౪. సమథక్ఖన్ధకం

సమ్ముఖావినయకథా

౧౮౬-౧౮౭. సమథక్ఖన్ధకే – ‘‘అధమ్మవాదీ పుగ్గలో’’తిఆదీని ఛ మాతికాపదాని నిక్ఖిపిత్వా ‘‘అధమ్మవాదీ పుగ్గలో ధమ్మవాదిం పుగ్గలం సఞ్ఞాపేతీ’’తిఆదినా నయేన విత్థారో వుత్తో. తత్థ సఞ్ఞాపేతీతి కారణపతిరూపకాని వత్వా పరితోసేత్వా జానాపేతి. నిజ్ఝాపేతీతి యథా సో తం అత్థం నిజ్ఝాయతి, ఓలోకేతి; ఏవం కరోతి. పేక్ఖతి అనుపేక్ఖతీతి యథా సో తం అత్థం పేక్ఖతి చేవ పునప్పునఞ్చ పేక్ఖతి; ఏవం కరోతి. దస్సేతి అనుదస్సేతీతి తేసఞ్ఞేవ పరియాయవచనాని. అధమ్మేన వూపసమ్మతీతి యస్మా సో అధమ్మమేవ ‘‘అయం ధమ్మో’’తిఆదినా నయేన మోహేత్వా దస్సేతి, తస్మా అధమ్మేన వూపసమ్మతి నామ.

౧౮౮. ధమ్మేన వూపసమ్మతీతి యస్మా ధమ్మవాదీ ధమ్మమేవ ‘‘అయం ధమ్మో’’తిఆదినా నయేన అమోహేత్వా దస్సేతి, తస్మా ధమ్మేన వూపసమ్మతి నామ.

సమ్ముఖావినయకథా నిట్ఠితా.

సతివినయకథా

౧౯౫. పఞ్చిమాని భిక్ఖవే ధమ్మికాని సతివినయస్స దానానీతి ఏత్థ సుద్ధస్స అనాపత్తికస్స దానం ఏకం, అనువదితస్స దానం ఏకం, యాచితస్స దానం ఏకం, సఙ్ఘేన దానం ఏకం, ధమ్మేన సమగ్గదానం ఏకన్తి ఏవం పఞ్చ. ఏతాని పన ఏకేకఅఙ్గవసేన న లబ్భన్తి, తస్మా దేసనామత్తమేవేతం, పఞ్చఙ్గసమన్నాగతం పన సతివినయదానం ధమ్మికన్తి అయమేత్థ అత్థో. తత్థ చ అనువదన్తీతి చోదేన్తి. సేసం ఉత్తానమేవ. అయం పన సతివినయో ఖీణాసవస్సేవ దాతబ్బో న అఞ్ఞస్స, అన్తమసో అనాగామినోపి. సో చ ఖో అఞ్ఞేన చోదియమానస్సేవ, న అచోదియమానస్స. దిన్నే చ పన తస్మిం చోదకస్స కథా న రుహతి. చోదేన్తోపి ‘‘అయం ఖీణాసవో సతివినయలద్ధో, కో తుయ్హం కథం గహేస్సతీ’’తి అపసాదేతబ్బతం ఆపజ్జతి.

సతివినయకథా నిట్ఠితా.

అమూళ్హవినయకథా

౧౯౬. భాసితపరిక్కన్తన్తి వాచాయ భాసితం కాయేన పరిక్కన్తం; పరిక్కమిత్వా కతన్తి అత్థో. సరతాయస్మా ఏవరూపిం ఆపత్తిం ఆపజ్జితాతి ఏత్థ సరతు ఆయస్మా ఏవరూపిం ఆపత్తిం ఆపజ్జితా; ఆయస్మా ఏవరూపియా ఆపత్తియాతి అయమత్థో. ఆపజ్జిత్వాతి వా పాఠో, తస్సత్థో – పఠమం ఆపజ్జిత్వా పచ్ఛా తం ఆపత్తిం సరతు ఆయస్మాతి.

అమూళ్హవినయకథా నిట్ఠితా.

యేభుయ్యసికాకథా

౨౦౨. యేభుయ్యసికాయ వూపసమేతున్తి ఏత్థ యస్సా కిరియాయ ధమ్మవాదినో బహుతరా, ఏసా యేభుయ్యసికా నామ.

౨౦౪. అధమ్మికసలాకగ్గాహేసు ఓరమత్తకన్తి పరిత్తం అప్పమత్తకం భణ్డనమత్తమేవ. న చ గతిగతన్తి ద్వే తయో ఆవాసే న గతం, తత్థ తత్థేవ వా ద్వత్తిక్ఖత్తుం అవినిచ్ఛితం. న చ సరితసారితన్తి ద్వత్తిక్ఖత్తుం తేహి భిక్ఖూహి సయం సరితం వా అఞ్ఞేహి సారితం వా న హోతి. జానాతీతి సలాకం గాహేన్తో జానాతి ‘‘అధమ్మవాదీ బహుతరా’’తి. అప్పేవ నామాతి ఇమినా నీహారేన సలాకాయ గాహియమానాయ ‘‘అపి నామ అధమ్మవాదినో బహుతరా అస్సూ’’తి అయమస్స అజ్ఝాసయో హోతి. అపరేసుపి ద్వీసు ఏసేవ నయో.

అధమ్మేన గణ్హన్తీతి అధమ్మవాదినో ‘‘ఏవం మయం బహూ భవిస్సామా’’తి ద్వే ద్వే సలాకాయో గణ్హన్తి. వగ్గా గణ్హన్తీతి ద్వే ధమ్మవాదినో ఏకం ధమ్మవాదిసలాకం గణ్హన్తి ‘‘ఏవం ధమ్మవాదినో న బహూ భవిస్సన్తీ’’తి మఞ్ఞమానా. న చ యథాదిట్ఠియా గణ్హన్తీతి ధమ్మవాదినో హుత్వా ‘‘బలవపక్ఖం భజిస్సామా’’తి అధమ్మవాదిసలాకం గణ్హన్తి. ధమ్మికసలాకగ్గాహేసు అయమేవత్థో పరివత్తేత్వా వేదితబ్బో. ఏవం సలాకం గాహేత్వా సచే బహుతరా ధమ్మవాదినో హోన్తి; యథా తే వదన్తి, ఏవం తం అధికరణం వూపసమేతబ్బం, ఏవం యేభుయ్యసికాయ వూపసన్తం హోతి. అయమేత్థ సఙ్ఖేపో. విత్థారో పన పరతోపి ఆగమిస్సతి.

యేభుయ్యసికాకథా నిట్ఠితా.

తస్సపాపియసికాకథా

౨౦౭. అసుచీతి అసుచీహి కాయవచీకమ్మేహి సమన్నాగతో. అలజ్జీతి సఞ్చిచ్చ ఆపజ్జనాదినా అలజ్జిలక్ఖణేన సమన్నాగతో. సానువాదోతి సఉపవాదో. ఇతి ఇమేసఞ్చ తిణ్ణం అఙ్గానం వసేన తీణి కరణాని, సఙ్ఘేన కరణం, ధమ్మేన సమగ్గేన కరణన్తి ఇమాని చ ద్వేతి పఞ్చ తస్సపాపియసికాకమ్మస్స కరణాని నామ హోన్తి. సేసమేత్థ తజ్జనీయాదీసు వుత్తనయమేవ. అయం పనేత్థ వచనత్థో – ఇదఞ్హి యో పాపుస్సన్నతాయ పాపియో పుగ్గలో, తస్స కత్తబ్బతో ‘‘తస్సపాపియసికాకమ్మ’’న్తి వుచ్చతి.

తస్సపాపియసికాకథా నిట్ఠితా.

తిణవత్థారకాదికథా

౨౧౨. కక్ఖళత్తాయ వాళత్తాయాతి కక్ఖళభావాయ చేవ వాళభావాయ చ. భేదాయాతి సఙ్ఘభేదాయ. సబ్బేహేవ ఏకజ్ఝన్తి కస్సచి ఛన్దం అనాహరిత్వా గిలానేపి తత్థేవ ఆనేత్వా ఏకతో సన్నిపతితబ్బం. తిణవత్థారకేన వూపసమేయ్యాతి ఏత్థ ఇదం కమ్మం తిణవత్థారకసదిసత్తా ‘‘తిణవత్థారకో’’తి వుత్తం. యథా హి గూథం వా ముత్తం వా ఘట్టియమానం దుగ్గన్ధతాయ బాధతి, తిణేహి అవత్థరిత్వా సుప్పటిచ్ఛాదితస్స పనస్స సో గన్ధో న బాధతి; ఏవమేవ యం అధికరణం మూలానుమూలం గన్త్వా వూపసమియమానం కక్ఖళత్తాయ వాళత్తాయ భేదాయ సంవత్తతి, తం ఇమినా కమ్మేన వూపసన్తం గూథం వియ తిణవత్థారకేన పటిచ్ఛన్నం సువూపసన్తం హోతీతి ఇదం కమ్మం తిణవత్థారకసదిసత్తా ‘‘తిణవత్థారకో’’తి వుత్తం.

౨౧౩. థుల్లవజ్జన్తి పారాజికఞ్చేవ సఙ్ఘాదిసేసఞ్చ. గిహిపటిసంయుత్తన్తి గిహీనం హీనేన ఖుంసనవమ్భనధమ్మికపటిస్సవేసు ఆపన్నం ఆపత్తిం.

౨౧౪. ఏవఞ్చ పన భిక్ఖవే తే భిక్ఖూ తాహి ఆపత్తీహి వుట్ఠితా హోన్తీతి ఏవం తిణవత్థారకకమ్మవాచాయ కతాయ కమ్మవాచాపరియోసానే యత్తకా తత్థ సన్నిపతితా అన్తమసో సుత్తాపి సమాపన్నాపి అఞ్ఞవిహితాపి సబ్బే తే భిక్ఖూ యావ ఉపసమ్పదమణ్డలతో పట్ఠాయ థుల్లవజ్జఞ్చ గిహిపటిసంయుత్తఞ్చ ఠపేత్వా అవసేసా ఆపత్తియో ఆపన్నా, సబ్బాహి తాహి ఆపత్తీహి వుట్ఠితా హోన్తి. యే పన ‘‘న మేతం ఖమతీ’’తి అఞ్ఞమఞ్ఞం దిట్ఠావికమ్మం కరోన్తి, తేహి వా సద్ధిం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వాపి తత్థ అనాగతా, ఆగన్త్వా వా ఛన్దం దత్వా పరివేణాదీసు నిసిన్నా, తే ఆపత్తీహి న వుట్ఠహన్తి. తేన వుత్తం – ‘‘ఠపేత్వా దిట్ఠావికమ్మం ఠపేత్వా యే న తత్థ హోన్తీ’’తి.

తిణవత్థారకాదికథా నిట్ఠితా.

అధికరణకథా

౨౧౫. భిక్ఖునీనం అనుపఖజ్జాతి భిక్ఖునీనం అన్తో పవిసిత్వా. వివాదాధికరణాదీనం వచనత్థో దుట్ఠదోసవణ్ణనాయం వుత్తోయేవ. విపచ్చతాయ వోహారోతి చిత్తదుక్ఖత్థం వోహారో; ఫరుసవచనన్తి అత్థో. యో తత్థ అనువాదోతి యో తేసు అనువదన్తేసు ఉపవాదో. అనువదనాతి ఆకారనిదస్సనమేతం; ఉపవదనాతి అత్థో. అనుల్లపనా అనుభణనాతి ఉభయం అనువదనవేవచనమత్తమేవ. అనుసమ్పవఙ్కతాతి పునప్పునం కాయచిత్తవాచాహి తత్థేవ సమ్పవఙ్కతా; అనువదనభావోతి అత్థో. అబ్భుస్సహనతాతి ‘‘కస్మా ఏవం న ఉపవదిస్సామి, ఉపవదిస్సామియేవా’’తి ఉస్సాహం కత్వా అనువదనా. అనుబలప్పదానన్తి పురిమవచనస్స కారణం దస్సేత్వా పచ్ఛిమవచనేన బలప్పదానం.

కిచ్చయతా కరణీయతాతి ఏత్థ కిచ్చమేవ కిచ్చయం, కిచ్చయస్స భావో కిచ్చయతా, కరణీయస్స భావో కరణీయతా; ఉభయమ్పేతం సఙ్ఘకమ్మస్సేవ అధివచనం. అపలోకనకమ్మన్తిఆది పన తస్సేవ పభేదవచనం. తత్థ అపలోకనకమ్మం నామ సీమట్ఠకసఙ్ఘం సోధేత్వా ఛన్దారహానం ఛన్దం ఆహరిత్వా సమగ్గస్స సఙ్ఘస్స అనుమతియా తిక్ఖత్తుం సావేత్వా కత్తబ్బకమ్మం. ఞత్తికమ్మం నామ వుత్తనయేనేవ సమగ్గస్స సఙ్ఘస్స అనుమతియా ఏకాయ ఞత్తియా కత్తబ్బకమ్మం. ఞత్తిదుతియకమ్మం నామ వుత్తనయేనేవ సమగ్గస్స సఙ్ఘస్స అనుమతియా ఏకాయ ఞత్తియా ఏకాయ చ అనుస్సావనాయాతి ఏవం ఞత్తిదుతియాయ అనుస్సావనాయ కత్తబ్బకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థకమ్మం నామ వుత్తనయేనేవ సమగ్గస్స సఙ్ఘస్స అనుమతియా ఏకాయ ఞత్తియా తీహి చ అనుస్సావనాహీతి ఏవం ఞత్తిచతుత్థాహి తీహి అనుస్సావనాహి కత్తబ్బకమ్మం.

తత్థ అపలోకనకమ్మం అపలోకేత్వావ కాతబ్బం, ఞత్తికమ్మాదివసేన న కాతబ్బం. ఞత్తికమ్మమ్పి ఏకం ఞత్తిం ఠపేత్వావ కాతబ్బం, అపలోకనకమ్మాదివసేన న కాతబ్బం. ఞత్తిదుతియకమ్మం పన అపలోకేత్వా కత్తబ్బమ్పి అత్థి, అకత్తబ్బమ్పి అత్థి. తత్థ సీమాసమ్ముతి సీమాసమూహననం కథినదానం కథినుబ్భారో కుటివత్థుదేసనా విహారవత్థుదేసనాతి ఇమాని ఛ కమ్మాని గరుకాని, అపలోకేత్వా కాతుం న వట్టన్తి. ఞత్తిదుతియకమ్మవాచం సావేత్వావ కాతబ్బాని. అవసేసా తేరస సమ్ముతియో సేనాసనగ్గాహకమతకచీవరదానాదిసమ్ముతియో చాతి ఏవరూపాని లహుకకమ్మాని అపలోకేత్వాపి కాతుం వట్టన్తి. ఞత్తికమ్మఞత్తిచతుత్థకమ్మవసేన పన న కాతబ్బమేవ. ఞత్తిచతుత్థకమ్మం ఞత్తిఞ్చ తిస్సో చ కమ్మవాచాయో సావేత్వావ కాతబ్బం, అపలోకనకమ్మాదివసేన న కాతబ్బన్తి అయమేత్థ సఙ్ఖేపో.

విత్థారతో పన ఇమాని చత్తారి కమ్మాని ‘‘కతిహాకారేహి విపజ్జన్తీ’’తిఆదినా నయేన పరివారావసానే కమ్మవగ్గే ఏతేసం వినిచ్ఛయో ఆగతోయేవ. యం పన తత్థ అనుత్తానం, తం కమ్మవగ్గేయేవ వణ్ణయిస్సామ. ఏవఞ్హి సతి న అట్ఠానే వణ్ణనా భవిస్సతి, ఆదితో పట్ఠాయ చ తస్స తస్స కమ్మస్స విఞ్ఞాతత్తా సువిఞ్ఞేయ్యో భవిస్సతి.

౨౧౬. వివాదాధికరణస్స కిం మూలన్తిఆదీని పాళివసేనేవ వేదితబ్బాని.

౨౨౦. ‘‘వివాదాధికరణం సియా కుసల’’న్తిఆదీసు యేన వివదన్తి, సో చిత్తుప్పాదో వివాదో, సమథేహి చ అధికరణీయతాయ అధికరణన్తి ఏవమాదినా నయేన అత్థో దట్ఠబ్బో.

౨౨౨. ఆపత్తాధికరణం సియా అకుసలం సియా అబ్యాకతం, నత్థి ఆపత్తాధికరణం కుసలన్తి ఏత్థ సన్ధాయ భాసితవసేన అత్థో వేదితబ్బో. యస్మిఞ్హి పథవిఖణనాదికే ఆపత్తాధికరణే కుసలచిత్తం అఙ్గం హోతి, తస్మిం సతి న సక్కా వత్తుం ‘‘నత్థి ఆపత్తాధికరణం కుసల’’న్తి, తస్మా నయిదం అఙ్గప్పహోనకచిత్తం సన్ధాయ వుత్తం. ఇదం పన సన్ధాయ వుత్తం. యం తావ ఆపత్తాధికరణం లోకవజ్జం, తం ఏకన్తతో అకుసలమేవ, తత్థ ‘‘సియా అకుసల’’న్తి వికప్పో నత్థి. యం పన పణ్ణత్తివజ్జం, తం యస్మా సఞ్చిచ్చ ‘‘ఇమం ఆపత్తిం వీతిక్కమామీ’’తి వీతిక్కమన్తస్సేవ అకుసలం హోతి, అసఞ్చిచ్చ పన కిఞ్చి అజానన్తస్స సహసేయ్యాదివసేన ఆపజ్జతో అబ్యాకతం హోతి, తస్మా తత్థ సఞ్చిచ్చాసఞ్చిచ్చవసేన ఇమం వికప్పభావం సన్ధాయ ఇదం వుత్తం – ‘‘ఆపత్తాధికరణం సియా అకుసలం, సియా అబ్యాకతం, నత్థి ఆపత్తాధికరణం కుసల’’న్తి.

సచే పన ‘‘యం కుసలచిత్తో ఆపజ్జతి, ఇదం వుచ్చతి ఆపత్తాధికరణం కుసల’’న్తి వదేయ్య, అచిత్తకానం పన ఏళకలోమపదసోధమ్మాదిసముట్ఠానానమ్పి కుసలచిత్తం ఆపజ్జేయ్య, న చ తత్థ విజ్జమానమ్పి కుసలచిత్తం ఆపత్తియా అఙ్గం. కాయవచీవిఞ్ఞత్తివసేన పన చలితప్పవత్తానం కాయవాచానం అఞ్ఞతరమేవ అఙ్గం, తఞ్చ రూపక్ఖన్ధపరియాపన్నత్తా అబ్యాకతన్తి.

యం జానన్తోతిఆదిమ్హి పన అయమత్థో – యం చిత్తం ఆపత్తియా అఙ్గం హోతి, తేన వత్థుం జానన్తో ‘‘ఇదం వీతిక్కమామీ’’తి చ వీతిక్కమాకారేన సద్ధిం జానన్తో సఞ్జానన్తో వీతిక్కమచేతనావసేన చేతేత్వా పకప్పేత్వా ఉపక్కమవసేన మద్దన్తో అభివితరిత్వా నిరాసఙ్కచిత్తం పేసేత్వా యం ఆపత్తాధికరణం వీతిక్కమం ఆపజ్జతి, తస్స ఏవం వీతిక్కమతో యో వీతిక్కమో, ఇదం వుచ్చతి ‘‘ఆపత్తాధికరణం అకుసల’’న్తి.

అబ్యాకతవారేపి యం చిత్తం ఆపత్తియా అఙ్గం హోతి, తస్స అభావేన అజానన్తో వీతిక్కమాకారేన చ సద్ధిం అజానన్తో అసఞ్జానన్తో ఆపత్తిఅఙ్గభూతాయ వీతిక్కమచేతనాయ అభావేన అచేతేత్వా సఞ్చిచ్చ మద్దనస్స అభావేన అనభివితరిత్వా నిరాసఙ్కచిత్తం అపేసేత్వా యం ఆపత్తాధికరణం వీతిక్కమం ఆపజ్జతి, తస్స ఏవం వీతిక్కమతో యో వీతిక్కమో, ఇదం వుచ్చతి ‘‘ఆపత్తాధికరణం అబ్యాకత’’న్తి.

౨౨౪. అయం వివాదో నో అధికరణన్తిఆదీసు సమథేహి అధికరణీయతాయ అభావతో నోఅధికరణన్తి ఏవమత్థో వేదితబ్బో.

అధికరణకథా నిట్ఠితా.

అధికరణవూపసమనసమథకథా

౨౨౮. యావతికా చ భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తాతి ఏత్థ చతువగ్గకరణే కమ్మే చత్తారో, పఞ్చవగ్గకరణే పఞ్చ, దసవగ్గకరణే దస, వీసతివగ్గకరణే వీసతి భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తాతి వేదితబ్బా.

౨౩౦. సుపరిగ్గహితన్తి సుట్ఠు పరిగ్గహితం కత్వా సమ్పటిచ్ఛితబ్బం. సమ్పటిచ్ఛిత్వా చ పన ‘‘అజ్జ భణ్డకం ధోవామ, అజ్జ పత్తం పచామ, అజ్జేకో పలిబోధో అత్థీ’’తి మాననిగ్గహత్థాయ కతిపాహం అతిక్కామేతబ్బం.

౨౩౧. అనన్తాని చేవ భస్సాని జాయన్తీతి అపరిమాణాని ఇతో చితో చ వచనాని ఉప్పజ్జన్తి. ‘‘భాసానీ’’తిపి పాఠో, అయమేవత్థో. ఉబ్బాహికాయ సమ్మన్నితబ్బోతి అపలోకేత్వా వా సమ్మన్నితబ్బో పరతో వుత్తాయ ఞత్తిదుతియాయ వా కమ్మవాచాయ. ఏవం సమ్మతేహి పన భిక్ఖూహి విసుం వా నిసీదిత్వా తస్సాయేవ వా పరిసాయ ‘‘అఞ్ఞేహి అసమ్మతేహి న కిఞ్చి కథేతబ్బ’’న్తి సావేత్వా తం అధికరణం వినిచ్ఛితబ్బం.

౨౩౩. తత్రాస్సాతి తస్సం పరిసతి భవేయ్య. నేవ సుత్తం ఆగతన్తి న మాతికా ఆగతా. నో సుత్తవిభఙ్గోతి వినయోపి న పగుణో. బ్యఞ్జనచ్ఛాయాయ అత్థం పటిబాహతీతి బ్యఞ్జనమత్తమేవ గహేత్వా అత్థం పటిసేధేతి. జాతరూపరజతఖేత్తవత్థుపటిగ్గహణాదీసు వినయధరేహి భిక్ఖూహి ఆపత్తియా కారియమానే దిస్వా ‘‘కిం ఇమే ఆపత్తియా కారేథ, ‘నను జాతరూపరజతపటిగ్గహణా పటివిరతో హోతీ’తి ఏవం సుత్తే పటివిరతిమత్తమేవ వుత్తం, నత్థి ఏత్థ ఆపత్తీ’’తి వదతి. అపరో ధమ్మకథికో సుత్తస్స ఆగతత్తా ఓలమ్బేత్వా నివాసేన్తానం ఆపత్తియా ఆరోపియమానాయ ‘‘కిం ఇమేసం ఆపత్తిం రోపేథ, ‘నను పరిమణ్డలం నివాసేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’తి ఏవం సిక్ఖాకరణమత్తమేవేత్థ వుత్తం, నత్థి ఏత్థ ఆపత్తీ’’తి వదతి.

౨౩౪. యథా బహుతరా భిక్ఖూతి ఏత్థ ఏకేనపి అధికా బహుతరావ కో పన వాదో ద్వీహి తీహీతి.

అధికరణవూపసమనసమథకథా నిట్ఠితా.

తివిధసలాకగ్గాహకథా

౨౩౫. సఞ్ఞత్తియాతి సఞ్ఞాపనత్థాయ. గూళ్హకన్తిఆదీసు అలజ్జుస్సన్నాయ పరిసాయ గూళ్హకో సలాకగ్గాహో కాతబ్బో, లజ్జుస్సన్నాయ పరిసాయ వివటకో, బాలుస్సన్నాయ సకణ్ణజప్పకో. వణ్ణావణ్ణాయో కత్వాతి ధమ్మవాదీనఞ్చ అధమ్మవాదీనఞ్చ సలాకాయో నిమిత్తసఞ్ఞం ఆరోపేత్వా అఞ్ఞమఞ్ఞం విసభాగా కాతబ్బా. తతో తా సబ్బాపి చీవరభోగే కత్వా వుత్తనయేన గాహేతబ్బా. దుగ్గహోతి పచ్చుక్కడ్ఢితబ్బన్తి ‘‘దుగ్గహితా సలాకాయో’’తి వత్వా పున గహేత్వా యావతతియం గాహేతబ్బా. సుగ్గహోతి సావేతబ్బన్తి ఏకస్మిమ్పి ధమ్మవాదిమ్హి అతిరేకజాతే ‘‘సుగ్గహితా సలాకాయో’’తి సావేతబ్బం. యథా చ తే ధమ్మవాదినో వదన్తి తథా తం అధికరణం వూపసమేతబ్బన్తి. అథ యావతతియమ్పి అధమ్మవాదినోవ బహుతరా హోన్తి, అజ్జ ‘‘అకాలో, స్వే జానిస్సామా’’తి వుట్ఠహిత్వా అలజ్జీనం పక్ఖభేదత్థాయ ధమ్మవాదిపక్ఖం పరియేసిత్వా పునదివసే సలాకగ్గాహో కాతబ్బో. అయం గూళ్హకో సలాకగ్గాహో.

సకణ్ణజప్పకే పన గహితే వత్తబ్బోతి ఏత్థ సచే సఙ్ఘత్థేరో అధమ్మవాదిసలాకం గణ్హాతి, సో ఏవం అవబోధేతబ్బో – ‘‘భన్తే, తుమ్హే మహల్లకా వయోఅనుప్పత్తా, తుమ్హాకం ఏతం న యుత్తం, అయం పన ధమ్మవాదిసలాకా’’తి అస్స ఇతరా సలాకా దస్సేతబ్బా. సచే సో తం గణ్హాతి, దాతబ్బా. అథ నేవ అవబుజ్ఝతి, తతో ‘‘మా కస్సచి ఆరోచేహీ’’తి వత్తబ్బో. సేసం వుత్తనయమేవ. వివటకో వివటత్థోయేవ.

తివిధసలాకగ్గాహకథా నిట్ఠితా.

తస్సపాపియసికావినయకథా

౨౩౮. పారాజికసామన్తం వాతి ఏత్థ మేథునధమ్మే పారాజికసామన్తం నామ దుక్కటం హోతి. అదిన్నాదానాదీసు థుల్లచ్చయం. నిబ్బేఠేన్తన్తి ‘‘న సరామీ’’తి వచనేన నిబ్బేఠయమానం. అతివేఠేతీతి ‘‘ఇఙ్ఘాయస్మా’’తిఆదివచనేహి అతివేఠియతి. సరామి ఖో అహం ఆవుసోతి పారాజికపటిచ్ఛాదనత్థాయ ఏవం పటిజానాతి. పున తేన అతివేఠియమానో ‘‘సరామి ఖో’’తి పటిఞ్ఞం దత్వా ‘‘ఇదాని మం నాసేస్సన్తీ’’తి భయేన ‘‘దవాయ మే’’తిఆదిమాహ. ఏతస్స తస్సపాపియసికాకమ్మం కాతబ్బం. సచే సీలవా భవిస్సతి, వత్తం పరిపూరేత్వా పటిప్పస్సద్ధిం లభతి, నో చే తథా నాసితకోవ భవిస్సతి. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

తస్సపాపియసికావినయకథా నిట్ఠితా.

సమథక్ఖన్ధకవణ్ణనా నిట్ఠితా.