౧. దహరసుత్తవణ్ణనా
౧౧౨. కోసలసంయుత్తస్స పఠమే భగవతా సద్ధిం సమ్మోదీతి యథా ఖమనీయాదీని పుచ్ఛన్తో భగవా తేన, ఏవం సోపి భగవతా సద్ధిం సమప్పవత్తమోదో అహోసి. సీతోదకం వియ ఉణ్హోదకేన సమ్మోదితం ఏకీభావం అగమాసి. యాయ చ – ‘‘కచ్చి, భో గోతమ, ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయం, కచ్చి భోతో చ గోతమస్స సావకానఞ్చ అప్పాబాధం అప్పాతఙ్కం లహుట్ఠానం బలం ఫాసువిహారో’’తిఆదికాయ కథాయ సమ్మోది, తం పీతిపామోజ్జసఙ్ఖాతసమ్మోదజననతో సమ్మోదితుం యుత్తభావతో చ సమ్మోదనీయం, అత్థబ్యఞ్జనమధురతాయ చిరమ్పి కాలం సారేతుం నిరన్తరం పవత్తేతుం అరహరూపతో సరితబ్బభావతో చ సారణీయం. సుయ్యమానసుఖతో చ సమ్మోదనీయం, అనుస్సరియమానసుఖతో సారణీయం. తథా బ్యఞ్జనపరిసుద్ధతాయ సమ్మోదనీయం, అత్థపరిసుద్ధతాయ సారణీయన్తి ఏవం అనేకేహి పరియాయేహి సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా పరియోసాపేత్వా నిట్ఠపేత్వా ఇతో పుబ్బే తథాగతస్స అదిట్ఠత్తా గుణాగుణవసేన గమ్భీరభావం వా ఉత్తానభావం వా అజానన్తో ఏకమన్తం నిసీది, ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో యం ఓవట్టికసారం కత్వా ఆగతో లోకనిస్సరణభవోక్కన్తిపఞ్హం సత్థు సమ్మాసమ్బుద్ధతం పుచ్ఛితుం భవమ్పి నోతిఆదిమాహ.
తత్థ భవమ్పీతి పి-కారో సమ్పిణ్డనత్థే నిపాతో, తేన చ ఛ సత్థారే సమ్పిణ్డేతి. యథా పూరణాదయో ‘‘సమ్మాసమ్బుద్ధమ్హా’’తి పటిజానన్తి, ఏవం భవమ్పి ను పటిజానాతీతి అత్థో. ఇదం పన రాజా న అత్తనో లద్ధియా, లోకే మహాజనేన గహితపటిఞ్ఞావసేన పుచ్ఛతి. అథ భగవా బుద్ధసీహనాదం నదన్తో యం హి తం మహారాజాతిఆదిమాహ. తత్థ అహం హి మహారాజాతి అనుత్తరం సబ్బసేట్ఠం సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణసఙ్ఖాతం సమ్మాసమ్బోధిం అహం అభిసమ్బుద్ధోతి అత్థో. సమణబ్రాహ్మణాతి పబ్బజ్జూపగమనేన సమణా, జాతివసేన బ్రాహ్మణా. సఙ్ఘినోతిఆదీసు పబ్బజితసమూహసఙ్ఖాతో సఙ్ఘో ఏతేసం అత్థీతి సఙ్ఘినో. స్వేవ గణో ఏతేసం అత్థీతి గణినో. ఆచారసిక్ఖాపనవసేన తస్స గణస్స ఆచరియాతి గణాచరియా. ఞాతాతి పఞ్ఞాతా పాకటా. ‘‘అప్పిచ్ఛా సన్తుట్ఠా అప్పిచ్ఛతాయ వత్థమ్పి న నివాసేన్తీ’’తి ఏవం సముగ్గతో యసో ఏతేసం అత్థీతి యసస్సినో. తిత్థకరాతి లద్ధికరా. సాధుసమ్మతాతి ‘‘సన్తో సప్పురిసా’’తి ఏవం సమ్మతా. బహుజనస్సాతి అస్సుతవతో అన్ధబాలపుథుజ్జనస్స. పూరణోతిఆదీని తేసం నామగోత్తాని. పూరణోతి హి నామమేవ. తథా, మక్ఖలీతి. సో పన గోసాలాయ జాతత్తా గోసాలోతి వుత్తో. నాటపుత్తోతి నాటస్స పుత్తో. బేలట్ఠపుత్తోతి బేలట్ఠస్స పుత్తో. కచ్చాయనోతి పకుధస్స గోత్తం. కేసకమ్బలస్స ధారణతో అజితో కేసకమ్బలోతి వుత్తో.
తేపి మయాతి కప్పకోలాహలం బుద్ధకోలాహలం చక్కవత్తికోలాహలన్తి తీణి కోలాహలాని. తత్థ ‘‘వస్ససతసహస్సమత్థకే కప్పుట్ఠానం భవిస్సతీ’’తి కప్పకోలాహలం నామ హోతి – ‘‘ఇతో వస్ససతసహస్సమత్థకే లోకో వినస్సిస్సతి, మేత్తం మారిసా, భావేథ, కరుణం ముదితం ఉపేక్ఖ’’న్తి మనుస్సప్పథే దేవతా ఘోసేన్తియో విచరన్తి. ‘‘వస్ససహస్సమత్థకే పన బుద్ధో ఉప్పజ్జిస్సతీ’’తి బుద్ధకోలాహలం నామ హోతి – ‘‘ఇతో వస్ససహస్సమత్థకే బుద్ధో ఉప్పజ్జిత్వా ధమ్మానుధమ్మపటిపదం పటిపన్నేన సఙ్ఘరతనేన పరివారితో ధమ్మం దేసేన్తో విచరిస్సతీ’’తి దేవతా ఉగ్ఘోసేన్తి. ‘‘వస్ససతమత్థకే పన చక్కవత్తీ ఉప్పజ్జిస్సతీ’’తి చక్కవత్తికోలాహలం నామ హోతి – ‘‘ఇతో వస్ససతమత్థకే సత్తరతనసమ్పన్నో చతుద్దీపిస్సరో సహస్స పుత్తపరివారో వేహాసఙ్గమో చక్కవత్తిరాజా ఉప్పజ్జిస్సతీ’’తి దేవతా ఉగ్ఘోసేన్తి.
ఇమేసు తీసు కోలాహలేసు ఇమే ఛ సత్థారో బుద్ధకోలాహలం సుత్వా ఆచరియే పయిరుపాసిత్వా చిన్తామాణివిజ్జాదీని ఉగ్గణ్హిత్వా – ‘‘మయం బుద్ధమ్హా’’తి పటిఞ్ఞం కత్వా మహాజనపరివుతా జనపదం విచరన్తా అనుపుబ్బేన సావత్థియం పత్తా. తేసం ఉపట్ఠాకా రాజానం ఉపసఙ్కమిత్వా, ‘‘మహారాజ, పూరణో కస్సపో…పే… అజితో కేసకమ్బలో బుద్ధో కిర సబ్బఞ్ఞూ కిరా’’తి ఆరోచేసుం. రాజా ‘‘తుమ్హేవ నే నిమన్తేత్వా ఆనేథా’’తి ఆహ. తే గన్త్వా తేహి, ‘‘రాజా వో నిమన్తేతి. రఞ్ఞో గేహే భిక్ఖం గణ్హథా’’తి వుత్తా గన్తుం న ఉస్సహన్తి, పునప్పునం వుచ్చమానా ఉపట్ఠాకానం చిత్తానురక్ఖణత్థాయ అధివాసేత్వా సబ్బే ఏకతోవ అగమంసు. రాజా ఆసనాని పఞ్ఞాపేత్వా ‘‘నిసీదన్తూ’’తి ఆహ. నిగ్గుణానం అత్తభావే రాజుస్మా నామ ఫరతి, తే మహారహేసు ఆసనేసు నిసీదితుం అసక్కోన్తా ఫలకేసు చేవ భూమియం చ నిసీదింసు.
రాజా ‘‘ఏత్తకేనేవ నత్థి తేసం అన్తో సుక్కధమ్మో’’తి వత్వా ఆహారం అదత్వావ తాలతో పతితం ముగ్గరేన పోథేన్తో వియ ‘‘తుమ్హే బుద్ధా, న బుద్ధా’’తి పఞ్హం పుచ్ఛి. తే చిన్తయింసు – ‘‘సచే ‘బుద్ధమ్హా’తి వక్ఖామ, రాజా బుద్ధవిసయే పఞ్హం పుచ్ఛిత్వా కథేతుం అసక్కోన్తే ‘తుమ్హే మయం బుద్ధాతి మహాజనం వఞ్చేత్వా ఆహిణ్డథా’తి జివ్హమ్పి ఛిన్దాపేయ్య, అఞ్ఞమ్పి అనత్థం కరేయ్యా’’తి సకపటిఞ్ఞాయ ఏవ ‘న మయం బుద్ధా’తి వదింసు. అథ నే రాజా గేహతో నికడ్ఢాపేసి. తే రాజఘరతో నిక్ఖన్తే ఉపట్ఠాకా పుచ్ఛింసు – ‘‘కిం ఆచరియా రాజా తుమ్హే పఞ్హం పుచ్ఛిత్వా సక్కారసమ్మానం అకాసీ’’తి? రాజా ‘‘బుద్ధా తుమ్హే’’తి పుచ్ఛి, తతో మయం – ‘‘సచే అయం రాజా బుద్ధవిసయే పఞ్హం కథియమానం అజానన్తో అమ్హేసు మనం పదోసేస్సతి, బహుం అపుఞ్ఞం పసవిస్సతీ’’తి రఞ్ఞో అనుకమ్పాయ ‘న మయం బుద్ధా’తి వదిమ్హా, మయం పన బుద్ధా ఏవ, అమ్హాకం బుద్ధభావో, ఉదకేన ధోవిత్వాపి హరితుం న సక్కాతి. ఇతి బహిద్ధా ‘బుద్ధమ్హా’తి ఆహంసు – రఞ్ఞో సన్తికే ‘న మయం బుద్ధా’తి వదింసూతి, ఇదం గహేత్వా రాజా ఏవమాహ. తత్థ కిం పన భవం గోతమో దహరో చేవ జాతియా, నవో చ పబ్బజ్జాయాతి ఇదం అత్తనో పటిఞ్ఞం గహేత్వా వదతి. తత్థ కిన్తి పటిక్ఖేపవచనం. ఏతే జాతిమహల్లకా చ చిరపబ్బజితా చ ‘‘బుద్ధమ్హా’’తి న పటిజానన్తి, భవం గోతమో జాతియా చ దహరో పబ్బజ్జాయ చ నవో కిం పటిజానాతి? మా పటిజానాహీతి అత్థో.
న ఉఞ్ఞాతబ్బాతి న అవజానితబ్బా. న పరిభోతబ్బాతి న పరిభవితబ్బా. కతమే చత్తారోతి కథేతుకమ్యతాపుచ్ఛా. ఖత్తియోతి రాజకుమారో. ఉరగోతి ఆసీవిసో. అగ్గీతి అగ్గియేవ. భిక్ఖూతి ఇమస్మిం పన పదే దేసనాకుసలతాయ అత్తానం అబ్భన్తరం కత్వా సీలవన్తం పబ్బజితం దస్సేతి. ఏత్థ చ దహరం రాజకుమారం దిస్వా, ఉక్కమిత్వా మగ్గం అదేన్తో, పారుపనం అనపనేన్తో, నిసిన్నాసనతో అనుట్ఠహన్తో, హత్థిపిట్ఠాదీహి అనోతరన్తో, హేట్ఠా కత్వా మఞ్ఞనవసేన అఞ్ఞమ్పి ఏవరూపం అనాచారం కరోన్తో ఖత్తియం అవజానాతి నామ. ‘‘భద్దకో వతాయం రాజకుమారో, మహాకణ్డో మహోదరో – కిం నామ యంకిఞ్చి చోరూపద్దవం వూపసమేతుం యత్థ కత్థచి ఠానే రజ్జం అనుసాసితుం సక్ఖిస్సతీ’’తిఆదీని వదన్తో పరిభోతి నామ. అఞ్జనిసలాకమత్తమ్పి ఆసీవిసపోతకం కణ్ణాదీసు పిళన్ధన్తో అఙ్గులిమ్పి జివ్హమ్పి డంసాపేన్తో ఉరగం అవజానాతి నామ. ‘‘భద్దకో వతాయం ఆసీవిసో ఉదకదేడ్డుభో వియ కిం నామ కిఞ్చిదేవ డంసితుం కస్సచిదేవ కాయే విసం ఫరితుం సక్ఖిస్సతీ’’తిఆదీని వదన్తో పరిభోతి నామ. ఖజ్జోపనకమత్తమ్పి అగ్గిం గహేత్వా హత్థేన కీళన్తో భణ్డుక్ఖలికాయ ఖిపన్తో చూళాయ వా సయనపిట్ఠసాటకపసిబ్బకాదీసు వా ఠపేన్తో అగ్గిం అవజానాతి నామ. ‘‘భద్దకో వతాయం అగ్గి కతరం ను ఖో యాగుభత్తం పచిస్సతి, కతరం మచ్ఛమంసం, కస్స సీతం వినోదేస్సతీ’’తిఆదీని వదన్తో పరిభోతి నామ. దహరసామణేరమ్పి పన దిస్వా ఉక్కమిత్వా మగ్గం అదేన్తోతి రాజకుమారే వుత్తం అనాచారం కరోన్తో భిక్ఖుం అవజానాతి నామ. ‘‘భద్దకో వతాయం సామణేరో మహాకణ్ఠో మహోదరో యంకిఞ్చి బుద్ధవచనం ఉగ్గహేతుం యంకిఞ్చి అరఞ్ఞం అజ్ఝోగాహేత్వా వసితుం సక్ఖిస్సతి, సఙ్ఘత్థేరకాలే మనాపో భవిస్సతీ’’తిఆదీని వదన్తో పరిభోతి నామ. తం సబ్బమ్పి న కాతబ్బన్తి దస్సేన్తో న ఉఞ్ఞాతబ్బో న పరిభోతబ్బోతి ఆహ.
ఏతదవోచాతి ఏతం గాథాబన్ధం అవోచ. గాథా చ నామేతా తదత్థదీపనాపి హోన్తి విసేసత్థదీపనాపి, తత్రిమా తదత్థమ్పి విసేసత్థమ్పి దీపేన్తియేవ. తత్థ ఖత్తియన్తి ఖేత్తానం అధిపతిం. వుత్తఞ్హేతం ‘‘ఖేత్తానం అధిపతీతి ఖో, వాసేట్ఠ, ‘ఖత్తియో ఖత్తియో’త్వేవ దుతియం అక్ఖరం ఉపనిబ్బత్త’’న్తి (దీ. ని. ౩.౧౩౧). జాతిసమ్పన్నన్తి తాయేవ ఖత్తియజాతియా జాతిసమ్పన్నం. అభిజాతన్తి తీణి కులాని అతిక్కమిత్వా జాతం.
ఠానం హీతి కారణం విజ్జతి. మనుజిన్దోతి మనుస్సజేట్ఠకో. రాజదణ్డేనాతి రఞ్ఞో ఉద్ధటదణ్డేన, సో అప్పకో నామ న హోతి, దససహస్సవీసతిసహస్సప్పమాణో హోతియేవ. తస్మిం పక్కమతే భుసన్తి తస్మిం పుగ్గలే బలవఉపక్కమం ఉపక్కమతి. రక్ఖం జీవితమత్తనోతి అత్తనో జీవితం రక్ఖమానో తం ఖత్తియం పరివజ్జేయ్య న ఘట్టేయ్య.
ఉచ్చావచేహీతి నానావిధేహి. వణ్ణేహీతి సణ్ఠానేహి. యేన యేన హి వణ్ణేన చరన్తో గోచరం లభతి, యది సప్పవణ్ణేన, యది దేడ్డుభవణ్ణేన, యది ధమనివణ్ణేన, అన్తమసో కలన్దకవణ్ణేనపి చరతియేవ. ఆసజ్జాతి పత్వా. బాలన్తి యేన బాలేన ఘట్టితో, తం బాలం నరం వా నారిం వా డంసేయ్య.
పహూతభక్ఖన్తి బహుభక్ఖం. అగ్గిస్స హి అభక్ఖం నామ నత్థి. జాలినన్తి జాలవన్తం. పావకన్తి అగ్గిం. పావగన్తిపి పాఠో. కణ్హవత్తనిన్తి వత్తనీతి మగ్గో, అగ్గినా గతమగ్గో కణ్హో హోతి కాళకో, తస్మా ‘‘కణ్హవత్తనీ’’తి వుచ్చతి.
మహా హుత్వానాతి మహన్తో హుత్వా. అగ్గి హి ఏకదా యావబ్రహ్మలోకప్పమాణోపి హోతి. జాయన్తి తత్థ పారోహాతి తత్థ అగ్గినా దడ్ఢవనే పారోహా జాయన్తి. పారోహాతి తిణరుక్ఖాదయో వుచ్చన్తి. తే హి అగ్గినా దడ్ఢట్ఠానే మూలమత్తేపి అవసిట్ఠే పాదతో రోహన్తి జాయన్తి వడ్ఢన్తి, తస్మా ‘‘పారోహా’’తి వుచ్చన్తి. పున రోహనత్థేన వా పారోహా. అహోరత్తానమచ్చయేతి రత్తిన్దివానం అతిక్కమే. నిదాఘేపి దేవే వుట్ఠమత్తే జాయన్తి.
భిక్ఖు డహతి తేజసాతి ఏత్థ అక్కోసన్తం పచ్చక్కోసన్తో భణ్డన్తం పటిభణ్డన్తో పహరన్తం పటిపహరన్తో భిక్ఖు నామ కిఞ్చి భిక్ఖుతేజసా డహితుం న సక్కోతి. యో పన అక్కోసన్తం న పచ్చక్కోసతి, భణ్డన్తం న పటిభణ్డతి. పహరన్తం న పటిపహరతి, తస్మిం విప్పటిపన్నో తస్స సీలతేజేన డయ్హతి. తేనేవేతం వుత్తం. న తస్స పుత్తా పసవోతి తస్స పుత్తధీతరోపి గోమహింసకుక్కుటసూకరాదయో పసవోపి న భవన్తి, వినస్సన్తీతి అత్థో. దాయాదా విన్దరే ధనన్తి తస్స దాయాదాపి ధనం న విన్దన్తి. తాలావత్థూ భవన్తి తేతి తే భిక్ఖుతేజసా దడ్ఢా వత్థుమత్తావసిట్ఠో మత్థకచ్ఛిన్నతాలో వియ భవన్తి, పుత్తధీతాదివసేన న వడ్ఢన్తీతి అత్థో.
తస్మాతి యస్మా సమణతేజేన దడ్ఢా మత్థకచ్ఛిన్నతాలో వియ అవిరుళ్హిధమ్మా భవన్తి, తస్మా. సమ్మదేవ సమాచరేతి సమ్మా సమాచరేయ్య. సమ్మా సమాచరన్తేన పన కిం కాతబ్బన్తి? ఖత్తియం తావ నిస్సాయ లద్ధబ్బం గామనిగమయానవాహనాదిఆనిసంసం, ఉరగం నిస్సాయ తస్స కీళాపనేన లద్ధబ్బం వత్థహిరఞ్ఞసువణ్ణాదిఆనిసంసం అగ్గిం నిస్సాయ తస్సానుభావేన పత్తబ్బం యాగుభత్తపచనసీతవినోదనాదిఆనిసంసం, భిక్ఖుం నిస్సాయ తస్స వసేన పత్తబ్బం అసుతసవనసుతపరియోదపన-సగ్గమగ్గాధిగమాదిఆనిసంసం సమ్పస్సమానేన ‘‘ఏతే నిస్సాయ పుబ్బే వుత్తప్పకారో ఆదీనవో అత్థి. కిం ఇమేహీ’’తి? న సబ్బసో పహాతబ్బా. ఇస్సరియత్థికేన పన వుత్తప్పకారం అవజాననఞ్చ పరిభవనఞ్చ అకత్వా పుబ్బుట్ఠాయిపచ్ఛానిపాతితాదీహి ఉపాయేహి ఖత్తియకుమారో తోసేతబ్బో, ఏవం తతో ఇస్సరియం అధిగమిస్సతి. అహితుణ్డికేన ఉరగే విస్సాసం అకత్వా నాగవిజ్జం పరివత్తేత్వా అజపదేన దణ్డేన గీవాయ గహేత్వా విసహరేన మూలేన దాఠా ధోవిత్వా పేళాయం పక్ఖిపిత్వా కీళాపేన్తేన చరితబ్బం. ఏవం తం నిస్సాయ ఘాసచ్ఛాదనాదీని లభిస్సతి. యాగుపచనాదీని కత్తుకామేన అగ్గిం విస్సాసేన భణ్డుక్ఖలికాదీసు అపక్ఖిపిత్వా హత్థేహి అనామసన్తేన గోమయచుణ్ణాదీహి జాలేత్వా యాగుపచనాదీని కత్తబ్బాని, ఏవం తం నిస్సాయ ఆనిసంసం లభిస్సతి. అసుతసవనాదీని పత్థయన్తేనపి భిక్ఖుం అతివిస్సాసేన వేజ్జకమ్మనవకమ్మాదీసు అయోజేత్వా చతూహి పచ్చయేహి సక్కచ్చం ఉపట్ఠాతబ్బో, ఏవం తం నిస్సాయ అసుతపుబ్బం బుద్ధవచనం అసుతపుబ్బం పఞ్హావినిచ్ఛయం దిట్ఠధమ్మికసమ్పరాయికం అత్థం తిస్సో కులసమ్పత్తియో ఛ కామసగ్గాని నవ చ బ్రహ్మలోకే పత్వా అమతమహానిబ్బానదస్సనమ్పి లభిస్సతీతి ఇమమత్థం సన్ధాయ సమ్మదేవ సమాచరేతి ఆహ.
ఏతదవోచాతి ధమ్మదేసనం సుత్వా పసన్నో పసాదం ఆవికరోన్తో ఏతం ‘‘అభిక్కన్త’’న్తిఆదివచనం అవోచ. తత్థ అభిక్కన్తన్తి అభికన్తం అతిఇట్ఠం అతిమనాపం, అతిసున్దరన్తి అత్థో. ఏత్థ ఏకేన అభిక్కన్తసద్దేన దేసనం థోమేతి ‘‘అభిక్కన్తం, భన్తే, యదిదం భగవతో ధమ్మదేసనా’’తి. ఏకేన అత్తనో పసాదం ‘‘అభిక్కన్తం, భన్తే, యదిదం భగవతో ధమ్మదేసనం ఆగమ్మ మమ పసాదో’’తి.
తతో పరం చతూహి ఉపమాహి దేసనంయేవ థోమేతి. తత్థ నిక్కుజ్జితన్తి అధోముఖఠపితం, హేట్ఠాముఖజాతం వా. ఉక్కుజ్జేయ్యాతి ఉపరిముఖం కరేయ్య. పటిచ్ఛన్నన్తి తిణపణ్ణాదిఛాదితం. వివరేయ్యాతి ఉగ్ఘాటేయ్య. మూళ్హస్సాతి దిసామూళ్హస్స. మగ్గం ఆచిక్ఖేయ్యాతి హత్థే గహేత్వా ‘‘ఏస మగ్గో’’తి వదేయ్య. అన్ధకారేతి కాళపక్ఖచాతుద్దసీ అడ్ఢరత్తఘనవనసణ్డ మేఘపటలేహి చతురఙ్గే తమే. ఇదం వుత్తం హోతి – యథా కోచి నిక్కుజ్జితం ఉక్కుజ్జేయ్య, ఏవం సద్ధమ్మవిముఖం అసద్ధమ్మే పతితం మం అసద్ధమ్మా వుట్ఠాపేన్తేన, యథా పటిచ్ఛన్నం వివరేయ్య, ఏవం కస్సపస్స భగవతో సాసనన్తరధానా పభుతి మిచ్ఛాదిట్ఠిగహనపటిచ్ఛన్నం సాసనం వివరన్తేన, యథా మూళ్హస్స మగ్గం ఆచిక్ఖేయ్య, ఏవం కుమ్మగ్గమిచ్ఛామగ్గపటిపన్నస్స మే సగ్గమోక్ఖమగ్గం ఆవికరోన్తేన, యథా అన్ధకారే తేలపజ్జోతం ధారేయ్య, ఏవం మోహన్ధకారే నిముగ్గస్స మే బుద్ధాదిరతనరూపాని అపస్సతో తప్పటిచ్ఛాదకమోహన్ధకారవిద్ధంసకదేసనాపజ్జోతం ధారేన్తేన మయ్హం భగవతా ఏతేహి పరియాయేహి పకాసితత్తా అనేకపరియాయేన ధమ్మో పకాసితోతి.
ఏవం దేసనం థోమేత్వా ఇమాయ దేసనాయ రతనత్తయే పసన్నచిత్తో పసన్నాకారం కరోన్తో ఏసాహన్తిఆదిమాహ. తత్థ ఏసాహన్తి ఏసో అహం. భగవన్తం సరణం గచ్ఛామి ధమ్మఞ్చ భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చాతి భగవన్తఞ్చ ధమ్మఞ్చ భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చాతి ఇమం రతనత్తయం సరణం గచ్ఛామి. ఉపాసకం మం, భన్తే, భగవా ధారేతూతి మం భగవా ‘ఉపాసకో అయ’న్తి ఏవం ధారేతు, జానాతూతి అత్థో. అజ్జతగ్గేతి అజ్జతం ఆదిం కత్వా. అజ్జదగ్గేతి వా పాఠో, ద-కారో పదసన్ధికరో, అజ్జ అగ్గం కత్వాతి అత్థో. పాణుపేతన్తి పాణేహి ఉపేతం యావ మే జీవితం పవత్తతి, తావ ఉపేతం అనఞ్ఞసత్థుకం తీహి సరణగమనేహి సరణం గతం ఉపాసకం కప్పియకారకం మం భగవా ధారేతూతి అయమేత్థ సఙ్ఖేపో, విత్థారో పన సుమఙ్గలవిలాసినియా దీఘనికాయట్ఠకథాయ సామఞ్ఞఫలసుత్తే సబ్బాకారేన వుత్తోతి. పఠమం.