౧౦. సజ్ఝాయసుత్తవణ్ణనా

౨౩౦. దసమే యం సుదన్తి నిపాతమత్తం. సజ్ఝాయబహులోతి నిస్సరణపరియత్తివసేన సజ్ఝాయనతో బహుతరం కాలం సజ్ఝాయన్తో. సో కిర ఆచరియస్స దివాట్ఠానం సమ్మజ్జిత్వా ఆచరియం ఉదిక్ఖన్తో తిట్ఠతి. అథ నం ఆగచ్ఛన్తం దిస్వావ పచ్చుగ్గన్త్వా పత్తచీవరం పటిగ్గహేత్వా పఞ్ఞత్తాసనే నిసిన్నస్స తాలవణ్టవాతం దత్వా పానీయం ఆపుచ్ఛిత్వా పాదే ధోవిత్వా తేలం మక్ఖేత్వా వన్దిత్వా ఠితో ఉద్దేసం గహేత్వా యావ సూరియత్థఙ్గమా సజ్ఝాయం కరోతి. సో న్హానకోట్ఠకే ఉదకం ఉపట్ఠపేత్వా అఙ్గారకపల్లే అగ్గిం కరోతి. ఆచరియస్స న్హత్వా ఆగతస్స పాదేసు ఉదకం పుఞ్ఛిత్వా పిట్ఠిపరికమ్మం కత్వా వన్దిత్వా ఉద్దేసం గహేత్వా పఠమయామే సజ్ఝాయం కత్వా మజ్ఝిమయామే సరీరం సమస్సాసేత్వా పచ్ఛిమయామే ఉద్దేసం గహేత్వా యావ అరుణుగ్గమనా సజ్ఝాయం కత్వా నిరుద్ధసద్దం ఖయతో సమ్మసతి. తతో సేసం ఉపాదాయరూపం భూతరూపం నామరూపన్తి పఞ్చసు ఖన్ధేసు విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరహత్తం పాపుణి. అప్పోస్సుక్కోతి ఉద్దేసగ్గహణే చ సజ్ఝాయకరణీయే చ నిరుస్సుక్కో. సఙ్కసాయతీతి యస్స దాని అత్థాయ అహం సజ్ఝాయం కరేయ్యం, సో మే అత్థో మత్థకం పత్తో. కిం మే ఇదాని సజ్ఝాయేనాతి ఫలసమాపత్తిసుఖేన కాలం అతివత్తేతి. అజ్ఝభాసీతి, ‘‘కిం ను ఖో అస్స థేరస్స అఫాసుకం జాతం, ఉదాహుస్స ఆచరియస్స? కేన ను ఖో కారణేన పుబ్బే వియ మధురస్సరేన న సజ్ఝాయతీ’’తి? ఆగన్త్వా సన్తికే ఠితా అభాసి.

ధమ్మపదానీతి ఇధ సబ్బమ్పి బుద్ధవచనం అధిప్పేతం. నాధీయసీతి న సజ్ఝాయసి. నాదియసీతి వా పాఠో, న గణ్హాసీతి అత్థో. పసంసన్తి ధమ్మభాణకో పసంసం లభతి, ఆభిధమ్మికో సుత్తన్తికో వినయధరోతిస్స పసంసితా భవన్తి. విరాగేనాతి అరియమగ్గేన. అఞ్ఞాయాతి జానిత్వా. నిక్ఖేపనన్తి తస్స దిట్ఠసుతాదినో విస్సజ్జనం సన్తో వదన్తీతి దీపేతి, న బుద్ధవచనస్స. ఏత్తావతా ‘‘థేరో బుద్ధవచనం న విస్సజ్జాపేతీ’’తి న నిచ్చకాలం సజ్ఝాయన్తేనేవ భవితబ్బం, సజ్ఝాయిత్వా పన – ‘‘ఏత్తకస్సాహం అత్థస్స వా ధమ్మస్స వా ఆధారో భవితుం సమత్థో’’తి ఞత్వా వట్టదుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ పటిపజ్జితబ్బం. దసమం.