(౪) అవన్దనీయపుగ్గలాదివణ్ణనా

౪౭౭. దస పుగ్గలా నాభివాదేతబ్బాతి సేనాసనక్ఖన్ధకే వుత్తా దస జనా. అఞ్జలి సామీచేన చాతి సామీచికమ్మేన సద్ధిం అఞ్జలి చ తేసం న కాతబ్బో, నేవ పానీయాపుచ్ఛనతాలవణ్టగ్గహణాది ఖన్ధకవత్తం తేసం దస్సేతబ్బం, న అఞ్జలి పగ్గణ్హితబ్బోతి అత్థో. దసన్నం దుక్కటన్తి తేసంయేవ దసన్నం ఏవం కరోన్తస్స దుక్కటం హోతి. దస చీవరధారణాతి దస దివసాని అతిరేకచీవరస్స ధారణా అనుఞ్ఞాతాతి అత్థో.

పఞ్చన్నం వస్సంవుట్ఠానం, దాతబ్బం ఇధ చీవరన్తి పఞ్చన్నం సహధమ్మికానం సమ్ముఖావ దాతబ్బం. సత్తన్నం సన్తేతి దిసాపక్కన్తఉమ్మత్తకఖిత్తచిత్తవేదనాట్టానం తిణ్ణఞ్చ ఉక్ఖిత్తకానన్తి ఇమేసం సత్తన్నం సన్తే పతిరూపే గాహకే పరమ్ముఖాపి దాతబ్బం. సోళసన్నం న దాతబ్బన్తి సేసానం చీవరక్ఖన్ధకే వుత్తానం పణ్డకాదీనం సోళసన్నం న దాతబ్బం.

కతిసతం రత్తిసతం, ఆపత్తియో ఛాదయిత్వానాతి కతిసతం ఆపత్తియో రత్తిసతం ఛాదయిత్వాన. దససతం రత్తిసతం, ఆపత్తియో ఛాదయిత్వానాతి దససతం ఆపత్తియో రత్తిసతం ఛాదయిత్వాన. అయఞ్హేత్థ సఙ్ఖేపత్థో – యో దివసే సతం సతం సఙ్ఘాదిసేసాపత్తియో ఆపజ్జిత్వా దస దస దివసే పటిచ్ఛాదేతి, తేన రత్తిసతం ఆపత్తిసహస్సం పటిచ్ఛాదితం హోతి, సో సబ్బావ తా ఆపత్తియో దసాహపటిచ్ఛన్నాతి పరివాసం యాచిత్వా దస రత్తియో వసిత్వాన ముచ్చేయ్య పారివాసికోతి.

ద్వాదస కమ్మదోసా వుత్తాతి అపలోకనకమ్మం అధమ్మేనవగ్గం, అధమ్మేనసమగ్గం, ధమ్మేనవగ్గం, తథా ఞత్తికమ్మఞత్తిదుతియకమ్మఞత్తిచతుత్థకమ్మానిపీతి ఏవం ఏకేకస్మిం కమ్మే తయో తయో కత్వా ద్వాదస కమ్మదోసా వుత్తా.

చతస్సో కమ్మసమ్పత్తియోతి అపలోకనకమ్మం ధమ్మేనసమగ్గం, తథా సేసానిపీతి ఏవం చతస్సో కమ్మసమ్పత్తియో వుత్తా.

ఛ కమ్మానీతి అధమ్మేనవగ్గకమ్మం, అధమ్మేనసమగ్గకమ్మం, ధమ్మపతిరూపకేనవగ్గకమ్మం, ధమ్మపతిరూపకేనసమగ్గకమ్మం, ధమ్మేనవగ్గకమ్మం, ధమ్మేనసమగ్గకమ్మన్తి ఏవం ఛ కమ్మాని వుత్తాని. ఏకేత్థ ధమ్మికా కతాతి ఏకం ధమ్మేన సమగ్గకమ్మమేవేత్థ ధమ్మికం కతన్తి అత్థో. దుతియగాథావిస్సజ్జనేపి ఏతదేవ ధమ్మికం.

యం దేసితాతి యాని దేసితాని వుత్తాని పకాసితాని. అనన్తజినేనాతిఆదీసు పరియన్తపరిచ్ఛేదభావరహితత్తా అనన్తం వుచ్చతి నిబ్బానం, తం భగవతా రఞ్ఞా సపత్తగణం అభిమద్దిత్వా రజ్జం వియ కిలేసగణం అభిమద్దిత్వా జితం విజితం అధిగతం సమ్పత్తం, తస్మా భగవా ‘‘అనన్తజినో’’తి వుచ్చతి. స్వేవ ఇట్ఠానిట్ఠేసు నిబ్బికారతాయ తాది, విక్ఖమ్భనతదఙ్గసముచ్ఛేదపటిపస్సద్ధినిస్సరణవివేకసఙ్ఖాతం వివేకపఞ్చకం అద్దసాతి వివేకదస్సీ; తేన అనన్తజినేన తాదినా వివేకదస్సినా యాని ఆపత్తిక్ఖన్ధాని దేసితాని వుత్తాని. ఏకేత్థ సమ్మతి వినా సమథేహీతి అయమేత్థ పదసమ్బన్ధో, యాని సత్థారా సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధాని దేసితాని, తత్థ ఏకాపి ఆపత్తి వినా సమథేహి న సమ్మతి, అథ ఖో ఛ సమథా చత్తారి అధికరణానీతి సబ్బేపిమే ధమ్మా సమ్ముఖావినయేన సమ్మన్తి, సమాయోగం గచ్ఛన్తి. ఏత్థ పన ఏకో సమ్ముఖావినయోవ వినా సమథేహి సమ్మతి, సమథభావం గచ్ఛతి. న హి తస్స అఞ్ఞేన సమథేన వినా అనిప్ఫత్తి నామ అత్థి. తేన వుత్తం – ‘‘ఏకేత్థ సమ్మతి వినా సమథేహీ’’తి. ఇమినా తావ అధిప్పాయేన అట్ఠకథాసు అత్థో వుత్తో. మయం పన ‘‘వినా’’తి నిపాతస్స పటిసేధనమత్తమత్థం గహేత్వా ‘‘ఏకేత్థ సమ్మతి వినా సమథేహీ’’తి ఏతేసు సత్తసు ఆపత్తిక్ఖన్ధేసు ఏకో పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధో వినా సమథేహి సమ్మతీతి ఏతమత్థం రోచేయ్యామ. వుత్తమ్పి చేతం ‘‘యా సా ఆపత్తి అనవసేసా, సా ఆపత్తి న కతమేన అధికరణేన కతమమ్హి ఠానే న కతమేన సమథేన సమ్మతీ’’తి.

ఛఊనదియడ్ఢసతాతి ‘‘ఇధ, ఉపాలి, భిక్ఖు అధమ్మం ధమ్మోతి దీపేతి, తస్మిం అధమ్మదిట్ఠి భేదే అధమ్మదిట్ఠి, తస్మిం అధమ్మదిట్ఠి భేదే ధమ్మదిట్ఠి, తస్మిం అధమ్మదిట్ఠి భేదే వేమతికో, తస్మిం ధమ్మదిట్ఠి భేదే అధమ్మదిట్ఠి, తస్మిం ధమ్మదిట్ఠి భేదే వేమతికో, తస్మిం వేమతికో భేదే అధమ్మదిట్ఠి, తస్మిం వేమతికో భేదే ధమ్మదిట్ఠి, తస్మిం వేమతికో భేదే వేమతికో’’తి ఏవం యాని అట్ఠారసన్నం భేదకరవత్థూనం వసేన అట్ఠారస అట్ఠకాని సఙ్ఘభేదకక్ఖన్ధకే వుత్తాని, తేసం వసేన ఛఊనదియడ్ఢసతం ఆపాయికా వేదితబ్బా.

అట్ఠారస అనాపాయికాతి ‘‘ఇధ, ఉపాలి, భిక్ఖు అధమ్మం ధమ్మోతి దీపేతి, తస్మిం ధమ్మదిట్ఠి భేదే ధమ్మదిట్ఠి అవినిధాయ దిట్ఠిం అవినిధాయ ఖన్తిం అవినిధాయ రుచిం అవినిధాయ భావం అనుస్సావేతి, సలాకం గాహేతి ‘అయం ధమ్మో, అయం వినయో, ఇదం సత్థుసాసనం, ఇమం గణ్హథ, ఇమం రోచేథా’తి, అయమ్పి ఖో, ఉపాలి, సఙ్ఘభేదకో న ఆపాయికో న నేరయికో న కప్పట్ఠో న అతేకిచ్ఛో’’తి ఏవం ఏకేకస్మిం వత్థుస్మిం ఏకేకం కత్వా సఙ్ఘభేదకక్ఖన్ధకావసానే వుత్తా అట్ఠారస జనా. అట్ఠారస అట్ఠకా ఛఊనదియడ్ఢసతవిస్సజ్జనే వుత్తాయేవ.