౧౦. నానాతిత్థియసావకసుత్తవణ్ణనా

౧౧౧. దసమే నానాతిత్థియసావకాతి తే కిర కమ్మవాదినో అహేసుం, తస్మా దానాదీని పుఞ్ఞాని కత్వా సగ్గే నిబ్బత్తా, తే ‘‘అత్తనో అత్తనో సత్థరి పసాదేన నిబ్బత్తమ్హా’’తి సఞ్ఞినో హుత్వా ‘‘గచ్ఛామ దసబలస్స సన్తికే ఠత్వా అమ్హాకం సత్థారానం వణ్ణం కథేస్సామా’’తి ఆగన్త్వా పచ్చేకగాథాహి కథయింసు. తత్థ ఛిన్దితమారితేతి ఛిన్దితే చ మారితే చ. హతజానీసూతి పోథనే చ ధనజానీసు చ. పుఞ్ఞం వా పనాతి అత్తనో పుఞ్ఞమ్పి న సమనుపస్సతి, సఙ్ఖేపతో పుఞ్ఞాపుఞ్ఞానం విపాకో నత్థీతి వదతి. స వే విస్సాసమాచిక్ఖీతి సో – ‘‘ఏవం కతపాపానమ్పి కతపుఞ్ఞానమ్పి విపాకో నత్థీ’’తి వదన్తో సత్తానం విస్సాసం అవస్సయం పతిట్ఠం ఆచిక్ఖతి, తస్మా మాననం వన్దనం పూజనం అరహతీతి వదతి.

తపోజిగుచ్ఛాయాతి కాయకిలమథతపేన పాపజిగుచ్ఛనేన. సుసంవుతత్తోతి సమన్నాగతో పిహితో వా. జేగుచ్ఛీతి తపేన పాపజిగుచ్ఛకో. నిపకోతి పణ్డితో. చాతుయామసుసంవుతోతి చాతుయామేన సుసంవుతో. చాతుయామో నామ సబ్బవారివారితో చ హోతి సబ్బవారియుత్తో చ సబ్బవారిధుతో చ సబ్బవారిఫుటో చాతి ఇమే చత్తారో కోట్ఠాసా. తత్థ సబ్బవారివారితోతి వారితసబ్బఉదకో, పటిక్ఖిత్తసబ్బసీతోదకోతి అత్థో. సో కిర సీతోదకే సత్తసఞ్ఞీ హోతి, తస్మా తం న వలఞ్జేతి. సబ్బవారియుత్తోతి సబ్బేన పాపవారణేన యుతో. సబ్బవారిధుతోతి సబ్బేన పాపవారణేన ధుతపాపో. సబ్బవారిఫుటోతి సబ్బేన పాపవారణేన ఫుట్ఠో. దిట్ఠం సుతఞ్చ ఆచిక్ఖన్తి దిట్ఠం ‘‘దిట్ఠం మే’’తి సుతం ‘‘సుతం మే’’తి ఆచిక్ఖన్తో, న నిగుహన్తో. న హి నూన కిబ్బిసీతి ఏవరూపో సత్థా కిబ్బిసకారకో నామ న హోతి.

నానాతిత్థియేతి సో కిర నానాతిత్థియానంయేవ ఉపట్ఠాకో, తస్మా తే ఆరబ్భ వదతి. పకుధకో కాతియానోతి పకుధో కచ్చాయనో. నిగణ్ఠోతి నాటపుత్తో. మక్ఖలిపూరణాసేతి మక్ఖలి చ పూరణో చ. సామఞ్ఞప్పత్తాతి సమణధమ్మే కోటిప్పత్తా. న హి నూన తేతి సప్పురిసేహి న దూరే, తేయేవ లోకే సప్పురిసాతి వదతి. పచ్చభాసీతి ‘‘అయం ఆకోటకో ఇమేసం నగ్గనిస్సిరికానం దసబలస్స సన్తికే ఠత్వా వణ్ణం కథేతీతి తేసం అవణ్ణం కథేస్సామీ’’తి పతిఅభాసీతి.

తత్థ సహాచరితేనాతి సహ చరితమత్తేన. ఛవో సిగాలోతి లామకో కాలసిగాలో. కోత్థుకోతి తస్సేవ వేవచనం. సఙ్కస్సరాచారోతి ఆసఙ్కితసమాచారో. న సతం సరిక్ఖోతి పణ్డితానం సప్పురిసానం సదిసో న హోతి, కిం త్వం కాలసిగాలసదిసే తిత్థియే సీహే కరోసీతి?

అన్వావిసిత్వాతి ‘‘అయం ఏవరూపానం సత్థారానం అవణ్ణం కథేతి, తేనేవ నం ముఖేన వణ్ణం కథాపేస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా తస్స సరీరే అనుఆవిసి అధిముచ్చి, ఏవం అన్వావిసిత్వా. ఆయుత్తాతి తపోజిగుచ్ఛనే యుత్తపయుత్తా. పాలయం పవివేకియన్తి పవివేకం పాలయన్తా. తే కిర ‘‘న్హాపితపవివేకం పాలేస్సామా’’తి సయం కేసే లుఞ్చన్తి. ‘‘చీవరపవివేకం పాతేస్సామా’’తి నగ్గా విచరన్తి. ‘‘పిణ్డపాతపవివేకం పాలేస్సామా’’తి సునఖా వియ భూమియం వా భుఞ్జన్తి హత్థేసు వా. ‘‘సేనాసనపవివేకం పాలేస్సామా’’తి కణ్టకసేయ్యాదీని కప్పేన్తి. రూపే నివిట్ఠాతి తణ్హాదిట్ఠీహి రూపే పతిట్ఠితా. దేవలోకాభినన్దినోతి దేవలోకపత్థనకామా. మాతియాతి మచ్చా, తే వే మచ్చా పరలోకత్థాయ సమ్మా అనుసాసన్తీతి వదతి.

ఇతి విదిత్వాతి ‘‘అయం పఠమం ఏతేసం అవణ్ణం కథేత్వా ఇదాని వణ్ణం కథేతి, కో ను ఖో ఏసో’’తి ఆవజ్జేన్తో జానిత్వావ. యే చన్తలిక్ఖస్మిం పభాసవణ్ణాతి యే అన్తలిక్ఖే చన్దోభాససూరియోభాససఞ్ఝారాగఇన్దధనుతారకరూపానం పభాసవణ్ణా. సబ్బేవ తే తేతి సబ్బేవ తే తయా. నముచీతి మారం ఆలపతి. ఆమిసంవ మచ్ఛానం వధాయ ఖిత్తాతి యథా మచ్ఛానం వధత్థాయ బళిసలగ్గం ఆమిసం ఖిపతి, ఏవం తయా పసంసమానేన ఏతే రూపా సత్తానం వధాయ ఖిత్తాతి వదతి.

మాణవగామియోతి అయం కిర దేవపుత్తో బుద్ధుపట్ఠాకో. రాజగహీయానన్తి రాజగహపబ్బతానం. సేతోతి కేలాసో. అఘగామినన్తి ఆకాసగామీనం. ఉదధినన్తి ఉదకనిధానానం. ఇదం వుత్తం హోతి – యథా రాజగహీయానం పబ్బతానం విపులో సేట్ఠో, హిమవన్తపబ్బతానం కేలాసో, ఆకాసగామీనం ఆదిచ్చో, ఉదకనిధానానం సముద్దో, నక్ఖత్తానం చన్దో, ఏవం సదేవకస్స లోకస్స బుద్ధో సేట్ఠోతి. దసమం.

నానాతిత్థియవగ్గో తతియో.

ఇతి సారత్థప్పకాసినియా

సంయుత్తనికాయ-అట్ఠకథాయ

దేవపుత్తసంయుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.