౫౪. కచ్చాయనవగ్గో
౧. మహాకచ్చాయనత్థేరఅపదానం
౧. ‘‘పదుముత్తరో నామ జినో, అనేజో అజితం జయో;
సతసహస్సే కప్పానం, ఇతో ఉప్పజ్జి నాయకో.
౨. ‘‘వీరో కమలపత్తక్ఖో, ససఙ్కవిమలాననో;
కనకాచలసఙ్కాసో [కఞ్చనతచసఙ్కాసో (స్యా.)], రవిదిత్తిసమప్పభో.
౩. ‘‘సత్తనేత్తమనోహారీ, వరలక్ఖణభూసితో;
సబ్బవాక్యపథాతీతో, మనుజామరసక్కతో.
౪. ‘‘సమ్బుద్ధో బోధయం సత్తే, వాగీసో మధురస్సరో;
కరుణానిబన్ధసన్తానో, పరిసాసు విసారదో.
౫. ‘‘దేసేతి మధురం ధమ్మం, చతుసచ్చూపసంహితం;
నిముగ్గే మోహపఙ్కమ్హి, సముద్ధరతి పాణినే.
౬. ‘‘తదా ఏకచరో హుత్వా, తాపసో హిమవాలయో;
నభసా మానుసం లోకం, గచ్ఛన్తో జినమద్దసం.
౭. ‘‘ఉపేచ్చ సన్తికం తస్స, అస్సోసిం ధమ్మదేసనం;
వణ్ణయన్తస్స వీరస్స, సావకస్స మహాగుణం.
౮. ‘‘సఙ్ఖిత్తేన మయా వుత్తం, విత్థారేన పకాసయం;
పరిసం మఞ్చ తోసేతి, యథా కచ్చాయనో అయం.
౯. ‘‘‘నాహం ఏవమిధేకచ్చం [ఏవంవిధం కఞ్చి (సీ. పీ.)], అఞ్ఞం పస్సామి సావకం;
తస్మాతదగ్గే [తస్మేతదగ్గే (సీ.)] ఏసగ్గో, ఏవం ధారేథ భిక్ఖవో’.
౧౦. ‘‘తదాహం విమ్హితో హుత్వా, సుత్వా వాక్యం మనోరమం;
హిమవన్తం గమిత్వాన, ఆహిత్వా [ఆహత్వా (సీ. పీ.)] పుప్ఫసఞ్చయం.
౧౧. ‘‘పూజేత్వా లోకసరణం, తం ఠానమభిపత్థయిం;
తదా మమాసయం ఞత్వా, బ్యాకాసి స రణఞ్జహో.
౧౨. ‘‘‘పస్సథేతం ఇసివరం, నిద్ధన్తకనకత్తచం;
ఉద్ధగ్గలోమం పీణంసం, అచలం పఞ్జలిం ఠితం.
౧౩. ‘‘‘హాసం సుపుణ్ణనయనం, బుద్ధవణ్ణగతాసయం;
ధమ్మజం ఉగ్గహదయం [ధమ్మంవ విగ్గహవరం (సీ.), ధమ్మపటిగ్గహవరం (పీ.)], అమతాసిత్తసన్నిభం’.
౧౪. ‘‘కచ్చానస్స గుణం సుత్వా, తం ఠానం పత్థయం ఠితో;
అనాగతమ్హి అద్ధానే, గోతమస్స మహామునే.
౧౫. ‘‘తస్స ధమ్మేసు దాయాదో, ఓరసో ధమ్మనిమ్మితో;
కచ్చానో నామ నామేన, హేస్సతి సత్థు సావకో.
౧౬. ‘‘బహుస్సుతో మహాఞాణీ, అధిప్పాయవిదూ మునే;
పాపుణిస్సతి తం ఠానం, యథాయం బ్యాకతో మయా.
౧౭. ‘‘సతసహస్సితో కప్పే, యం కమ్మమకరిం తదా;
దుగ్గతిం నాభిజానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౧౮. ‘‘దువే భవే సంసరామి, దేవత్తే అథ మానుసే;
అఞ్ఞం గతిం న గచ్ఛామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౧౯. ‘‘దువే కులే పజాయామి, ఖత్తియే అథ బ్రాహ్మణే;
నీచే కులే న జాయామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౨౦. ‘‘పచ్ఛిమే చ భవే దాని, జాతో ఉజ్జేనియం పురే [జాతో, ఉజ్జేనియం పురే రమే (స్యా.)];
పజ్జోతస్స చ చణ్డస్స, పురోహితదిజాధినో [పురోహితదిజాతినో (సీ. పీ.)].
౨౧. ‘‘పుత్తో తిరిటివచ్ఛస్స [తిరిటవచ్ఛస్స (సీ.), తిపితివచ్ఛస్స (స్యా.)], నిపుణో వేదపారగూ;
మాతా చ చన్దిమా నామ, కచ్చానోహం వరత్తచో.
౨౨. ‘‘వీమంసనత్థం బుద్ధస్స, భూమిపాలేన పేసితో;
దిస్వా మోక్ఖపురద్వారం, నాయకం గుణసఞ్చయం.
౨౩. ‘‘సుత్వా చ విమలం వాక్యం, గతిపఙ్కవిసోసనం;
పాపుణిం అమతం సన్తం, సేసేహి సహ సత్తహి.
౨౪. ‘‘అధిప్పాయవిదూ జాతో, సుగతస్స మహామతే;
ఠపితో ఏతదగ్గే చ, సుసమిద్ధమనోరథో.
౨౫. ‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం, భవా సబ్బే సమూహతా;
నాగోవ బన్ధనం ఛేత్వా, విహరామి అనాసవో.
౨౬. ‘‘స్వాగతం వత మే ఆసి, మమ బుద్ధస్స సన్తికే;
‘‘స్వాగతం వత మే ఆసి, మమ బుద్ధస్స సన్తికే; తిస్సో విజ్జా అనుప్పత్తా, కతం బుద్ధస్స సాసనం.
౨౭. ‘‘పటిసమ్భిదా చతస్సో, విమోక్ఖాపి చ అట్ఠిమే;
ఛళభిఞ్ఞా సచ్ఛికతా, కతం బుద్ధస్స సాసనం’’.
ఇత్థం సుదం ఆయస్మా మహాకచ్చాయనో థేరో ఇమా గాథాయో
అభాసిత్థాతి.
మహాకచ్చాయనత్థేరస్సాపదానం పఠమం.
౨. వక్కలిత్థేరఅపదానం
౨౮. ‘‘ఇతో సతసహస్సమ్హి, కప్పే ఉప్పజ్జి నాయకో;
అనోమనామో అమితో, నామేన పదుముత్తరో.
౨౯. ‘‘పదుమాకారవదనో, పదుమామలసుచ్ఛవీ;
లోకేనానుపలిత్తోవ తోయేన పదుమం యథా.
౩౦. ‘‘వీరో పదుమపత్తక్ఖో, కన్తో చ పదుమం యథా;
పదుముత్తరగన్ధోవ, తస్మా సో పదుముత్తరో.
౩౧. ‘‘లోకజేట్ఠో చ నిమ్మానో, అన్ధానం నయనూపమో;
సన్తవేసో గుణనిధి, కరుణామతిసాగరో.
౩౨. ‘‘స కదాచి మహావీరో, బ్రహ్మాసురసురచ్చితో;
సదేవమనుజాకిణ్ణే, జనమజ్ఝే జినుత్తమో [జనుత్తమో (స్యా. పీ.), అనుత్తమో (క.) వఙ్గీసత్థేరాపదానేపి].
౩౩. ‘‘వదనేన సుగన్ధేన, మధురేన రుతేన చ;
రఞ్జయం పరిసం సబ్బం, సన్థవీ సావకం సకం.
౩౪. ‘‘సద్ధాధిముత్తో సుమతి, మమ దస్సనలాలసో [దస్సనసాలయో (స్యా.)];
నత్థి ఏతాదిసో అఞ్ఞో, యథాయం భిక్ఖు వక్కలి.
౩౫. ‘‘తదాహం హంసవతియం, నగరే బ్రాహ్మణత్రజో;
హుత్వా సుత్వా చ తం వాక్యం, తం ఠానమభిరోచయిం.
౩౬. ‘‘ససావకం తం విమలం, నిమన్తేత్వా తథాగతం;
సత్తాహం భోజయిత్వాన, దుస్సేహచ్ఛాదయిం తదా.
౩౭. ‘‘నిపచ్చ సిరసా తస్స, అనన్తగుణసాగరే;
నిముగ్గో పీతిసమ్పుణ్ణో, ఇదం వచనమబ్రవిం.
౩౮. ‘‘‘యో సో తయా సన్థవితో, ఇతో సత్తమకే ముని [ఇధ సద్ధాధిముత్తో ఇసి (స్యా.), ఇతో సత్తమకేహని (సీ. పీ.)];
భిక్ఖు సద్ధావతం అగ్గో, తాదిసో హోమహం మునే’.
౩౯. ‘‘ఏవం వుత్తే మహావీరో, అనావరణదస్సనో;
ఇమం వాక్యం ఉదీరేసి, పరిసాయ మహాముని.
౪౦. ‘‘‘పస్సథేతం మాణవకం, పీతమట్ఠనివాసనం;
హేమయఞ్ఞోపచితఙ్గం [హేమయఞ్ఞోపవీతఙ్గం (సీ.)], జననేత్తమనోహరం.
౪౧. ‘‘‘ఏసో అనాగతద్ధానే, గోతమస్స మహేసినో;
అగ్గో సద్ధాధిముత్తానం, సావకోయం భవిస్సతి.
౪౨. ‘‘‘దేవభూతో మనుస్సో వా, సబ్బసన్తాపవజ్జితో;
సబ్బభోగపరిబ్యూళ్హో, సుఖితో సంసరిస్సతి.
౪౩. ‘‘‘సతసహస్సితో కప్పే, ఓక్కాకకులసమ్భవో;
గోతమో నామ గోత్తేన, సత్థా లోకే భవిస్సతి.
౪౪. ‘‘‘తస్స ధమ్మేసు దాయాదో, ఓరసో ధమ్మనిమ్మితో;
వక్కలి నామ నామేన, హేస్సతి సత్థు సావకో’.
౪౫. ‘‘తేన కమ్మవిసేసేన, చేతనాపణిధీహి చ;
జహిత్వా మానుసం దేహం, తావతింసమగచ్ఛహం.
౪౬. ‘‘సబ్బత్థ సుఖితో హుత్వా, సంసరన్తో భవాభవే;
సావత్థియం పురే జాతో, కులే అఞ్ఞతరే అహం.
౪౭. ‘‘నోనీతసుఖుమాలం మం, జాతపల్లవకోమలం;
మన్దం ఉత్తానసయనం, పిసాచభయతజ్జితా.
౪౮. ‘‘పాదమూలే మహేసిస్స, సాయేసుం దీనమానసా;
ఇమం దదామ తే నాథ, సరణం హోహి నాయక.
౪౯. ‘‘తదా పటిగ్గహి సో మం, భీతానం సరణో ముని;
జాలినా చక్కఙ్కితేన [సఙ్కలఙ్కేన (సీ.)], ముదుకోమలపాణినా.
౫౦. ‘‘తదా పభుతి తేనాహం, అరక్ఖేయ్యేన రక్ఖితో;
సబ్బవేరవినిముత్తో [సబ్బబ్యాధివినిముత్తో (స్యా.), సబ్బూపధివినిముత్తో (పీ.)], సుఖేన పరివుద్ధితో.
౫౧. ‘‘సుగతేన వినా భూతో, ఉక్కణ్ఠామి ముహుత్తకం;
జాతియా సత్తవస్సోహం, పబ్బజిం అనగారియం.
౫౨. ‘‘సబ్బపారమిసమ్భూతం, నీలక్ఖినయనం [లఙ్కినీలయనం (సీ.)] వరం;
రూపం సబ్బసుభాకిణ్ణం, అతిత్తో విహరామహం [విహయామహం (సీ. పీ.)].
౫౩. ‘‘బుద్ధరూపరతిం [బుద్ధో రూపరతిం (సీ.)] ఞత్వా, తదా ఓవది మం జినో;
‘అలం వక్కలి కిం రూపే, రమసే బాలనన్దితే.
౫౪. ‘‘‘యో హి పస్సతి సద్ధమ్మం, సో మం పస్సతి పణ్డితో;
అపస్సమానో సద్ధమ్మం, మం పస్సమ్పి న పస్సతి.
౫౫. ‘‘‘అనన్తాదీనవో కాయో, విసరుక్ఖసమూపమో;
ఆవాసో సబ్బరోగానం, పుఞ్జో దుక్ఖస్స కేవలో.
౫౬. ‘‘‘నిబ్బిన్దియ తతో రూపే, ఖన్ధానం ఉదయబ్బయం;
పస్స ఉపక్కిలేసానం, సుఖేనన్తం గమిస్సతి’.
౫౭. ‘‘ఏవం తేనానుసిట్ఠోహం, నాయకేన హితేసినా;
గిజ్ఝకూటం సమారుయ్హ, ఝాయామి గిరికన్దరే.
౫౮. ‘‘ఠితో పబ్బతపాదమ్హి, అస్సాసయి [మమాహసో (సీ.)] మహాముని;
వక్కలీతి జినో వాచం, తం సుత్వా ముదితో అహం.
౫౯. ‘‘పక్ఖన్దిం సేలపబ్భారే, అనేకసతపోరిసే;
తదా బుద్ధానుభావేన, సుఖేనేవ మహిం గతో.
౬౦. ‘‘పునోపి [పునాపి (స్యా.), ముని మం (క.)] ధమ్మం దేసేతి, ఖన్ధానం ఉదయబ్బయం;
తమహం ధమ్మమఞ్ఞాయ, అరహత్తమపాపుణిం.
౬౧. ‘‘సుమహాపరిసమజ్ఝే, తదా మం చరణన్తగో;
అగ్గం సద్ధాధిముత్తానం, పఞ్ఞపేసి మహామతి.
౬౨. ‘‘సతసహస్సితో కప్పే, యం కమ్మమకరిం తదా;
దుగ్గతిం నాభిజానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.
౬౩. ‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… విహరామి అనాసవో.
౬౪. ‘‘స్వాగతం వత మే ఆసి…పే… కతం బుద్ధస్స సాసనం.
౬౫. ‘‘పటిసమ్భిదా చతస్సో…పే… కతం బుద్ధస్స సాసనం’’.
ఇత్థం సుదం ఆయస్మా వక్కలిత్థేరో ఇమా గాథాయో
అభాసిత్థాతి.
వక్కలిత్థేరస్సాపదానం దుతియం.
౩. మహాకప్పినత్థేరఅపదానం
౬౬. ‘‘పదుముత్తరో నామ జినో, సబ్బధమ్మాన పారగూ;
ఉదితో అజటాకాసే [జగదాకాసే (సీ.), జలదాకాసే (పీ.)], రవీవ సరదమ్బరే.
౬౭. ‘‘వచనాభాయ బోధేతి, వేనేయ్యపదుమాని సో;
కిలేసపఙ్కం సోసేతి, మతిరంసీహి నాయకో.
౬౮. ‘‘తిత్థియానం యసే [యసో (సీ. పీ.)] హన్తి, ఖజ్జోతాభా యథా రవి;
సచ్చత్థాభం పకాసేతి, రతనంవ దివాకరో.
౬౯. ‘‘గుణానం ఆయతిభూతో, రతనానంవ సాగరో;
పజ్జున్నోరివ భూతాని, ధమ్మమేఘేన వస్సతి.
౭౦. ‘‘అక్ఖదస్సో తదా ఆసిం, నగరే హంససవ్హయే;
ఉపేచ్చ ధమ్మమస్సోసిం, జలజుత్తమనామినో.
౭౧. ‘‘ఓవాదకస్స భిక్ఖూనం, సావకస్స కతావినో;
గుణం పకాసయన్తస్స, తప్పయన్తస్స [తోసయన్తస్స (సీ.), హాసయన్తస్స (స్యా.), వాసయన్తస్స (పీ.)] మే మనం.
౭౨. ‘‘సుత్వా పతీతో సుమనో, నిమన్తేత్వా తథాగతం;