సుకరం ఠానం, ఏవం జానాహి మద్దవ.

౪౫. బ్యాకాసి ఆయురో పఞ్హం, అథో పుక్కుసపోరిసో;

సబ్బే పఞ్హే అతిభోతి, యథా భాసతి సేనకోతి.

పణ్ణక [దసణ్ణక (సీ. స్యా. పీ.)] జాతకం ఛట్ఠం.

౪౦౨. సత్తుభస్తజాతకం (౭-౧-౭)

౪౬. విబ్భన్తచిత్తో కుపితిన్ద్రియోసి, నేత్తేహి తే వారిగణా సవన్తి;

కిం తే నట్ఠం కిం పన పత్థయానో, ఇధాగమా బ్రహ్మే తదిఙ్ఘ [బ్రాహ్మణ ఇఙ్ఘ (సీ. స్యా.)] బ్రూహి.

౪౭. మియ్యేథ భరియా వజతో మమజ్జ, అగచ్ఛతో మరణమాహ యక్ఖో;

ఏతేన దుక్ఖేన పవేధితోస్మి, అక్ఖాహి మే సేనక ఏతమత్థం.

౪౮. బహూని ఠానాని విచిన్తయిత్వా, యమేత్థ వక్ఖామి తదేవ సచ్చం;

మఞ్ఞామి తే బ్రాహ్మణ సత్తుభస్తం, అజానతో కణ్హసప్పో పవిట్ఠో.

౪౯. ఆదాయ దణ్డం పరిసుమ్భ భస్తం, పస్సేళమూగం ఉరగం దుజివ్హం [దిజివ్హం (సీ. పీ.)];

ఛిన్దజ్జ కఙ్ఖం విచికిచ్ఛితాని, భుజఙ్గమం పస్స పముఞ్చ భస్తం.

౫౦. సంవిగ్గరూపో పరిసాయ మజ్ఝే, సో బ్రాహ్మణో సత్తుభస్తం పముఞ్చి;

అథ నిక్ఖమి ఉరగో ఉగ్గతేజో, ఆసీవిసో సప్పో ఫణం కరిత్వా.

౫౧. సులద్ధలాభా జనకస్స రఞ్ఞో, యో పస్సతీ సేనకం సాధుపఞ్ఞం;

వివట్టఛద్దో [వివత్తచ్ఛద్దో (సీ.), వివట్టచ్ఛదో (స్యా.), వివట్టచ్ఛద్దా (పీ.)] నుసి సబ్బదస్సీ, ఞాణం ను తే బ్రాహ్మణ భింసరూపం.

౫౨. ఇమాని మే సత్తసతాని అత్థి, గణ్హాహి సబ్బాని దదామి తుయ్హం;

తయా హి మే జీవితమజ్జ లద్ధం, అథోపి భరియాయ మకాసి సోత్థిం.

౫౩. న పణ్డితా వేతనమాదియన్తి, చిత్రాహి గాథాహి సుభాసితాహి;

ఇతోపి తే బ్రహ్మే దదన్తు విత్తం, ఆదాయ త్వం గచ్ఛ సకం నికేతన్తి.

సత్తుభస్తజాతకం [సేనకజాతకం (స్యా.)] సత్తమం.

౪౦౩. అట్ఠిసేనకజాతకం (౭-౧-౮)

౫౪. యేమే అహం న జానామి, అట్ఠిసేన వనిబ్బకే;

తే మం సఙ్గమ్మ యాచన్తి, కస్మా మం త్వం న యాచసి.

౫౫. యాచకో అప్పియో హోతి, యాచం అదదమప్పియో;

తస్మాహం తం న యాచామి, మా మే విదేస్సనా [విద్దేసనా (సీ. పీ.)] అహు.

౫౬. యో వే యాచనజీవానో, కాలే యాచం న యాచతి;

పరఞ్చ పుఞ్ఞా [పుఞ్ఞం (స్యా. క.)] ధంసేతి, అత్తనాపి న జీవతి.

౫౭. యో చ [యో వే (క.)] యాచనజీవానో, కాలే యాచఞ్హి యాచతి [యాచంపి యాచతి (స్యా.), యాచాని యాచతి (పీ.), యాచతి యాచనం (సీ. నియ్య), యాచనం యాచతి (క.)];

పరఞ్చ పుఞ్ఞం లబ్భేతి, అత్తనాపి చ జీవతి.

౫౮. న వే దేస్సన్తి [న వే దుస్సన్తి (స్యా.), న వే దిస్సన్తి (పీ.), న విదేస్సన్తి (క. అట్ఠ.)] సప్పఞ్ఞా, దిస్వా యాచకమాగతే;

బ్రహ్మచారి పియో మేసి, వద త్వం [వర తం (సీ.), వర త్వం (పీ.)] భఞ్ఞమిచ్ఛసి [యఞ్ఞమిచ్ఛసి (?)].

౫౯. న వే యాచన్తి సప్పఞ్ఞా, ధీరో చ వేదితుమరహతి;

ఉద్దిస్స అరియా తిట్ఠన్తి, ఏసా అరియాన యాచనా.

౬౦. దదామి తే బ్రాహ్మణ రోహిణీనం, గవం సహస్సం సహ పుఙ్గవేన;

అరియో హి అరియస్స కథం న దజ్జా, సుత్వాన గాథా తవ ధమ్మయుత్తాతి.

అట్ఠిసేనకజాతకం అట్ఠమం.

౪౦౪. కపిజాతకం (౭-౧-౯)

౬౧. యత్థ వేరీ నివసతి, న వసే తత్థ పణ్డితో;

ఏకరత్తం దిరత్తం వా, దుక్ఖం వసతి వేరిసు.

౬౨. దిసో వే లహుచిత్తస్స, పోసస్సానువిధీయతో;

ఏకస్స కపినో హేతు, యూథస్స అనయో కతో.

౬౩. బాలోవ [చ (సీ. స్యా. పీ.)] పణ్డితమానీ, యూథస్స పరిహారకో;