౨. పుచిమన్దవగ్గో
౩౧౧. పుచిమన్దజాతకం (౪-౨-౧)
౪౧. ఉట్ఠేహి చోర కిం సేసి, కో అత్థో సుపనేన [సుపితేన (సీ.), సుపినేన (పీ. క.)] తే;
మా తం గహేసుం [గణ్హేయ్యుం (క.)] రాజానో, గామే కిబ్బిసకారకం.
౪౨. యం ను [నూన (స్యా.)] చోరం గహేస్సన్తి, గామే కిబ్బిసకారకం;
కిం తత్థ పుచిమన్దస్స, వనే జాతస్స తిట్ఠతో.
౪౩. న త్వం అస్సత్థ జానాసి, మమ చోరస్స చన్తరం;
చోరం గహేత్వా రాజానో, గామే కిబ్బిసకారకం;
అప్పేన్తి [అచ్చేన్తి (స్యా.)] నిమ్బసూలస్మిం, తస్మిం మే సఙ్కతే మనో.
౪౪. సఙ్కేయ్య సఙ్కితబ్బాని, రక్ఖేయ్యానాగతం భయం;
అనాగతభయా ధీరో, ఉభో లోకే అవేక్ఖతీతి.
పుచిమన్దజాతకం పఠమం.
౩౧౨. కస్సపమన్దియజాతకం (౪-౨-౨)
౪౫. అపి కస్సప మన్దియా, యువా సపతి హన్తి [సమ్పటిహన్తి (క.)] వా;
సబ్బం తం ఖమతే ధీరో, పణ్డితో తం తితిక్ఖతి.
౪౬. సచేపి సన్తో వివదన్తి, ఖిప్పం సన్ధీయరే పున;
బాలా పత్తావ భిజ్జన్తి, న తే సమథమజ్ఝగూ.
౪౭. ఏతే భియ్యో సమాయన్తి, సన్ధి తేసం న జీరతి;
యో చాధిపన్నం జానాతి, యో చ జానాతి దేసనం.
౪౮. ఏసో హి ఉత్తరితరో, భారవహో ధురద్ధరో;
యో పరేసాధిపన్నానం, సయం సన్ధాతుమరహతీతి.
కస్సపమన్దియజాతకం దుతియం.
౩౧౩. ఖన్తీవాదీజాతకం (౪-౨-౩)
౪౯. యో తే హత్థే చ పాదే చ, కణ్ణనాసఞ్చ ఛేదయి;
తస్స కుజ్ఝ మహావీర, మా రట్ఠం వినసా [వినస్స (క. సీ. స్యా. క.)] ఇదం.
౫౦. యో మే హత్థే చ పాదే చ, కణ్ణనాసఞ్చ ఛేదయి;
చిరం జీవతు సో రాజా, న హి కుజ్ఝన్తి మాదిసా.
౫౧. అహూ అతీతమద్ధానం [అహు అతీతమద్ధానే (స్యా. పీ. క.)], సమణో ఖన్తిదీపనో;
తం ఖన్తియాయేవ ఠితం, కాసిరాజా అఛేదయి.
౫౨. తస్స కమ్మ [కమ్మస్స (సీ. పీ.)] ఫరుసస్స, విపాకో కటుకో అహు;
యం కాసిరాజా వేదేసి, నిరయమ్హి సమప్పితోతి.
ఖన్తీవాదీజాతకం తతియం.
౩౧౪. లోహకుమ్భిజాతకం (౪-౨-౪)
౫౩. దుజ్జీవితమజీవిమ్హ, యే సన్తే [యేసం నో (స్యా. క.)] న దదమ్హసే;
విజ్జమానేసు భోగేసు, దీపం నాకమ్హ అత్తనో.
౫౪. సట్ఠి [సట్ఠిం (స్యా.)] వస్ససహస్సాని, పరిపుణ్ణాని సబ్బసో;
నిరయే పచ్చమానానం, కదా అన్తో భవిస్సతి.
౫౫. నత్థి అన్తో కుతో అన్తో, న అన్తో పటిదిస్సతి;
తదా హి పకతం పాపం, మమ తుయ్హఞ్చ మారిసా [మారిస (సీ. స్యా. పీ.)].
౫౬. సోహం నూన ఇతో గన్త్వా, యోనిం లద్ధాన మానుసిం;
వదఞ్ఞూ సీలసమ్పన్నో, కాహామి కుసలం బహున్తి.
లోహకుమ్భిజాతకం చతుత్థం.
౩౧౫. సబ్బమంసలాభజాతకం (౪-౨-౫)
౫౭. ఫరుసా వత తే వాచా, మంసం [సమ్మ (పీ. క.)] యాచనకో అసి [చసి (పీ.)];
కిలోమసదిసీ [కిలోమస్స సదిసా (పీ.)] వాచా, కిలోమం సమ్మ దమ్మి తే.
౫౮. అఙ్గమేతం మనుస్సానం, భాతా లోకే పవుచ్చతి;
అఙ్గస్స సదిసీ వాచా [అఙ్గస్సదిసీ తే వాచా (క.)], అఙ్గం సమ్మ దదామి తే.
౫౯. తాతాతి పుత్తో వదమానో, కమ్పేతి [సమ్మేతి (క.)] హదయం పితు;
హదయస్స సదిసీ [హదయస్సదిసీ (క.)] వాచా, హదయం సమ్మ దమ్మి తే.
౬౦. యస్స గామే సఖా నత్థి, యథారఞ్ఞం తథేవ తం;
సబ్బస్స సదిసీ వాచా, సబ్బం సమ్మ దదామి తేతి.
సబ్బమంసలాభజాతకం [మంసజాతకం (సీ. స్యా. పీ.)] పఞ్చమం.
౩౧౬. ససపణ్డితజాతకం (౪-౨-౬)
౬౧. సత్త మే రోహితా మచ్ఛా, ఉదకా థలముబ్భతా;
ఇదం బ్రాహ్మణ మే అత్థి, ఏతం భుత్వా వనే వస.
౬౨. దుస్స మే ఖేత్తపాలస్స, రత్తిభత్తం అపాభతం;
మంససూలా చ ద్వే గోధా, ఏకఞ్చ దధివారకం;
ఇదం బ్రాహ్మణ మే అత్థి, ఏతం భుత్వా వనే వస.
౬౩. అమ్బపక్కం దకం [అమ్బపక్కోదకం (సీ. పీ.)] సీతం, సీతచ్ఛాయా మనోరమా [సీతచ్ఛాయం మనోరమం (సీ. స్యా. పీ.)];
ఇదం బ్రాహ్మణ మే అత్థి, ఏతం భుత్వా వనే వస.
౬౪. న ససస్స తిలా అత్థి, న ముగ్గా నపి తణ్డులా;
ఇమినా అగ్గినా పక్కం, మమం [మంసం (క.)] భుత్వా వనే వసాతి.
ససపణ్డితజాతకం ఛట్ఠం.
౩౧౭. మతరోదనజాతకం (౪-౨-౭)
౬౫. మతం మతం ఏవ [మతమతమేవ (సీ. స్యా. పీ.)] రోదథ, న హి తం రోదథ యో మరిస్సతి;
సబ్బేపి [సబ్బేవ (సీ. స్యా. పీ.)] సరీరధారినో, అనుపుబ్బేన జహన్తి జీవితం.
౬౬. దేవమనుస్సా చతుప్పదా, పక్ఖిగణా ఉరగా చ భోగినో;
సమ్హి [యమ్హి (స్యా.), అస్మిం (పీ. క.)] సరీరే అనిస్సరా, రమమానావ జహన్తి జీవితం.
౬౭. ఏవం చలితం అసణ్ఠితం, సుఖదుక్ఖం మనుజేస్వపేక్ఖియ;
కన్దితరుదితం నిరత్థకం, కిం వో సోకగణాభికీరరే.
౬౮. ధుత్తా చ సోణ్డా [ధుత్తా సోణ్డా (సీ.), ధుత్తా సోణ్డా చ (స్యా.)] అకతా, బాలా సూరా అయోగినో [బాలా సూరా వీరా అయోగినో (పీ.)];
ధీరం మఞ్ఞన్తి బాలోతి, యే ధమ్మస్స అకోవిదాతి.
మతరోదనజాతకం సత్తమం.
౩౧౮. కణవేరజాతకం (౪-౨-౮)
౬౯. యం తం వసన్తసమయే, కణవేరేసు భాణుసు;
సామం బాహాయ పీళేసి, సా తం ఆరోగ్యమబ్రవి.
౭౦. అమ్భో న కిర సద్ధేయ్యం, యం వాతో పబ్బతం వహే;
పబ్బతఞ్చే వహే వాతో, సబ్బమ్పి పథవిం వహే;
యత్థ సామా కాలకతా [కాలఙ్కతా (క.)], సా మం ఆరోగ్యమబ్రవి.
౭౧. న చేవ సా కాలకతా, న చ సా అఞ్ఞమిచ్ఛతి;
ఏకభత్తికినీ [ఏకభత్తా కిర (సీ. స్యా.), ఏకభత్తకినీ (పీ.)] సామా, తమేవ అభికఙ్ఖతి.
౭౨. అసన్థుతం మం చిరసన్థుతేన [అసన్ధతం మం చిరసన్ధతేన (క.)], నిమీని సామా అధువం ధువేన;
మయాపి సామా నిమినేయ్య అఞ్ఞం, ఇతో అహం దూరతరం గమిస్సన్తి.
కణవేరజాతకం అట్ఠమం.
౩౧౯. తిత్తిరజాతకం (౪-౨-౯)
౭౩. సుసుఖం వత జీవామి, లభామి చేవ భుఞ్జితుం;
పరిపన్థేవ తిట్ఠామి, కా ను భన్తే గతీ మమ.
౭౪. మనో చే తే నప్పణమతి, పక్ఖి పాపస్స కమ్మునో;
అబ్యావటస్స భద్రస్స, న పాపముపలిమ్పతి.
౭౫. ఞాతకో నో నిసిన్నోతి, బహు ఆగచ్ఛతే జనో;
పటిచ్చ కమ్మం ఫుసతి, తస్మిం మే సఙ్కతే మనో.
౭౬. న పటిచ్చ కమ్మం ఫుసతి, మనో చే నప్పదుస్సతి;
అప్పోస్సుక్కస్స భద్రస్స, న పాపముపలిమ్పతీతి.
తిత్తిరజాతకం నవమం.
౩౨౦. సుచ్చజజాతకం (౪-౨-౧౦)
౭౭. సుచ్చజం వత నచ్చజి, వాచాయ అదదం గిరిం;
కిం హితస్స చజన్తస్స, వాచాయ అదద పబ్బతం.
౭౮. యఞ్హి కయిరా తఞ్హి వదే, యం న కయిరా న తం వదే;
అకరోన్తం భాసమానం, పరిజానన్తి పణ్డితా.
౭౯. రాజపుత్త నమో త్యత్థు, సచ్చే ధమ్మే ఠితో చసి;
యస్స తే బ్యసనం పత్తో, సచ్చస్మిం రమతే మనో.
౮౦. యా దలిద్దీ దలిద్దస్స, అడ్ఢా అడ్ఢస్స కిత్తిమ [కిత్తిమా (సీ. స్యా. పీ.)];
సా హిస్స పరమా భరియా, సహిరఞ్ఞస్స ఇత్థియోతి.
సుచ్చజజాతకం దసమం.
పుచిమన్దవగ్గో దుతియో.
తస్సుద్దానం –
అథ చోర సకస్సప ఖన్తీవరో, దుజ్జీవితతా చ వరా ఫరుసా;
అథ సస మతఞ్చ వసన్త సుఖం, సుచ్చజంవతనచ్చజినా చ దసాతి.