౨. వణ్ణారోహవగ్గో
౩౬౧. వణ్ణారోహజాతకం (౫-౨-౧)
౬౦. వణ్ణారోహేన జాతియా, బలనిక్కమనేన చ;
సుబాహు న మయా సేయ్యో, సుదాఠ ఇతి భాససి.
౬౧. వణ్ణారోహేన జాతియా, బలనిక్కమనేన చ;
సుదాఠో న మయా సేయ్యో, సుబాహు ఇతి భాససి.
౬౨. ఏవం చే మం విహరన్తం, సుబాహు సమ్మ దుబ్భసి;
న దానాహం తయా సద్ధిం, సంవాసమభిరోచయే.
౬౩. యో పరేసం వచనాని, సద్దహేయ్య [సద్దహేథ (సీ. స్యా. పీ.)] యథాతథం;
ఖిప్పం భిజ్జేథ మిత్తస్మిం, వేరఞ్చ పసవే బహుం.
౬౪. న సో మిత్తో యో సదా అప్పమత్తో, భేదాసఙ్కీ రన్ధమేవానుపస్సీ;
యస్మిఞ్చ సేతీ ఉరసీవ పుత్తో, స వే మిత్తో యో అభేజ్జో పరేహీతి.
వణ్ణారోహజాతకం పఠమం.
౩౬౨. సీలవీమంసజాతకం (౫-౨-౨)
౬౫. సీలం సేయ్యో సుతం సేయ్యో, ఇతి మే సంసయో అహు;
సీలమేవ సుతా సేయ్యో, ఇతి మే నత్థి సంసయో.
౬౬. మోఘా జాతి చ వణ్ణో చ, సీలమేవ కిరుత్తమం;
సీలేన అనుపేతస్స, సుతేనత్థో న విజ్జతి.
౬౭. ఖత్తియో చ అధమ్మట్ఠో, వేస్సో చాధమ్మనిస్సితో;
తే పరిచ్చజ్జుభో లోకే, ఉపపజ్జన్తి దుగ్గతిం.
౬౮. ఖత్తియా బ్రాహ్మణా వేస్సా, సుద్దా చణ్డాలపుక్కుసా;
ఇధ ధమ్మం చరిత్వాన, భవన్తి తిదివే సమా.
౬౯. న వేదా సమ్పరాయాయ, న జాతి నాపి [నోపి (పీ.)] బన్ధవా;
సకఞ్చ సీలం సంసుద్ధం, సమ్పరాయాయ సుఖాయ చాతి [సుఖావహన్తి (సీ. స్యా.)].
సీలవీమంసజాతకం దుతియం.
౩౬౩. హిరిజాతకం (౫-౨-౩)
౭౦. హిరిం తరన్తం విజిగుచ్ఛమానం, తవాహమస్మీ ఇతి భాసమానం;
సేయ్యాని కమ్మాని అనాదియన్తం, నేసో మమన్తి ఇతి నం విజఞ్ఞా.
౭౧. యఞ్హి కయిరా తఞ్హి వదే, యం న కయిరా న తం వదే;
అకరోన్తం భాసమానం, పరిజానన్తి పణ్డితా.
౭౨. న సో మిత్తో యో సదా అప్పమత్తో, భేదాసఙ్కీ రన్ధమేవానుపస్సీ;
యస్మిఞ్చ సేతీ ఉరసీవ పుత్తో, స వే మిత్తో యో అభేజ్జో పరేహి.
౭౩. పామోజ్జకరణం ఠానం, పసంసావహనం సుఖం;
ఫలానిసంసో భావేతి, వహన్తో పోరిసం ధురం.
౭౪. పవివేకరసం పిత్వా, రసం ఉపసమస్స చ;
నిద్దరో హోతి నిప్పాపో, ధమ్మప్పీతిరసం పివన్తి.
హిరిజాతకం తతియం.
౩౬౪. ఖజ్జోపనకజాతకం (౫-౨-౪)
౭౫. కో ను సన్తమ్హి పజ్జోతే, అగ్గిపరియేసనం చరం;
అద్దక్ఖి రత్తి [రత్తిం (స్యా.)] ఖజ్జోతం, జాతవేదం అమఞ్ఞథ.
౭౬. స్వస్స గోమయచుణ్ణాని, అభిమత్థం తిణాని చ;
విపరీతాయ సఞ్ఞాయ, నాసక్ఖి పజ్జలేతవే.
౭౭. ఏవమ్పి అనుపాయేన, అత్థం న లభతే మిగో [మూగో (స్యా.)];
విసాణతో గవం దోహం, యత్థ ఖీరం న విన్దతి.
౭౮. వివిధేహి ఉపాయేహి, అత్థం పప్పోన్తి మాణవా;
నిగ్గహేన అమిత్తానం, మిత్తానం పగ్గహేన చ.
౭౯. సేనామోక్ఖపలాభేన [సేనీ మోక్ఖూపలాభేన (స్యా.)], వల్లభానం నయేన చ;
జగతిం జగతిపాలా, ఆవసన్తి వసున్ధరన్తి.
ఖజ్జోపనకజాతకం చతుత్థం.
౩౬౫. అహితుణ్డికజాతకం (౫-౨-౫)
౮౦. ధుత్తోమ్హి సమ్మ సుముఖ, జూతే అక్ఖపరాజితో;
హరేహి [సేవేహి (పీ.)] అమ్బపక్కాని, వీరియం తే భక్ఖయామసే.
౮౧. అలికం వత మం సమ్మ, అభూతేన పసంససి;
కో తే సుతో వా దిట్ఠో వా, సుముఖో నామ మక్కటో.
౮౨. అజ్జాపి మే తం మనసి [తే మం సరసి (క.)], యం మం త్వం అహితుణ్డిక;
ధఞ్ఞాపణం పవిసిత్వా, మత్తో [ముత్తో (క.)] ఛాతం హనాసి మం.
౮౩. తాహం సరం దుక్ఖసేయ్యం, అపి రజ్జమ్పి కారయే;
నేవాహం యాచితో దజ్జం, తథా హి భయతజ్జితో.
౮౪. యఞ్చ జఞ్ఞా కులే జాతం, గబ్భే తిత్తం అమచ్ఛరిం;
తేన సఖిఞ్చ మిత్తఞ్చ, ధీరో సన్ధాతుమరహతీతి.
అహితుణ్డికజాతకం పఞ్చమం.
౩౬౬. గుమ్బియజాతకం (౫-౨-౬)
౮౫. మధువణ్ణం మధురసం, మధుగన్ధం విసం అహు;
గుమ్బియో ఘాసమేసానో, అరఞ్ఞే ఓదహీ విసం.
౮౬. మధు ఇతి మఞ్ఞమానా [మధూతి మఞ్ఞమానాయ (క.)], యే తం విసమఖాదిసుం [విసమసాయిసుం (సీ. స్యా.)];
తేసం తం కటుకం ఆసి, మరణం తేనుపాగముం.
౮౭. యే చ ఖో పటిసఙ్ఖాయ, విసం తం పరివజ్జయుం;
తే ఆతురేసు సుఖితా, డయ్హమానేసు నిబ్బుతా.
౮౮. ఏవమేవ మనుస్సేసు, విసం కామా సమోహితా;
ఆమిసం బన్ధనఞ్చేతం, మచ్చువేసో [పచ్చువసో (సీ. స్యా.)] గుహాసయో.
౮౯. ఏవమేవ ఇమే కామే, ఆతురా పరిచారికే [పరిచారకే (క.)];
యే సదా పరివజ్జేన్తి, సఙ్గం లోకే ఉపచ్చగున్తి.
గుమ్బియజాతకం ఛట్ఠం.
౩౬౭. సాళియజాతకం (౫-౨-౭)
౯౦. య్వాయం సాళియ [సాలియ (సీ. స్యా. పీ.), సాళిక (?)] ఛాపోతి, కణ్హసప్పం అగాహయి;
తేన సప్పేనయం దట్ఠో, హతో పాపానుసాసకో.
౯౧. అహన్తార [అహనన్త (పీ.), అహరన్త (?)] మహన్తారం, యో నరో హన్తుమిచ్ఛతి;
ఏవం సో నిహతో సేతి, యథాయం పురిసో హతో.
౯౨. అహన్తార [అహనన్త (సీ. స్యా. పీ.), అహరన్త (?)] మఘాతేన్తం, యో నరో హన్తుమిచ్ఛతి;
ఏవం సో నిహతో సేతి, యథాయం పురిసో హతో.
౯౩. యథా పంసుముట్ఠిం పురిసో, పటివాతం పటిక్ఖిపే;
తమేవ సో రజో హన్తి, తథాయం పురిసో హతో.
౯౪. యో అప్పదుట్ఠస్స నరస్స దుస్సతి, సుద్ధస్స పోసస్స అనఙ్గణస్స;
తమేవ బాలం పచ్చేతి పాపం, సుఖుమో రజో పటివాతంవ ఖిత్తోతి.
సాళియజాతకం సత్తమం.
౩౬౮. తచసారజాతకం (౫-౨-౮)
౯౫. అమిత్తహత్థత్థగతా [హత్థత్తగతా (కత్థచి, సీ. నియ్య)], తచసారసమప్పితా;
పసన్నముఖవణ్ణాత్థ, కస్మా తుమ్హే న సోచథ.
౯౬. న సోచనాయ పరిదేవనాయ, అత్థోవ లబ్భో [అత్థో చ లబ్భా (సీ. స్యా.), అత్థోధ లబ్భా (అ. ని. ౫.౪౮)] అపి అప్పకోపి;
సోచన్తమేనం దుఖితం విదిత్వా, పచ్చత్థికా అత్తమనా భవన్తి.
౯౭. యతో చ ఖో పణ్డితో ఆపదాసు, న వేధతీ అత్థవినిచ్ఛయఞ్ఞూ;
పచ్చత్థికాస్స [పచ్చత్థికా తే (క.)] దుఖితా భవన్తి, దిస్వా ముఖం అవికారం పురాణం.
౯౮. జప్పేన మన్తేన సుభాసితేన, అనుప్పదానేన పవేణియా వా;
యథా యథా యత్థ లభేథ అత్థం, తథా తథా తత్థ పరక్కమేయ్య.
౯౯. యతో చ జానేయ్య అలబ్భనేయ్యో, మయా వ [మయా వా (స్యా. క.)] అఞ్ఞేన వా ఏస అత్థో;
అసోచమానో అధివాసయేయ్య, కమ్మం దళ్హం కిన్తి కరోమి దానీతి.
తచసారజాతకం అట్ఠమం.
౩౬౯. మిత్తవిన్దకజాతకం (౫-౨-౯)
౧౦౦. క్యాహం దేవానమకరం, కిం పాపం పకతం మయా;
యం మే సిరస్మిం ఓహచ్చ [ఉహచ్చ (క.), ఉహచ్చ (పీ.)], చక్కం భమతి మత్థకే.
౧౦౧. అతిక్కమ్మ రమణకం, సదామత్తఞ్చ దూభకం;
బ్రహ్మత్తరఞ్చ పాసాదం, కేనత్థేన ఇధాగతో.
౧౦౨. ఇతో బహుతరా భోగా, అత్ర మఞ్ఞే భవిస్సరే;
ఇతి ఏతాయ సఞ్ఞాయ, పస్స మం బ్యసనం గతం.
౧౦౩. చతుబ్భి అట్ఠజ్ఝగమా, అట్ఠాహిపి చ [అట్ఠాహి చాపి (సీ. స్యా.), అట్ఠాభి చాపి (క.)] సోళస;
సోళసాహి చ బాత్తింస, అత్రిచ్ఛం చక్కమాసదో;
ఇచ్ఛాహతస్స పోసస్స, చక్కం భమతి మత్థకే.
౧౦౪. ఉపరివిసాలా దుప్పూరా, ఇచ్ఛా విసటగామినీ [ఉపరి విసాలం దుప్పూరం, ఇచ్ఛావిసదగామినీ (సీ.)];
యే చ తం అనుగిజ్ఝన్తి, తే హోన్తి చక్కధారినోతి.
మిత్తవిన్దకజాతకం నవమం.
౩౭౦. పలాసజాతకం (౫-౨-౧౦)
౧౦౫. హంసో పలాసమవచ, నిగ్రోధో సమ్మ జాయతి;
అఙ్కస్మిం [అఙ్గస్మిం (క.)] తే నిసిన్నోవ, సో తే మమ్మాని ఛేచ్ఛతి [ఛిజ్జతి (క.)].
౧౦౬. వడ్ఢతామేవ [వద్ధితమేవ (క.)] నిగ్రోధో, పతిట్ఠస్స భవామహం;
యథా పితా చ మాతా చ [పితా వా మాతా వా (పీ.), మాతా వా పితా వా (క.)], ఏవం మే సో భవిస్సతి.
౧౦౭. యం త్వం అఙ్కస్మిం వడ్ఢేసి, ఖీరరుక్ఖం భయానకం;
ఆమన్త ఖో తం గచ్ఛామ, వుడ్ఢి మస్స న రుచ్చతి.
౧౦౮. ఇదాని ఖో మం భాయేతి, మహానేరునిదస్సనం;
హంసస్స అనభిఞ్ఞాయ, మహా మే భయమాగతం.
౧౦౯. న తస్స వుడ్ఢి కుసలప్పసత్థా, యో వడ్ఢమానో ఘసతే పతిట్ఠం;
తస్సూపరోధం పరిసఙ్కమానో, పతారయీ మూలవధాయ ధీరోతి.
పలాసజాతకం దసమం.
వణ్ణారోహవగ్గో దుతియో [ఇమస్సుద్దానం తతియవగ్గపరియోసానే భవిస్సతి].