౧. పుగ్గలసుత్తవణ్ణనా

౧౩౨. తతియవగ్గస్స పఠమే ‘‘నీచే కులే పచ్చాజాతో’’తిఆదికేన తమేన యుత్తోతి తమో. కాయదుచ్చరితాదీహి పున నిరయతమూపగమనతో తమపరాయణో. ఇతి ఉభయేనపి ఖన్ధతమోవ కథితో హోతి. ‘‘ఉచ్చే కులే పచ్చాజాతో’’తిఆదికేన జోతినా యుత్తతో జోతి, ఆలోకీభూతోతి వుత్తం హోతి. కాయసుచరితాదీహి పున సగ్గూపపత్తిజోతిభావూపగమనతో జోతిపరాయణో. ఇమినా నయేన ఇతరేపి ద్వే వేదితబ్బా.

వేనకులేతి విలీవకారకులే. నేసాదకులేతి మిగలుద్దకాదీనం కులే. రథకారకులేతి చమ్మకారకులే. పుక్కుసకులేతి పుప్ఫఛడ్డకకులే. కసిరవుత్తికేతి దుక్ఖవుత్తికే. దుబ్బణ్ణోతి పంసుపిసాచకో వియ ఝామఖాణువణ్ణో. దుద్దసికోతి విజాతమాతుయాపి అమనాపదస్సనో. ఓకోటిమకోతి లకుణ్డకో. కాణోతి ఏకక్ఖికాణో వా ఉభయక్ఖికాణో వా. కుణీతి ఏకహత్థకుణీ వా ఉభయహత్థకుణీ వా. ఖఞ్జోతి ఏకపాదఖఞ్జో వా ఉభయపాదఖఞ్జో వా. పక్ఖహతోతి హతపక్ఖో పీఠసప్పీ. పదీపేయ్యస్సాతి తేలకపల్లకాదినో పదీపఉపకరణస్స. ఏవం ఖో, మహారాజాతి ఏత్థ ఏకో పుగ్గలో బహిద్ధా ఆలోకం అదిస్వా మాతుకుచ్ఛిస్మింయేవ కాలం కత్వా అపాయేసు నిబ్బత్తన్తో సకలం కప్పమ్పి సంసరతి, సోపి తమోతమపరాయణోవ. సో పన కుహకపుగ్గలో భవేయ్య. కుహకస్స హి ఏవరూపా నిబ్బత్తి హోతీతి వుత్తం.

ఏత్థ చ ‘‘నీచే కులే పచ్చాజాతో హోతి చణ్డాలకులే వా’’తిఆదీహి ఆగమనవిపత్తి చేవ పుబ్బుప్పన్నపచ్చయవిపత్తి చ దస్సితా. దలిద్దేతిఆదీహి పవత్తపచ్చయవిపత్తి. కసిరవుత్తికేతిఆదీహి ఆజీవుపాయవిపత్తి. దుబ్బణ్ణోతిఆదీహి అత్తభావవిపత్తి. బవ్హాబాధోతిఆదీహి దుక్ఖకారణసమాయోగో. న లాభీతిఆదీహి సుఖకారణవిపత్తి చేవ ఉపభోగవిపత్తి చ. కాయేన దుచ్చరితన్తిఆదీహి తమపరాయణభావస్స కారణసమాయోగో. కాయస్స భేదాతిఆదీహి సమ్పరాయికతమూపగమో. సుక్కపక్ఖో వుత్తపటిపక్ఖనయేన వేదితబ్బో.

అక్కోసతీతి దసహి అక్కోసవత్థూహి అక్కోసతి. పరిభాసతీతి, ‘‘కస్మా తిట్ఠథ? కిం తుమ్హేహి అమ్హాకం కసికమ్మాదీని కతానీ’’తిఆదీహి? పరిభవవచనేహి పరిభాసతి. రోసకోతి ఘట్టకో. అబ్యగ్గమనసోతి ఏకగ్గచిత్తో. పఠమం.