౧. సాలేయ్యకసుత్తవణ్ణనా

౪౩౯. ఏవం మే సుతన్తి సాలేయ్యకసుత్తం. తత్థ కోసలేసూతి కోసలా నామ జానపదినో రాజకుమారా. తేసం నివాసో ఏకోపి జనపదో రుళ్హీసద్దేన కోసలాతి వుచ్చతి, తస్మిం కోసలేసు జనపదే. పోరాణా పనాహు – యస్మా పుబ్బే మహాపనాదం రాజకుమారం నానానాటకాని దిస్వా సితమత్తమ్పి అకరోన్తం సుత్వా రాజా ఆహ – ‘‘యో మమ పుత్తం హసాపేతి, సబ్బాలఙ్కారేన నం అలఙ్కరోమీ’’తి. తతో నఙ్గలానిపి ఛడ్డేత్వా మహాజనకాయే సన్నిపతితే మనుస్సా సాతిరేకాని సత్తవస్సాని నానాకీళికాయో దస్సేత్వా నం హసాపేతుం నాసక్ఖింసు. తతో సక్కో దేవనటం పేసేసి. సో దిబ్బనాటకం దస్సేత్వా హసాపేసి. అథ తే మనుస్సా అత్తనో అత్తనో వసనోకాసాభిముఖా పక్కమింసు. తే పటిపథే మిత్తసుహజ్జాదయో దిస్వా పటిసన్థారం కరోన్తా, ‘‘కచ్చి, భో, కుసలం, కచ్చి, భో, కుసల’’న్తి ఆహంసు. తస్మా తం ‘‘కుసలం కుసల’’న్తి వచనం ఉపాదాయ సో పదేసో కోసలాతి వుచ్చతీతి.

చారికం చరమానోతి అతురితచారికం చరమానో. మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిన్తి సతం వా సహస్సం వా సతసహస్సం వాతి ఏవం అపరిచ్ఛిన్నేన మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం. బ్రాహ్మణగామోతి బ్రాహ్మణానం సమోసరణగామోపి బ్రాహ్మణగామోతి వుచ్చతి బ్రాహ్మణానం భోగగామోపి. ఇధ సమోసరణగామో అధిప్పేతో. తదవసరీతి తం అవసరి, సమ్పత్తోతి అత్థో. విహారో పనేత్థ అనియామితో; తస్మా తస్స అవిదూరే బుద్ధానం అనుచ్ఛవికో ఏకో వనసణ్డో భవిస్సతి, సత్థా తం వనసణ్డం గతోతి వేదితబ్బో. అస్సోసున్తి సుణింసు ఉపలభింసు. సోతద్వారసమ్పత్తవచననిగ్ఘోసానుసారేన జానింసు. ఖోతి అవధారణత్థే పదపూరణమత్తే వా నిపాతో. తత్థ అవధారణత్థేన అస్సోసుంయేవ, న నేసం కోచి సవనన్తరాయో అహోసీతి అయమత్థో వేదితబ్బో. పదపూరణేన బ్యఞ్జనసిలిట్ఠతామత్తమేవ.

ఇదాని యమత్థం అస్సోసుం, తం పకాసేతుం సమణో ఖలు, భో, గోతమోతిఆది వుత్తం. తత్థ సమితపాపత్తా సమణోతి వేదితబ్బో. ఖలూతి అనుస్సవనత్థే నిపాతో. భోతి తేసం అఞ్ఞమఞ్ఞం ఆలపనమత్తం. గోతమోతి భగవతో గోత్తవసేన పరిదీపనం. తస్మా సమణో ఖలు, భో, గోతమోతి ఏత్థ సమణో కిర, భో, గోతమగోత్తోతి ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో. సక్యపుత్తోతి ఇదం పన భగవతో ఉచ్చాకులపరిదీపనం. సక్యకులా పబ్బజితోతి సద్ధాపబ్బజితభావదీపనం. కేనచి పారిజుఞ్ఞేన అనభిభూతో అపరిక్ఖీణంయేవ తం కులం పహాయ సద్ధాపబ్బజితోతి వుత్తం హోతి. తతో పరం వుత్తత్థమేవ. తం ఖో పనాతి ఇత్థమ్భూతాఖ్యానత్థే ఉపయోగవచనం, తస్స ఖో పన భోతో గోతమస్సాతి అత్థో. కల్యాణోతి కల్యాణగుణసమన్నాగతో, సేట్ఠోతి వుత్తం హోతి. కిత్తిసద్దోతి కిత్తియేవ, థుతిఘోసో వా. అబ్భుగ్గతోతి సదేవకం లోకం అజ్ఝోత్థరిత్వా ఉగ్గతో. కిన్తి? ‘‘ఇతిపి సో భగవా…పే… బుద్ధో భగవా’’తి.

తత్రాయం పదసమ్బన్ధో – సో భగవా ఇతిపి అరహం, ఇతిపి సమ్మాసమ్బుద్ధో…పే… ఇతిపి భగవాతి. ఇమినా చ ఇమినా చ కారణేనాతి వుత్తం హోతి. తత్థ ఆరకత్తా, అరీనం అరానఞ్చ హతత్తా, పచ్చయాదీనం అరహత్తా, పాపకరణే రహాభావాతి ఇమేహి తావ కారణేహి సో భగవా అరహన్తి వేదితబ్బోతిఆదినా నయేన మాతికం నిక్ఖిపిత్వా సబ్బానేవ ఏతాని పదాని విసుద్ధిమగ్గే బుద్ధానుస్సతినిద్దేసే విత్థారితానీతి తతో తేసం విత్థారో గహేతబ్బో.

సాధు ఖో పనాతి సున్దరం ఖో పన; అత్థావహం సుఖావహన్తి వుత్తం హోతి. తథారూపానం అరహతన్తి యథారూపో సో భవం గోతమో, ఏవరూపానం అనేకేహిపి కప్పకోటిసతసహస్సేహి దుల్లభదస్సనానం బ్యామప్పభాపరిక్ఖిత్తేహి అసీతిఅనుబ్యఞ్జనరతనపటిమణ్డితేహి ద్వత్తింస్మహాపురిసలక్ఖణవరేహి సమాకిణ్ణమనోరమసరీరానం అతప్పకదస్సనానం అతిమధురధమ్మనిగ్ఘోసానం, యథాభూతగుణాధిగమేన లోకే అరహన్తోతి లద్ధసద్దానం అరహతం. దస్సనం హోతీతి పసాదసోమ్మాని అక్ఖీని ఉమ్మీలేత్వా దస్సనమత్తమ్పి సాధు హోతి. సచే పన అట్ఠఙ్గసమన్నాగతేన బ్రహ్మస్సరేన ధమ్మం దేసేన్తస్స ఏకం పదమ్పి సోతుం లభిస్సామ, సాధుతరంయేవ భవిస్సతీతి ఏవం అజ్ఝాసయం కత్వా.

యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసూతి సబ్బకిచ్చాని పహాయ తుట్ఠమానసా ఆగమంసు. ఏతదవోచున్తి దువిధా హి పుచ్ఛా అగారికపుచ్ఛా అనగారికపుచ్ఛా చ. తత్థ ‘‘కిం, భన్తే, కుసలం, కిం అకుసల’’న్తి ఇమినా నయేన అగారికపుచ్ఛా ఆగతా. ‘‘ఇమే ఖో, భన్తే, పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా’’తి ఇమినా నయేన అనగారికపుచ్ఛా. ఇమే పన అత్తనో అనురూపం అగారికపుచ్ఛం పుచ్ఛన్తా ఏతం, ‘‘కో ను ఖో, భో గోతమ, హేతు కో పచ్చయో’’తిఆదివచనం అవోచుం. తేసం భగవా యథా న సక్కోన్తి సల్లక్ఖేతుం, ఏవం సంఖిత్తేనేవ తావ పఞ్హం విస్సజ్జేన్తో, అధమ్మచరియావిసమచరియాహేతు ఖో గహపతయోతిఆదిమాహ. కస్మా పన భగవా యథా న సల్లక్ఖేన్తి, ఏవం విస్సజ్జేసీతి? పణ్డితమానికా హి తే; ఆదితోవ మాతికం అట్ఠపేత్వా యథా సల్లక్ఖేన్తి, ఏవం అత్థే విత్థారితే, దేసనం ఉత్తానికాతి మఞ్ఞన్తా అవజానన్తి, మయమ్పి కథేన్తా ఏవమేవ కథేయ్యామాతి వత్తారో భవన్తి. తేన నేసం భగవా యథా న సక్కోన్తి సల్లక్ఖేతుం, ఏవం సంఖిత్తేనేవ తావ పఞ్హం విస్సజ్జేసి. తతో సల్లక్ఖేతుం అసక్కోన్తేహి విత్థారదేసనం యాచితో విత్థారేన దేసేతుం, తేన హి గహపతయోతిఆదిమాహ. తత్థ తేన హీతి కారణత్థే నిపాతో. యస్మా మం తుమ్హే యాచథ, తస్మాతి అత్థో.

౪౪౦. తివిధన్తి తీహి కోట్ఠాసేహి. కాయేనాతి కాయద్వారేన. అధమ్మచరియావిసమచరియాతి అధమ్మచరియసఙ్ఖాతా విసమచరియా. అయం పనేత్థ పదత్థో, అధమ్మస్స చరియా అధమ్మచరియా, అధమ్మకరణన్తి అత్థో. విసమా చరియా, విసమస్స వా కమ్మస్స చరియాతి విసమచరియా. అధమ్మచరియా చ సా విసమచరియా చాతి అధమ్మచరియావిసమచరియా. ఏతేనుపాయేన సబ్బేసు కణ్హసుక్కపదేసు అత్థో వేదితబ్బో. లుద్దోతి కక్ఖళో. దారుణోతి సాహసికో. లోహితపాణీతి పరం జీవితా వోరోపేన్తస్స పాణీ లోహితేన లిప్పన్తి. సచేపి న లిప్పన్తి, తథావిధో లోహితపాణీత్వేవ వుచ్చతి. హతప్పహతే నివిట్ఠోతి హతే చ పరస్స పహారదానే, పహతే చ పరమారణే నివిట్ఠో. అదయాపన్నోతి నిక్కరుణతం ఆపన్నో.

యం తం పరస్సాతి యం తం పరస్స సన్తకం. పరవిత్తూపకరణన్తి తస్సేవ పరస్స విత్తూపకరణం తుట్ఠిజననం పరిక్ఖారభణ్డకం. గామగతం వాతి అన్తోగామే వా ఠపితం. అరఞ్ఞగతం వాతి అరఞ్ఞే రుక్ఖగ్గపబ్బతమత్థకాదీసు వా ఠపితం. అదిన్నన్తి తేహి పరేహి కాయేన వా వాచాయ వా అదిన్నం. థేయ్యసఙ్ఖాతన్తి ఏత్థ థేనోతి చోరో. థేనస్స భావో థేయ్యం, అవహరణచిత్తస్సేతం అధివచనం. సఙ్ఖా సఙ్ఖాతన్తి అత్థతో ఏకం, కోట్ఠాసస్సేతం అధివచనం, ‘‘సఞ్ఞానిదానా హి పపఞ్చసఙ్ఖా’’తిఆదీసు వియ. థేయ్యఞ్చ తం సఙ్ఖాతఞ్చాతి థేయ్యసఙ్ఖాతం, థేయ్యచిత్తసఙ్ఖాతో ఏకో చిత్తకోట్ఠాసోతి అత్థో. కరణత్థే చేతం పచ్చత్తవచనం, తస్మా థేయ్యసఙ్ఖాతేనాతి అత్థతో దట్ఠబ్బం.

మాతురక్ఖితాతిఆదీసు యం పితరి నట్ఠే వా మతే వా ఘాసచ్ఛాదనాదీహి పటిజగ్గమానా, వయపత్తం కులఘరే దస్సామీతి మాతా రక్ఖతి, అయం మాతురక్ఖితా నామ. ఏతేనుపాయేన పితురక్ఖితాదయోపి వేదితబ్బా. సభాగకులాని పన కుచ్ఛిగతేసుపి గబ్భేసు కతికం కరోన్తి – ‘‘సచే మయ్హం పుత్తో హోతి, తుయ్హం ధీతా, అఞ్ఞత్థ గన్తుం న లభిస్సతి, మయ్హం పుత్తస్సేవ హోతూ’’తి. ఏవం గబ్భేపి పరిగ్గహితా సస్సామికా నామ. ‘‘యో ఇత్థన్నామం ఇత్థిం గచ్ఛతి, తస్స ఏత్తకో దణ్డో’’తి ఏవం గామం వా గేహం వా వీథిం వా ఉద్దిస్స ఠపితదణ్డా, పన సపరిదణ్డా నామ. అన్తమసో మాలాగుణపరిక్ఖిత్తాపీతి యా సబ్బన్తిమేన పరిచ్ఛేదేన, ‘‘ఏసా మే భరియా భవిస్సతీ’’తి సఞ్ఞాయ తస్సా ఉపరి కేనచి మాలాగుణం ఖిపన్తేన మాలాగుణమత్తేనాపి పరిక్ఖిత్తా హోతి. తథారూపాసు చారిత్తం ఆపజ్జితా హోతీతి ఏవరూపాసు ఇత్థీసు సమ్మాదిట్ఠిసుత్తే వుత్తమిచ్ఛాచారలక్ఖణవసేన వీతిక్కమం కత్తా హోతి.

సభాగతోతి సభాయం ఠితో. పరిసాగతోతి పరిసాయం ఠితో. ఞాతిమజ్ఝగతోతి దాయాదానం మజ్ఝే ఠితో. పూగమజ్ఝగతోతి సేనీనం మజ్ఝే ఠితో. రాజకులమజ్ఝగతోతి రాజకులస్స మజ్ఝే మహావినిచ్ఛయే ఠితో. అభినీతోతి పుచ్ఛనత్థాయ నీతో. సక్ఖిపుట్ఠోతి సక్ఖిం కత్వా పుచ్ఛితో. ఏహమ్భో పురిసాతి ఆలపనమేతం. అత్తహేతు వా పరహేతు వాతి అత్తనో వా పరస్స వా హత్థపాదాదిహేతు వా ధనహేతు వా. ఆమిసకిఞ్చిక్ఖహేతు వాతి ఏత్థ ఆమిసన్తి లాభో అధిప్పేతో. కిఞ్చిక్ఖన్తి యం వా తం వా అప్పమత్తకం. అన్తమసో తిత్తిరవట్టకసప్పిపిణ్డనవనీతపిణ్డాదిమత్తకస్సపి లఞ్జస్స హేతూతి అత్థో. సమ్పజానముసా భాసితా హోతీతి జానన్తోయేవ ముసావాదం కత్తా హోతి.

ఇమేసం భేదాయాతి యేసం ఇతోతి వుత్తానం సన్తికే సుతం హోతి, తేసం భేదాయ. అమూసం భేదాయాతి యేసం అముత్రాతి వుత్తానం సన్తికే సుతం హోతి, తేసం భేదాయ. ఇతి సమగ్గానం వా భేదకాతి ఏవం సమగ్గానం వా ద్విన్నం సహాయకానం భేదం కత్తా. భిన్నానం వా అనుప్పదాతాతి సుట్ఠు కతం తయా, తం పజహన్తేన కతిపాహేనేవ తే మహన్తం అనత్థం కరేయ్యాతి ఏవం భిన్నానం పున అసంసన్దనాయ అనుప్పదాతా ఉపత్థమ్భేతా కారణం దస్సేతాతి అత్థో. వగ్గో ఆరామో అభిరతిట్ఠానమస్సాతి వగ్గారామో. వగ్గరతోతి వగ్గేసు రతో. వగ్గే దిస్వా వా సుత్వా వా నన్దతీతి వగ్గనన్దీ. వగ్గకరణిం వాచన్తి యా వాచా సమగ్గేపి సత్తే వగ్గే కరోతి భిన్దతి, తం కలహకారణం వాచం భాసితా హోతి.

అణ్డకాతి యథా సదోసే రుక్ఖే అణ్డకాని ఉట్ఠహన్తి, ఏవం సదోసతాయ ఖుంసనావమ్భనాదివచనేహి అణ్డకా జాతా. కక్కసాతి పూతికా. యథా నామ పూతికరుక్ఖో కక్కసో హోతి పగ్ఘరితచుణ్ణో, ఏవం కక్కసా హోతి, సోతం ఘంసమానా వియ పవిసతి. తేన వుత్తం ‘‘కక్కసా’’తి. పరకటుకాతి పరేసం కటుకా అమనాపా దోసజననీ. పరాభిసజ్జనీతి కుటిలకణ్టకసాఖా వియ మమ్మేసు విజ్ఝిత్వా పరేసం అభిసజ్జనీ గన్తుకామానమ్పి గన్తుం అదత్వా లగ్గనకారీ. కోధసామన్తాతి కోధస్స ఆసన్నా. అసమాధిసంవత్తనికాతి అప్పనాసమాధిస్స వా ఉపచారసమాధిస్స వా అసంవత్తనికా. ఇతి సబ్బానేవ తాని సదోసవాచాయ వేవచనాని.

అకాలవాదీతి అకాలేన వత్తా. అభూతవాదీతి యం నత్థి, తస్స వత్తా. అనత్థవాదీతి అకారణనిస్సితం వత్తా. అధమ్మవాదీతి అసభావం వత్తా. అవినయవాదీతి అసంవరవినయపటిసంయుత్తస్స వత్తా. అనిధానవతి వాచన్తి హదయమఞ్జూసాయం నిధేతుం అయుత్తం వాచం భాసితా హోతి. అకాలేనాతి వత్తబ్బకాలస్స పుబ్బే వా పచ్ఛా వా అయుత్తకాలే వత్తా హోతి. అనపదేసన్తి సుత్తాపదేసవిరహితం. అపరియన్తవతిన్తి అపరిచ్ఛేదం, సుత్తం వా జాతకం వా నిక్ఖిపిత్వా తస్స ఉపలబ్భం వా ఉపమం వా వత్థుం వా ఆహరిత్వా బాహిరకథంయేవ కథేతి. నిక్ఖిత్తం నిక్ఖిత్తమేవ హోతి. ‘‘సుత్తం ను ఖో కథేతి జాతకం ను ఖో, నస్స అన్తం వా కోటిం వా పస్సామా’’తి వత్తబ్బతం ఆపజ్జతి. యథా వటరుక్ఖసాఖానం గతగతట్ఠానే పారోహా ఓతరన్తి, ఓతిణ్ణోతిణ్ణట్ఠానే సమ్పజ్జిత్వా పున వడ్ఢన్తియేవ. ఏవం అడ్ఢయోజనమ్పి యోజనమ్పి గచ్ఛన్తియేవ, గచ్ఛన్తే గచ్ఛన్తే పన మూలరుక్ఖో వినస్సతి, పవేణిజాతకావ తిట్ఠన్తి. ఏవమయమ్పి నిగ్రోధధమ్మకథికో నామ హోతి; నిక్ఖిత్తం నిక్ఖిత్తమత్తమేవ కత్వా పస్సేనేవ పరిహరన్తో గచ్ఛతి. యో పన బహుమ్పి భణన్తో ఏతదత్థమిదం వుత్తన్తి ఆహరిత్వా జానాపేతుం సక్కోతి, తస్స కథేతుం వట్టతి. అనత్థసంహితన్తి న అత్థనిస్సితం.

అభిజ్ఝాతా హోతీతి అభిజ్ఝాయ ఓలోకేతా హోతి. అహో వతాతి పత్థనత్థే నిపాతో. అభిజ్ఝాయ ఓలోకితమత్తకేన చేత్థ కమ్మపథభేదో న హోతి. యదా పన, ‘‘అహో వతిదం మమ సన్తకం అస్స, అహమేత్థ వసం వత్తేయ్య’’న్తి అత్తనో పరిణామేతి, తదా కమ్మపథభేదో హోతి, అయమిధ అధిప్పేతో.

బ్యాపన్నచిత్తోతి విపన్నచిత్తో పూతిభూతచిత్తో. పదుట్ఠమనసఙ్కప్పోతి దోసేన దుట్ఠచిత్తసఙ్కప్పో. హఞ్ఞన్తూతి ఘాతియన్తూ. వజ్ఝన్తూతి వధం పాపుణన్తు. మా వా అహేసున్తి కిఞ్చిపి మా అహేసుం. ఇధాపి కోపమత్తకేన కమ్మపథభేదో న హోతి. హఞ్ఞన్తూతిఆదిచిన్తనేనేవ హోతి, తస్మా ఏవం వుత్తం.

మిచ్ఛాదిట్ఠికోతి అకుసలదస్సనో. విపరీతదస్సనోతి విపల్లత్థదస్సనో. నత్థి దిన్నన్తి దిన్నస్స ఫలాభావం సన్ధాయ వదతి. యిట్ఠం వుచ్చతి మహాయాగో. హుతన్తి పహేణకసక్కారో అధిప్పేతో, తమ్పి ఉభయం ఫలాభావమేవ సన్ధాయ పటిక్ఖిపతి. సుకతదుక్కటానన్తి సుకతదుక్కటానం, కుసలాకుసలానన్తి అత్థో. ఫలం విపాకోతి యం ఫలన్తి వా విపాకోతి వా వుచ్చతి, తం నత్థీతి వదతి. నత్థి అయం లోకోతి పరలోకే ఠితస్స అయం లోకో నత్థి. నత్థి పరో లోకోతి ఇధ లోకే ఠితస్సపి పరలోకో నత్థి, సబ్బే తత్థ తత్థేవ ఉచ్ఛిజ్జన్తీతి దస్సేతి. నత్థి మాతా నత్థి పితాతి తేసు సమ్మాపటిపత్తిమిచ్ఛాపటిపత్తీనం ఫలాభావవసేన వదతి. నత్థి సత్తా ఓపపాతికాతి చవిత్వా ఉపపజ్జనకసత్తా నామ నత్థీతి వదతి. సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీతి యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం అభివిసిట్ఠాయ పఞ్ఞాయ సయం పచ్చక్ఖం కత్వా పవేదేన్తి, తే నత్థీతి సబ్బఞ్ఞుబుద్ధానం అభావం దీపేతి, ఏత్తావతా దసవత్థుకా మిచ్ఛాదిట్ఠి కథితా హోతి.

౪౪౧. పాణాతిపాతం పహాయాతిఆదయో సత్త కమ్మపథా చూళహత్థిపదే విత్థారితా. అనభిజ్ఝాదయో ఉత్తానత్థాయేవ.

౪౪౨. సహబ్యతం ఉపపజ్జేయ్యన్తి సహభావం ఉపగచ్ఛేయ్యం. బ్రహ్మకాయికానం దేవానన్తి పఠమజ్ఝానభూమిదేవానం. ఆభానం దేవానన్తి ఆభా నామ విసుం నత్థి, పరిత్తాభఅప్పమాణాభఆభస్సరానమేతం అధివచనం. పరిత్తాభానన్తిఆది పన ఏకతో అగ్గహేత్వా తేసంయేవ భేదతో గహణం. పరిత్తసుభానన్తిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. ఇతి భగవా ఆసవక్ఖయం దస్సేత్వా అరహత్తనికూటేన దేసనం నిట్ఠపేసి.

ఇధ ఠత్వా పన దేవలోకా సమానేతబ్బా. తిస్సన్నం తావ ఝానభూమీనం వసేన నవ బ్రహ్మలోకా, పఞ్చ సుద్ధావాసా చతూహి ఆరూపేహి సద్ధిం నవాతి అట్ఠారస, వేహప్ఫలేహి సద్ధిం ఏకూనవీసతి, తే అసఞ్ఞం పక్ఖిపిత్వా వీసతి బ్రహ్మలోకా హోన్తి, ఏవం ఛహి కామావచరేహి సద్ధిం ఛబ్బీసతి దేవలోకా నామ. తేసం సబ్బేసమ్పి భగవతా దసకుసలకమ్మపథేహి నిబ్బత్తి దస్సితా.

తత్థ ఛసు తావ కామావచరేసు తిణ్ణం సుచరితానం విపాకేనేవ నిబ్బత్తి హోతి. ఉపరిదేవలోకానం పన ఇమే కమ్మపథా ఉపనిస్సయవసేన కథితా. దస కుసలకమ్మపథా హి సీలం, సీలవతో చ కసిణపరికమ్మం ఇజ్ఝతీతి. సీలే పతిట్ఠాయ కసిణపరికమ్మం కత్వా పఠమజ్ఝానం నిబ్బత్తేత్వా పఠమజ్ఝానభూమియం నిబ్బత్తతి; దుతియాదీని భావేత్వా దుతియజ్ఝానభూమిఆదీసు నిబ్బత్తతి; రూపావచరజ్ఝానం పాదకం కత్వా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అనాగామిఫలే పతిట్ఠితో పఞ్చసు సుద్ధావాసేసు నిబ్బత్తతి; రూపావచరజ్ఝానం పాదకం కత్వా అరూపావచరసమాపత్తిం నిబ్బత్తేత్వా చతూసు అరూపేసు నిబ్బత్తతి; రూపారూపజ్ఝానం పాదకం కత్వా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరహత్తం పాపుణాతి. అసఞ్ఞభవో పన బాహిరకానం తాపసపరిబ్బాజకానం ఆచిణ్ణోతి ఇధ న నిద్దిట్ఠో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

పపఞ్చసూదనియా మజ్ఝిమనికాయట్ఠకథాయ

సాలేయ్యకసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.