౭. చతురిత్థివిమానవణ్ణనా

అభిక్కన్తేన వణ్ణేనాతి చతురిత్థివిమానం. తస్స కా ఉప్పత్తి? భగవతి సావత్థియం విహరన్తే ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో హేట్ఠా వుత్తనయేన దేవచారికం చరన్తో తావతింసభవనం గతో. సో తత్థ పటిపాటియా ఠితేసు చతూసు విమానేసు చతస్సో దేవధీతరో పచ్చేకం అచ్ఛరాసహస్సపరివారా దిబ్బసమ్పత్తిం అనుభవన్తియో దిస్వా తాహి పుబ్బే కతకమ్మం పుచ్ఛన్తో –

౭౫౫. ‘‘అభిక్కన్తేన వణ్ణేన…పే…వణ్ణో చ తే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. –

ఇమాహి గాథాహి పటిపాటియా పుచ్ఛి. తాపి తస్స పుచ్ఛానన్తరం పటిపాటియా బ్యాకరింసు. తం దస్సేతుం –

౭౫౮. ‘‘సా దేవతా అత్తమనా…పే…యస్స కమ్మస్సిదం ఫల’’న్తి. –

అయం గాథా వుత్తా.

తా కిర కస్సపస్స భగవతో కాలే ఏసికానామకే రట్ఠే పణ్ణకతే నామ నగరే కులగేహే నిబ్బత్తా వయప్పత్తా తస్మింయేవ నగరే పతికులం గతా సమగ్గవాసం వసన్తి. తాసు ఏకా అఞ్ఞతరం పిణ్డచారికం భిక్ఖుం దిస్వా పసన్నచిత్తా ఇన్దీవరకలాపం అదాసి, అపరా అఞ్ఞస్స నీలుప్పలహత్థకం అదాసి, అపరా పదుమహత్థకం అదాసి, అపరా సుమనమకుళాని అదాసి. తా అపరేన సమయేన కాలం కత్వా తావతింసభవనే నిబ్బత్తింసు, తాసం అచ్ఛరాసహస్సం పరివారో అహోసి. తా తత్థ యావతాయుకం దిబ్బసమ్పత్తిం అనుభవిత్వా తతో చుతా తస్సేవ కమ్మస్స విపాకావసేసేన అపరాపరం తత్థేవ సంసరన్తియో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే తత్థేవ ఉప్పన్నా వుత్తనయేన ఆయస్మతా మహామోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితా. తాసు ఏకా అత్తనా కతం పుబ్బకమ్మం థేరస్స కథేన్తీ –

౭౫౯. ‘‘ఇన్దీవరానం హత్థకం అహమదాసిం, భిక్ఖునో పిణ్డాయ చరన్తస్స;

ఏసికానం ఉణ్ణతస్మిం, నగరవరే పణ్ణకతే రమ్మే.

౭౬౦. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే…వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. –

ఆహ. అపరా –

౭౬౬. ‘‘నీలుప్పలహత్థకం అహమదాసిం, భిక్ఖునో పిణ్డాయ చరన్తస్స;

ఏసికానం ఉణ్ణతస్మిం, నగరవరే పణ్ణకతే రమ్మే.

౭౬౭. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే…వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. –

ఆహ. అపరా –

౭౭౩. ‘‘ఓదాతమూలకం హరితపత్తం, ఉదకస్మిం సరే జాతం అహమదాసిం;

భిక్ఖునో పిణ్డాయ చరన్తస్స, ఏసికానం ఉణ్ణతస్మిం;

నగరవరే పణ్ణకతే రమ్మే.

౭౭౪. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే…వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. –

ఆహ. అపరా –

౭౮౦. ‘‘అహం సుమనా సుమనస్స సుమనమకుళాని, దన్తవణ్ణాని అహమదాసిం;

భిక్ఖునో పిణ్డాయ చరన్తస్స, ఏసికానం ఉణ్ణతస్మిం;

నగరవరే పణ్ణకతే రమ్మే.

౭౮౧. ‘‘తేన మేతాదిసో వణ్ణో…పే…వణ్ణో చ మే సబ్బదిసా పభాసతీ’’తి. –

ఆహ.

౭౫౯. తత్థ ఇన్దీవరానం హత్థకన్తి ఉద్దాలకపుప్ఫహత్థం వాతఘాతకపుప్ఫకలాపం. ఏసికానన్తి ఏసికారట్ఠస్స. ఉణ్ణతస్మిం నగరవరేతి ఉణ్ణతే భూమిపదేసే నివిట్ఠే మేఘోదరం లిహన్తేహి వియ అచ్చుగ్గతేహి పాసాదకూటాగారాదీహి ఉణ్ణతే ఉత్తమనగరే. పణ్ణకతేతి ఏవంనామకే నగరే.

౭౬౬. నీలుప్పలహత్థకన్తి కువలయకలాపం.

౭౭౩. ఓదాతమూలకన్తి సేతమూలం, భిసమూలానం ధవలతాయ వుత్తం, పదుమకలాపం సన్ధాయ వదతి. తేనాహ ‘‘హరితపత్త’’న్తిఆది. తత్థ హరితపత్తన్తి నీలపత్తం. అవిజహితమకుళపత్తస్స హి పదుమస్స బాహిరపత్తాని హరితవణ్ణాని ఏవ హోన్తి. ఉదకస్మిం సరే జాతన్తి సరే ఉదకమ్హి జాతం, సరోరుహన్తి అత్థో.

౭౮౦. సుమనాతి ఏవంనామా. సుమనస్సాతి సున్దరచిత్తస్స. సుమనమకుళానీతి జాతిసుమనపుప్ఫమకుళాని. దన్తవణ్ణానీతి సజ్జుకం ఉల్లిఖితహత్థిదన్తసదిసవణ్ణాని.

ఏవం తాహి అత్తనా కతకమ్మే కథితే థేరో తాసం అనుపుబ్బిం కథం కథేత్వా సచ్చాని పకాసేసి. సచ్చపరియోసానే సా సబ్బాపి సహపరివారా సోతాపన్నా అహేసుం. థేరో తం పవత్తిం మనుస్సలోకం ఆగన్త్వా భగవతో ఆరోచేసి. భగవా తమత్థం అట్ఠుప్పత్తిం కత్వా సమ్పత్తపరిసాయ ధమ్మం దేసేసి. సా ధమ్మదేసనా మహాజనస్స సాత్థికా జాతాతి.

చతురిత్థివిమానవణ్ణనా నిట్ఠితా.