౨. ఓమసవాదసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౧౨. దుతియసిక్ఖాపదే ఓమసన్తీతి ఓవిజ్ఝన్తి. ఖుంసేన్తీతి అక్కోసన్తి. వమ్భేన్తీతి పధంసేన్తి.

౧౩. భూతపుబ్బన్తి ఇదం వత్థుం భగవా ఓమసవాదగరహణత్థం ఆహరి. నన్దివిసాలో నామాతి నన్దీతి తస్స బలీబద్దస్స నామం, విసాణాని పనస్స విసాలాని, తస్మా ‘‘నన్దివిసాలో’’తి వుచ్చతి. బోధిసత్తో తేన సమయేన నన్దివిసాలో నామ హోతి. బ్రాహ్మణో తం యాగుభత్తాదీహి అతివియ పోసేసి. అథ సో బ్రాహ్మణం అనుకమ్పమానో ‘‘గచ్ఛ త్వ’’న్తిఆదిమాహ. తత్థేవ అట్ఠాసీతి అహేతుకపటిసన్ధికాలేపి పరఖుంసనం అమనాపతోయేవ పచ్చేసి, తస్మా బ్రాహ్మణస్స దోసం దస్సేతుకామో అట్ఠాసి. సకటసతం అతిబద్ధం పవట్టేసీతి పటిపాటియా ఠపేత్వా హేట్ఠారుక్ఖే దత్వా ఏకాబద్ధం కత్వా ముగ్గమాసవాలుకాదీహి పుణ్ణం సకటసతం పవట్టేన్తో, కిఞ్చాపి పుబ్బే పతిట్ఠితారప్పదేసం పున అరే పత్తే పవట్టితం హోతి, బోధిసత్తో పన పురిమసకటేన పతిట్ఠితట్ఠానే పచ్ఛిమసకటం పతిట్ఠాపేతుం సకటసతప్పమాణం పదేసం పవట్టేసి. బోధిసత్తానఞ్హి సిథిలకరణం నామ నత్థి. తేన చత్తమనో అహూతి తేన బ్రాహ్మణస్స ధనలాభేన అత్తనో కమ్మేన చ సో నన్దివిసాలో అత్తమనో అహోసి.

౧౫. అక్కోసేనపీతి ఏత్థ పన యస్మా పరతో ‘‘ద్వే అక్కోసా – హీనో చ అక్కోసో ఉక్కట్ఠో చ అక్కోసో’’తి విభజితుకామో, తస్మా యథా పుబ్బే ‘‘హీనేనపి అక్కోసేన ఖుంసేన్తీ’’తి వుత్తం; ఏవం అవత్వా ‘‘అక్కోసేన’’ ఇచ్చేవమాహ. వేనజాతీతి తచ్ఛకజాతి; వేణుకారజాతీతిపి వదన్తి. నేసాదజాతీతి మిగలుద్దకాదిజాతి.

రథకారజాతీతి చమ్మకారజాతి. పుక్కుసజాతీతి పుప్ఫఛడ్డకజాతి. అవకణ్ణకాది దాసానం నామం హోతి; తస్మా హీనం. ఓఞ్ఞాతన్తి అవఞ్ఞాతం; ‘‘ఉఞ్ఞాత’’న్తిపి పఠన్తి. అవఞ్ఞాతన్తి వమ్భేత్వా ఞాతం. హీళితన్తి జిగుచ్ఛితం. పరిభూతన్తి కిమేతేనాతితి పరిభవకతం. అచిత్తీకతన్తి న గరుకతం.

కోట్ఠకకమ్మన్తి తచ్ఛకకమ్మం. ముద్దాతి హత్థముద్దాగణనా. గణనాతి అచ్ఛిద్దకాదిఅవసేసగణనా. లేఖాతి అక్ఖరలేఖా. మధుమేహాబాధో వేదనాయ అభావతో ‘‘ఉక్కట్ఠో’’తి వుత్తో. పాటికఙ్ఖాతి ఇచ్ఛితబ్బా. యకారేన వా భకారేన వాతి యకారభకారే యోజేత్వా యో అక్కోసో. కాటకోటచికాయ వాతి ‘‘కాట’’న్తి పురిసనిమిత్తం, ‘‘కోటచికా’’తి ఇత్థినిమిత్తం; ఏతేహి వా యో అక్కోసో, ఏసో హీనో నామ అక్కోసోతి.

౧౬. ఇదాని తేసం జాతిఆదీనం పభేదవసేన ఆపత్తిం ఆరోపేత్వా దస్సేన్తో ‘‘ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్న’’న్తిఆదిమాహ. తత్థ ఖుంసేతుకామో వమ్భేతుకామో మఙ్కుకత్తుకామోతి అక్కోసితుకామో పధంసితుకామో గరహితుకామో నిత్తేజం కత్తుకామోతి అత్థో. హీనేన హీనన్తి హీనేన జాతివచనేన హీనజాతికం. ఏతేన ఉపాయేన సబ్బపదేసు అత్థో వేదితబ్బో.

ఏత్థ చ హీనేన హీనం వదన్తో కిఞ్చాపి సచ్చం వదతి, ఓమసితుకామతాయ పనస్స వాచాయ వాచాయ పాచిత్తియం. ఉక్కట్ఠేన హీనం వదన్తో చ కిఞ్చాపి అలికం భణతి, ఓమసితుకామతాయ పన ఇమినావ సిక్ఖాపదేన పాచిత్తియం ఆపజ్జతి, న పురిమేన. యోపి ‘‘అతిచణ్డాలోసి, అతిబ్రాహ్మణోసి, దుట్ఠచణ్డాలోసి, దుట్ఠబ్రాహ్మణోసీ’’తిఆదీని వదతి, సోపి ఆపత్తియా కారేతబ్బో.

౨౬. సన్తి ఇధేకచ్చేతి వారే పన పరిహరిత్వా వుత్తభావేన దుక్కటం. ఏసేవ నయో యే నూన…పే… న మయన్తి వారేసుపి. అనుపసమ్పన్నే పన చతూసుపి వారేసు దుక్కటమేవ. చోరోసి గణ్ఠిభేదకోసీతిఆదివచనేహి పన ఉపసమ్పన్నేపి అనుపమ్పన్నేపి సబ్బవారేసు దుక్కటమేవ. దవకమ్యతాయ పన ఉపసమ్పన్నేపి అనుపసమ్పన్నేపి సబ్బవారేసు దుబ్భాసితం. దవకమ్యతా నామ కేళిహసాధిప్పాయతా. ఇమస్మిఞ్చ సిక్ఖాపదే ఠపేత్వా భిక్ఖుం భిక్ఖునీఆదయో సబ్బసత్తా అనుపసమ్పన్నట్ఠానే ఠితాతి వేదితబ్బా.

౩౫. అత్థపురేక్ఖారస్సాతిఆదీసు పాళియా అత్థం వణ్ణయన్తో అత్థపురేక్ఖారో; పాళిం వాచేన్తో ధమ్మపురేక్ఖారో; అనుసిట్ఠియం ఠత్వా ‘‘ఇదానిపి చణ్డాలోసి, పాపం మా అకాసి, మా తమో తమపరాయణో అహోసీ’’తిఆదినా నయేన కథేన్తో అనుసాసనీపురేక్ఖారో నామాతి వేదితబ్బో. సేసం ఉత్తానమేవ.

తిసముట్ఠానం – కాయచిత్తతో వాచాచిత్తతో కాయవాచాచిత్తతో చ సముట్ఠాతి. కిరియం, సఞ్ఞావిమోక్ఖం, సచిత్తకం, లోకవజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, అకుసలచిత్తం, దుక్ఖవేదనన్తి. దుబ్భాసితాపత్తి పనేత్థ వాచాచిత్తతో సముట్ఠాతి, కిరియం, సఞ్ఞావిమోక్ఖం, సచిత్తకం, అకుసలచిత్తం, ద్వివేదనం సుఖా చ మజ్ఝత్తా చాతి.

ఓమసవాదసిక్ఖాపదం దుతియం.