౩. సరణానివగ్గో

౧-౨. పఠమమహానామసుత్తాదివణ్ణనా

౧౦౧౭-౧౮. తతియస్స పఠమే ఇద్ధన్తి తేలమధుఫాణితాదీహి సమిద్ధం. ఫీతన్తి హత్థూపగసీసూపగగీవూపగాదిఅలఙ్కారవసేన సుపుప్ఫితం. ఆకిణ్ణమనుస్సన్తి నిరన్తరమనుస్సం. సమ్బాధబ్యూహన్తి బ్యూహా వుచ్చన్తి అవినిబ్బిద్ధరచ్ఛాయో, యా పవిట్ఠమగ్గేనేవ నిగ్గచ్ఛన్తి, తా సమ్బాధా బ్యూహా బహుకా ఏత్థాతి సమ్బాధబ్యూహం. ఇమినాపి నగరస్స ఘనవాసమేవ దీపేతి. భన్తేనాతి ఇతో చితో చ పరిబ్భమన్తేన ఉద్ధతచారినా. దుతియం ఉత్తానమేవ.

౩. గోధసక్కసుత్తవణ్ణనా

౧౦౧౯. తతియే భగవావ ఏతం జానేయ్య ఏతేహి ధమ్మేహి సమన్నాగతం వా అసమన్నాగతం వాతి ఇదం సో సక్కో తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతస్స పుగ్గలస్స సోతాపన్నభావం, చతూహి వా ధమ్మేహి సమన్నాగతస్స సోతాపన్నభావం భగవావ జానాతీతి అధిప్పాయేన ఆహ.

కోచిదేవ ధమ్మసముప్పాదో ఉప్పజ్జేయ్యాతి కిఞ్చిదేవ కారణం ఉప్పజ్జేయ్య. ఏకతో అస్స భగవా, ఏకతో భిక్ఖుసఙ్ఘోతి యస్మిం కారణే ఉప్పన్నే భగవా భిక్ఖుసఙ్ఘేన నానాలద్ధికో హుత్వా ఏకం వాదం వదన్తో ఏకతో అస్స, భిక్ఖుసఙ్ఘోపి ఏకం వదన్తో ఏకతోతి అత్థో. తేనేవాహన్తి యం వాదం తుమ్హే వదేథ, తమేవాహం గణ్హేయ్యన్తి. నను చ అరియసావకస్స రతనత్తయే పసాదనానత్తం నత్థి, అథ కస్మా ఏస ఏవమాహాతి? భగవతో సబ్బఞ్ఞుతాయ. ఏవఞ్హిస్స హోతి ‘‘భిక్ఖుసఙ్ఘో అత్తనో అసబ్బఞ్ఞుతాయ అజానిత్వాపి కథేయ్య, సత్థు పన అఞ్ఞాణం నామ నత్థీ’’తి. తస్మా ఏవమాహ. అఞ్ఞత్ర కల్యాణా అఞ్ఞత్ర కుసలాతి కల్యాణమేవ కుసలమేవ వదామి, న కల్యాణకుసలవిముత్తన్తి. అపిచస్స అనవజ్జనదోసో ఏసోతి.

౪. పఠమసరణానిసక్కసుత్తవణ్ణనా

౧౦౨౦. చతుత్థే ఇధ మహానామ ఏకచ్చో పుగ్గలోతి ఇదం న కేవలం సరణాని ఏవ అపాయతో ముత్తో, ఇమేపి పుగ్గలా ముత్తాతి దస్సేతుం ఆరద్ధం. మత్తసో నిజ్ఝానం ఖమన్తీతి పమాణేన చ ఓలోకనం ఖమన్తి. ఇమినా ధమ్మానుసారిమగ్గట్ఠపుగ్గలం దస్సేతి. అగన్తా నిరయన్తి మగ్గట్ఠపుగ్గలో హి అపాయతో పరిముత్తోతి వా పరిముచ్చిస్సతీతి వా వత్తుం న వట్టతి, పరిముచ్చతీతి పన వత్తుం వట్టతి. యస్మా చ పరిముచ్చతి, తస్మా గన్తా నామ న హోతీతి, ‘‘అగన్తా’’తి వుత్తో, న గచ్ఛతీతి అత్థో. సద్ధామత్తం పేమమత్తన్తి ఇమినా సద్ధానుసారిమగ్గట్ఠపుగ్గలం దస్సేతి. మహాసాలాతి సమీపే ఠితేవ చత్తారో మహాసారరుక్ఖే దస్సేన్తో ఆహ. మరణకాలే సిక్ఖం సమాదియీతి మరణసమయే తీసు సిక్ఖాసు పరిపూరకారీ అహోసీతి దస్సేతి.

౫. దుతియసరణానిసక్కసుత్తవణ్ణనా

౧౦౨౧. పఞ్చమే దుక్ఖేత్తన్తి విసమఖేత్తం. దుబ్భూమన్తి ఊసరభూమిం లోణూపహతం. ఖణ్డానీతి పరిభిన్నాని. పూతీనీతి ఉదకేన తేమేత్వా పూతిభావం ఆపన్నాని. వాతాతపహతానీతి వాతాతపేన హతత్తా నిరోజభావం గతాని. అసారాదానీతి అనాదిన్నసారాని అగహితసారాని. అసుఖసయితానీతి న కోట్ఠాదీసు పక్ఖిపిత్వా సుట్ఠు ఠపితాని. సుఖసయితానీతి ఠపితట్ఠానతో చత్తారో మాసే అచలితాని.

౬. పఠమఅనాథపిణ్డికసుత్తవణ్ణనా

౧౦౨౨. ఛట్ఠే ఠానసో వేదనా పటిప్పస్సమ్భేయ్యాతి ఖణేన వేదనా పటిప్పస్సమ్భేయ్య. మిచ్ఛాఞాణేనాతి మిచ్ఛాపచ్చవేక్ఖణేన మిచ్ఛావిముత్తియాతి అనియ్యానికవిముత్తియా. తస్మా సద్ధఞ్చ సీలఞ్చాతి గాథా వుత్తత్థా ఏవ. యత్ర హి నామాతి యో నామ.

౭. దుతియఅనాథపిణ్డికసుత్తవణ్ణనా

౧౦౨౩. సత్తమే సమ్పరాయికం మరణభయన్తి సమ్పరాయహేతుకం మరణభయం గిహిసామీచికానీతి గిహీనం అనుచ్ఛవికాని. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

సరణానివగ్గో తతియో.