౪. కోకిలవగ్గో

౩౩౧. కోకిలజాతకం (౪-౪-౧)

౧౨౧. యో వే కాలే అసమ్పత్తే, అతివేలం పభాసతి;

ఏవం సో నిహతో సేతి, కోకిలాయివ అత్రజో.

౧౨౨. న హి సత్థం సునిసితం, విసం హలాహలామివ [హలాహలం ఇవ (పీ.)];

ఏవం నికట్ఠే [నిక్కడ్ఢే (స్యా.), నికడ్ఢే (క.)] పాతేతి, వాచా దుబ్భాసితా యథా.

౧౨౩. తస్మా కాలే అకాలే వా [అకాలే చ (సీ. స్యా.)], వాచం రక్ఖేయ్య పణ్డితో;

నాతివేలం పభాసేయ్య, అపి అత్తసమమ్హి వా.

౧౨౪. యో చ కాలే మితం భాసే, మతిపుబ్బో విచక్ఖణో;

సబ్బే అమిత్తే ఆదేతి, సుపణ్ణో ఉరగామివాతి.

కోకిలజాతకం [కోకాలికజాతకం (సబ్బత్థ)] పఠమం.

౩౩౨. రథలట్ఠిజాతకం (౪-౪-౨)

౧౨౫. అపి హన్త్వా హతో బ్రూతి, జేత్వా జితోతి భాసతి;

పుబ్బవక్ఖాయినో [పుబ్బమక్ఖాయినో (సీ. స్యా.)] రాజ, అఞ్ఞదత్థు [ఏకదత్థు (సీ. పీ.)] న సద్దహే.

౧౨౬. తస్మా పణ్డితజాతియో, సుణేయ్య ఇతరస్సపి;

ఉభిన్నం వచనం సుత్వా, యథా ధమ్మో తథా కరే.

౧౨౭. అలసో గిహీ కామభోగీ న సాధు, అసఞ్ఞతో పబ్బజితో న సాధు;

రాజా న సాధు అనిసమ్మకారీ, యో పణ్డితో కోధనో తం న సాధు.

౧౨౮. నిసమ్మ ఖత్తియో కయిరా, నానిసమ్మ దిసమ్పతి;

నిసమ్మకారినో రాజ [రఞ్ఞో (సీ. స్యా.)], యసో కిత్తి చ వడ్ఢతీతి.

రథలట్ఠిజాతకం దుతియం.

౩౩౩. పక్కగోధజాతకం (౪-౪-౩)

౧౨౯. తదేవ మే త్వం విదితో, వనమజ్ఝే రథేసభ;

యస్స తే ఖగ్గబద్ధస్స, సన్నద్ధస్స తిరీటినో;

అస్సత్థదుమసాఖాయ, పక్కా గోధా పలాయథ.

౧౩౦. నమే నమన్తస్స భజే భజన్తం, కిచ్చానుకుబ్బస్స కరేయ్య కిచ్చం;

నానత్థకామస్స కరేయ్య అత్థం, అసమ్భజన్తమ్పి న సమ్భజేయ్య.

౧౩౧. చజే చజన్తం వనథం న కయిరా, అపేతచిత్తేన న సమ్భజేయ్య;

దిజో దుమం ఖీణఫలన్తి [ఫలంవ (క. సీ. స్యా. క.), దుకనిపాతే పుటభత్తజాతకేన సంసన్దేతబ్బం] ఞత్వా, అఞ్ఞం సమేక్ఖేయ్య మహా హి లోకో.

౧౩౨. సో తే కరిస్సామి యథానుభావం, కతఞ్ఞుతం ఖత్తియే [ఖత్తియో (స్యా. క.)] పేక్ఖమానో;

సబ్బఞ్చ తే ఇస్సరియం దదామి, యస్సిచ్ఛసీ తస్స తువం దదామీతి.

పక్కగోధజాతకం [గోధజాతకం (సీ. స్యా. పీ.)] తతియం.

౩౩౪. రాజోవాదజాతకం (౪-౪-౪)

౧౩౩. గవం చే తరమానానం, జిమ్హం గచ్ఛతి పుఙ్గవో;

సబ్బా తా జిమ్హం గచ్ఛన్తి [సబ్బా గావీ జిమ్హం యన్తి (సీ. స్యా.)], నేత్తే జిమ్హం గతే సతి.

౧౩౪. ఏవమేవ మనుస్సేసు, యో హోతి సేట్ఠసమ్మతో;

సో చే అధమ్మం చరతి, పగేవ ఇతరా పజా;

సబ్బం రట్ఠం దుఖం సేతి, రాజా చే హోతి అధమ్మికో.

౧౩౫. గవం చే తరమానానం, ఉజుం గచ్ఛతి పుఙ్గవో;

సబ్బా గావీ ఉజుం యన్తి [సబ్బా తా ఉజుం గచ్ఛన్తి (పీ. అ. ని. ౪.౭౦)], నేత్తే ఉజుం గతే సతి.

౧౩౬. ఏవమేవ మనుస్సేసు, యో హోతి సేట్ఠసమ్మతో;

సో సచే ధమ్మం చరతి, పగేవ ఇతరా పజా;

సబ్బం రట్ఠం సుఖం సేతి, రాజా చే హోతి ధమ్మికోతి.

రాజోవాదజాతకం చతుత్థం.

౩౩౫. జమ్బుకజాతకం (౪-౪-౫)

౧౩౭. బ్రహా పవడ్ఢకాయో సో, దీఘదాఠో చ జమ్బుక;

న త్వం తత్థ కులే జాతో, యత్థ గణ్హన్తి కుఞ్జరం.

౧౩౮. అసీహో సీహమానేన, యో అత్తానం వికుబ్బతి;

కోత్థూవ [కుట్ఠూవ (సీ.), కుత్థువ (స్యా. పీ)] గజమాసజ్జ, సేతి భూమ్యా అనుత్థునం.

౧౩౯. యసస్సినో ఉత్తమపుగ్గలస్స, సఞ్జాతఖన్ధస్స మహబ్బలస్స;

అసమేక్ఖియ థామబలూపపత్తిం, స సేతి నాగేన హతోయం జమ్బుకో.

౧౪౦. యో చీధ కమ్మం కురుతే పమాయ, థామబ్బలం అత్తని సంవిదిత్వా;

జప్పేన మన్తేన సుభాసితేన, పరిక్ఖవా సో విపులం జినాతీతి.

జమ్బుకజాతకం పఞ్చమం.

౩౩౬. బ్రహాఛత్తజాతకం (౪-౪-౬)

౧౪౧. తిణం తిణన్తి లపసి, కో ను తే తిణమాహరి;

కిం ను తే తిణకిచ్చత్థి, తిణమేవ పభాససి.

౧౪౨. ఇధాగమా బ్రహ్మచారీ, బ్రహా ఛత్తో బహుస్సుతో;

సో మే [సో వే (క.)] సబ్బం సమాదాయ, తిణం నిక్ఖిప్ప గచ్ఛతి.

౧౪౩. ఏవేతం హోతి కత్తబ్బం, అప్పేన బహుమిచ్ఛతా;

సబ్బం సకస్స ఆదానం, అనాదానం తిణస్స చ. ( ) [(తిణస్స చాటీసు గతో, తత్థ కా పరిదేవనా) (సీ. స్యా.) (చాటీసు పక్ఖిపిత్వాన, తత్థ కా పరిదేవనా) (క.)]

౧౪౪. సీలవన్తో న కుబ్బన్తి, బాలో సీలాని కుబ్బతి;

అనిచ్చసీలం దుస్సీల్యం [దుస్సీలం (పీ.)], కిం పణ్డిచ్చం కరిస్సతీతి.

బ్రహాఛత్తజాతకం ఛట్ఠం.

౩౩౭. పీఠజాతకం (౪-౪-౭)

౧౪౫. న తే పీఠమదాయిమ్హా [మదాసిమ్హ (పీ. క.)], న పానం నపి భోజనం;

బ్రహ్మచారి ఖమస్సు మే, ఏతం పస్సామి అచ్చయం.

౧౪౬. నేవాభిసజ్జామి న చాపి కుప్పే, న చాపి మే అప్పియమాసి కిఞ్చి;

అథోపి మే ఆసి మనోవితక్కో, ఏతాదిసో నూన కులస్స ధమ్మో.

౧౪౭. ఏసస్మాకం కులే ధమ్మో, పితుపితామహో సదా;

ఆసనం ఉదకం పజ్జం, సబ్బేతం నిపదామసే.

౧౪౮. ఏసస్మాకం కులే ధమ్మో, పితుపితామహో సదా;

సక్కచ్చం ఉపతిట్ఠామ, ఉత్తమం వియ ఞాతకన్తి.

పీఠజాతకం సత్తమం.

౩౩౮. థుసజాతకం (౪-౪-౮)

౧౪౯. విదితం థుసం ఉన్దురానం [ఉన్దూరానం (క.)], విదితం పన తణ్డులం;

థుసం థుసం [థుసం థూలం (సీ.)] వివజ్జేత్వా, తణ్డులం పన ఖాదరే.

౧౫౦. యా మన్తనా అరఞ్ఞస్మిం, యా చ గామే నికణ్ణికా;

యఞ్చేతం ఇతి చీతి చ, ఏతమ్పి విదితం మయా.

౧౫౧. ధమ్మేన కిర జాతస్స, పితా పుత్తస్స మక్కటో;

దహరస్సేవ సన్తస్స, దన్తేహి ఫలమచ్ఛిదా.

౧౫౨. యమేతం పరిసప్పసి [పరిసబ్బేసి (క.)], అజకాణోవ సాసపే;

యోపాయం హేట్ఠతో సేతి [సేసి (సీ.)], ఏతమ్పి విదితం మయాతి.

థుసజాతకం అట్ఠమం.

౩౩౯. బావేరుజాతకం (౪-౪-౯)

౧౫౩. అదస్సనేన మోరస్స, సిఖినో మఞ్జుభాణినో;

కాకం తత్థ అపూజేసుం, మంసేన చ ఫలేన చ.

౧౫౪. యదా చ సరసమ్పన్నో, మోరో బావేరుమాగమా;

అథ లాభో చ సక్కారో, వాయసస్స అహాయథ.

౧౫౫. యావ నుప్పజ్జతీ బుద్ధో, ధమ్మరాజా పభఙ్కరో;

తావ అఞ్ఞే అపూజేసుం, పుథూ సమణబ్రాహ్మణే.

౧౫౬. యదా చ సరసమ్పన్నో, బుద్ధో ధమ్మం అదేసయి;

అథ లాభో చ సక్కారో, తిత్థియానం అహాయథాతి.

బావేరుజాతకం నవమం.

౩౪౦. విసయ్హజాతకం (౪-౪-౧౦)

౧౫౭. అదాసి దానాని పురే విసయ్హ, దదతో చ తే ఖయధమ్మో అహోసి;

ఇతో పరం చే న దదేయ్య దానం, తిట్ఠేయ్యుం తే సంయమన్తస్స భోగా.

౧౫౮. అనరియమరియేన సహస్సనేత్త, సుదుగ్గతేనాపి అకిచ్చమాహు;

మా వో ధనం తం అహు దేవరాజ [అహువా జనిన్ద (క. సీ. స్యా. పీ.)], యం భోగహేతు విజహేము సద్ధం.

౧౫౯. యేన ఏకో రథో యాతి, యాతి తేనాపరో రథో;

పోరాణం నిహితం వత్తం, వత్తతఞ్ఞేవ [వద్ధం, వద్ధతఞ్ఞేవ (క. సీ. పీ.)] వాసవ.

౧౬౦. యది హేస్సతి దస్సామ, అసన్తే కిం దదామసే;

ఏవంభూతాపి దస్సామ, మా దానం పమదమ్హసేతి.

విసయ్హజాతకం దసమం.

కోకిలవగ్గో [కోకాలికవగ్గో (క.)] చతుత్థో.

తస్సుద్దానం –

అతివేలపభాసతి జీతవరో, వనమజ్ఝ రథేసభ జిమ్హగమో;

అథ జమ్బు తిణాసనపీఠవరం, అథ తణ్డుల మోర విసయ్హ దసాతి.