౧. అధిముత్తత్థేరగాథావణ్ణనా

వీసతినిపాతే యఞ్ఞత్థం వాతిఆదికా ఆయస్మతో అపరస్స అధిముత్తత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో అత్థదస్సిస్స భగవతో కాలే విభవసమ్పన్నే కులే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్తో సత్థరి పరినిబ్బుతే భిక్ఖుసఙ్ఘం ఉపట్ఠహన్తో మహాదానాని పవత్తేసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఆయస్మతో సంకిచ్చత్థేరస్స భగినియా కుచ్ఛిమ్హి నిబ్బత్తి, అధిముత్తోతిస్స నామం అహోసి. సో వయప్పత్తో మాతులత్థేరస్స సన్తికే పబ్బజిత్వా విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తో సామణేరభూమియంయేవ ఠితో అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౧.౪.౮౪-౮౮) –

‘‘నిబ్బుతే లోకనాథమ్హి, అత్థదస్సీనరుత్తమే;

ఉపట్ఠహిం భిక్ఖుసఙ్ఘం, విప్పసన్నేన చేతసా.

‘‘నిమన్తేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘం, ఉజుభూతం సమాహితం;

ఉచ్ఛునా మణ్డపం కత్వా, భోజేసిం సఙ్ఘముత్తమం.

‘‘యం యం యోనుపపజ్జామి, దేవత్తం అథమానుసం;

సబ్బే సత్తే అభిభోమి, పుఞ్ఞకమ్మస్సిదం ఫలం.

‘‘అట్ఠారసే కప్పసతే, యం దానమదదిం తదా;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, ఉచ్ఛుదానస్సిదం ఫలం.

‘‘పటిసమ్భిదా చతస్సో…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

అరహత్తం పన పత్వా సమాపత్తిసుఖేన వీతినామేన్తో ఉపసమ్పజ్జితుకామో ‘‘మాతరం ఆపుచ్ఛిస్సామీ’’తి మాతు సన్తికం గచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే దేవతాయ బలికమ్మకరణత్థం మంసపరియేసనం చరన్తేహి పఞ్చసతేహి చోరేహి సమాగచ్ఛి. చోరా చ తం అగ్గహేసుం ‘‘దేవతాయ బలి భవిస్సతీ’’తి. సో చోరేహి గహితోపి అభీతో అచ్ఛమ్భీ విప్పసన్నముఖోవ అట్ఠాసి. తం దిస్వా చోరగామణిఅచ్ఛరియబ్భుతచిత్తజాతో పసంసన్తో –

౭౦౫. ‘‘యఞ్ఞత్థం వా ధనత్థం వా, యే హనామ మయం పురే;

అవసేసం భయం హోతి, వేధన్తి విలపన్తి చ.

౭౦౬. ‘‘తస్స తే నత్థి భీతత్తం, భియ్యో వణ్ణో పసీదతి;

కస్మా న పరిదేవేసి, ఏవరూపే మహబ్భయే’’తి. – ద్వే గాథా అభాసి;

తత్థ యఞ్ఞత్థన్తి యజనత్థం దేవతానం బలికమ్మకరణత్థం వా. వా-సద్దో వికప్పనత్థో. ధనత్థన్తి సాపతేయ్యహరణత్థం. యే హనామ మయం పురేతి యే సత్తే మయం పుబ్బే హనిమ్హ. అతీతత్థే హి ఇదం వత్తమానవచనం. అవసేతి అవసే అసేరికే కత్వా. తన్తి తేసం. ‘‘అవసేసన్తి’’పి పఠన్తి. అమ్హేహి గహితేసు తం ఏకం ఠపేత్వా అవసేసానం; అయమేవ వా పాఠో. భయం హోతీతి మరణభయం హోతి. యేన తే వేధన్తి విలపన్తి,చిత్తుత్రాసేన వేధన్తి, ‘‘సామి, తుమ్హాకం ఇదఞ్చిదఞ్చ దస్సామ, దాసా భవిస్సామా’’తిఆదికం వదన్తా విలపన్తి.

తస్స తేతి యో త్వం అమ్హేహి దేవతాయ బలికమ్మత్థం జీవితా వోరోపేతుకామేహి ఉక్ఖిత్తాసికేహి సన్తజ్జితో, తస్స తే. భీతత్తన్తి భీతభావో, భయన్తి అత్థో. భియ్యో వణ్ణో పసీదతీతి పకతివణ్ణతో ఉపరిపి తే ముఖవణ్ణో విప్పసీదతి. థేరస్స కిర తదా ‘‘సచే ఇమే మారేస్సన్తి, ఇదానేవాహం అనుపాదాయ పరినిబ్బాయిస్సామి, దుక్ఖభారో విగచ్ఛిస్సతీ’’తి ఉళారం పీతిసోమనస్సం ఉప్పజ్జి. ఏవరూపే మహబ్భయేతి ఏదిసే మహతి మరణభయే ఉపట్ఠితే. హేతుఅత్థే వా ఏతం భుమ్మవచనం.

ఇదాని థేరో చోరగామణిస్స పటివచనదానముఖేన ధమ్మం దేసేన్తో –

౭౦౭. ‘‘నత్థి చేతసికం దుక్ఖం, అనపేక్ఖస్స గామణి;

అతిక్కన్తా భయా సబ్బే, ఖీణసంయోజనస్స వే.

౭౦౮. ‘‘ఖీణాయ భవనేత్తియా, దిట్ఠే ధమ్మే యథాతథే;

న భయం మరణే హోతి, భారనిక్ఖేపనే యథా.

౭౦౯. ‘‘సుచిణ్ణం బ్రహ్మచరియం మే, మగ్గో చాపి సుభావితో;

మరణే మే భయం నత్థి, రోగానమివ సఙ్ఖయే.

౭౧౦. ‘‘సుచిణ్ణం బ్రహ్మచరియం మే, మగ్గో చాపి సుభావితో;

నిరస్సాదా భవా దిట్ఠా, విసం పిత్వావ ఛడ్డితం.

౭౧౧. ‘‘పారగూ అనుపాదానో, కతకిచ్చో అనాసవో;

తుట్ఠో ఆయుక్ఖయా హోతి, ముత్తో ఆఘాతనా యథా.

౭౧౨. ‘‘ఉత్తమం ధమ్మతం పత్తో, సబ్బలోకే అనత్థికో;

ఆదిత్తావ ఘరా ముత్తో, మరణస్మిం న సోచతి.

౭౧౩. ‘‘యదత్థి సఙ్గతం కిఞ్చి, భవో వా యత్థ లబ్భతి;

సబ్బం అనిస్సరం ఏతం, ఇతి వుత్తం మహేసినా.

౭౧౪. ‘‘యో తం తథా పజానాతి, యథా బుద్ధేన దేసితం;

న గణ్హాతి భవం కిఞ్చి, సుతత్తంవ అయోగుళం.

౭౧౫. ‘‘న మే హోతి ‘అహోసి’న్తి, ‘భవిస్స’న్తి న హోతి మే;

సఙ్ఖారా విగమిస్సన్తి, తత్థ కా పరిదేవనా.

౭౧౬. ‘‘సుద్ధం ధమ్మసముప్పాదం, సుద్ధం సఙ్ఖారసన్తతిం;

పస్సన్తస్స యథాభూతం, న భయం హోతి గామణి.

౭౧౭. ‘‘తిణకట్ఠసమం లోకం, యదా పఞ్ఞాయ పస్సతి;

మమత్తం సో అసంవిన్దం, ‘నత్థి మే’తి న సోచతి.

౭౧౮. ‘‘ఉక్కణ్ఠామి సరీరేన, భవేనమ్హి అనత్థికో;

సోయం భిజ్జిస్సతి కాయో, అఞ్ఞో చ న భవిస్సతి.

౭౧౯. ‘‘యం వో కిచ్చం సరీరేన, తం కరోథ యదిచ్ఛథ;

న మే తప్పచ్చయా తత్థ, దోసో పేమఞ్చ హేహితీ’’తి. –

ఇమా గాథా అభాసి.

౭౨౦. ‘‘తస్స తం వచనం సుత్వా, అబ్భుతం లోమహంసనం;

సత్థాని నిక్ఖిపిత్వాన, మాణవా ఏతదబ్రవు’’న్తి. –

అయం సఙ్గీతికారేహి వుత్తగాథా. ఇతో అపరా తిస్సో చోరానం, థేరస్స చ వచనపటివచనగాథా –

౭౨౧. ‘‘కిం భదన్తే కరిత్వాన, కో వా ఆచరియో తవ;

కస్స సాసనమాగమ్మ, లబ్భతే తం అసోకతా.

౭౨౨. ‘‘సబ్బఞ్ఞూ సబ్బదస్సావీ, జినో ఆచరియో మమ;

మహాకారుణికో సత్థా, సబ్బలోకతికిచ్ఛకో.

౭౨౩. ‘‘తేనాయం దేసితో ధమ్మో, ఖయగామీ అనుత్తరో;

తస్స సాసనమాగమ్మ, లబ్భతే తం అసోకతా.

౭౨౪. ‘‘సుత్వాన చోరా ఇసినో సుభాసితం, నిక్ఖిప్ప సత్థాని చ ఆవుధాని చ;

తమ్హా చ కమ్మా విరమింసు ఏకే, ఏకే చ పబ్బజ్జమరోచయింసు.

౭౨౫. ‘‘తే పబ్బజిత్వా సుగతస్స సాసనే, భావేత్వ బోజ్ఝఙ్గబలాని పణ్డితా;

ఉదగ్గచిత్తా సుమనా కతిన్ద్రియా, ఫుసింసు నిబ్బానపదం అసఙ్ఖత’’న్తి. –

ఇమాపి సఙ్గీతికారేహి వుత్తగాథా.

తత్థ నత్థి చేతసికం దుక్ఖం, అనపేక్ఖస్స, గామణీతి గామణి, అపేక్ఖాయ, తణ్హాయ, అభావేన అనపేక్ఖస్స మాదిసస్స, లోహితసభావో పుబ్బో వియ, చేతసికం దుక్ఖం దోమనస్సం నత్థి, దోమనస్సాభావాపదేసేన భయాభావం వదతి. తేనాహ ‘‘అతిక్కన్తా భయా సబ్బే’’తి. అతిక్కన్తా భయా సబ్బేతి ఖీణసంయోజనస్స అరహతో పఞ్చవీసతి మహాభయా, అఞ్ఞే చ సబ్బేపి భయా ఏకంసేన అతిక్కన్తా అతీతా, అపగతాతి అత్థో.

దిట్ఠే ధమ్మే యథాతథేతి చతుసచ్చధమ్మే పరిఞ్ఞాపహానసచ్ఛికిరియభావనావసేన మగ్గపఞ్ఞాయ యథాభూతం దిట్ఠే. మరణేతి మరణహేతు. భారనిక్ఖేపనే యథాతి యథా కోచి పురిసో సీసే ఠితేన మహతా గరుభారేన సంసీదన్తో తస్స నిక్ఖేపనే, అపనయనే న భాయతి, ఏవం సమ్పదమిదన్తి అత్థో. వుత్తఞ్హేతం భగవతా –

‘‘భారా హవే పఞ్చక్ఖన్ధా, భారహారో చ పుగ్గలో;

భారాదానం దుఖం లోకే, భారనిక్ఖేపనం సుఖ’’న్తి. (సం. ని. ౩.౨౨);

సుచిణ్ణన్తి సుట్ఠు చరితం. బ్రహ్మచరియన్తి, సిక్ఖత్తయసఙ్గహం సాసనబ్రహ్మచరియం. తతో ఏవ మగ్గో చాపి సుభావితో అట్ఠఙ్గికో అరియమగ్గోపి సమ్మదేవ భావితో. రోగానమివ సఙ్ఖయేతి యథా బహూహి రోగేహి అభిభూతస్స ఆతురస్స రోగానం సఙ్ఖయే పీతిసోమనస్సమేవ హోతి, ఏవం ఖన్ధరోగసఙ్ఖయే మరణే మాదిసస్స భయం నత్థి.

నిరస్సాదా భవా దిట్ఠాతి తీహి దుక్ఖతాహి అభిభూతా, ఏకాదసహి అగ్గీహి ఆదిత్తా, తయో భవా నిరస్సాదా, అస్సాదరహితా, మయా దిట్ఠా. విసం పిత్వావ ఛడ్డితన్తి పమాదవసేన విసం పివిత్వా తాదిసేన పయోగేన ఛడ్డితం వియ మరణే మే భయం నత్థీతి అత్థో.

ముత్తో ఆఘాతనా యథాతి యథా చోరేహి మారణత్థం ఆఘాతనం నీతో కేనచి ఉపాయేన తతో ముత్తో హట్ఠతుట్ఠో హోతి, ఏవం సంసారపారం, నిబ్బానం, గతత్తా పారగూ, చతూహిపి ఉపాదానేహి అనుపాదానో, పరిఞ్ఞాదీనం సోళసన్నం కిచ్చానం కతత్తా కతకిచ్చో కామాసవాదీహి అనాసవో, ఆయుక్ఖయా ఆయుక్ఖయహేతు తుట్ఠో సోమనస్సికో హోతి.

ఉత్తమన్తి సేట్ఠం. ధమ్మతన్తి, ధమ్మసభావం. అరహత్తే సిద్ధే సిజ్ఝనహేతు ఇట్ఠాదీసు తాదిభావం. సబ్బలోకేతి సబ్బలోకస్మిమ్పి, దీఘాయుకసుఖబహులతాదివసేన సంయుత్తేపి లోకే. అనత్థికోతి, అనపేక్ఖో. ఆదిత్తావ ఘరా ముత్తోతి యథా కోచి పురిసో సమన్తతో ఆదిత్తతో పజ్జలితతో గేహతో నిస్సటో, తతో నిస్సరణనిమిత్తం న సోచతి, ఏవం ఖీణాసవో మరణనిమిత్తం న సోచతి.

యదత్థి సఙ్గతం కిఞ్చీతి యంకిఞ్చి ఇమస్మిం లోకే అత్థి, విజ్జతి, ఉపలబ్భతి సఙ్గతం, సత్తేహి సఙ్ఖారేహి వా సమాగమో, సమోధానం. ‘‘సఙ్ఖత’’న్తిపి పాఠో, తస్స యంకిఞ్చి పచ్చయేహి సమచ్చ సమ్భుయ్య కతం, పటిచ్చసముప్పన్నన్తి అత్థో. భవో వా యత్థ లబ్భతీతి యస్మిం సత్తనికాయే యో ఉపపత్తిభవో లబ్భతి. సబ్బం అనిస్సరం ఏతన్తి సబ్బమేతం ఇస్సరరహితం, న ఏత్థ కేనచి ‘‘ఏవం హోతూ’’తి ఇస్సరియం వత్తేతుం సక్కా. ఇతి వుత్తం మహేసినాతి ‘‘సబ్బే ధమ్మా అనత్తా’’తి ఏవం వుత్తం మహేసినా సమ్మాసమ్బుద్ధేన. తస్మా ‘‘అనిస్సరం ఏత’’న్తి పజానన్తో మరణస్మిం న సోచతీతి యోజనా.

న గణ్హాతి భవం కిఞ్చీతి యో అరియసావకో ‘‘సబ్బే సఙ్ఖారా అనిచ్చా’’తిఆదినా (ధ. ప. ౨౭౭) యథా బుద్ధేన భగవతా దేసితం, తథా తం భవత్తయం విపస్సనాపఞ్ఞాసహితాయ మగ్గపఞ్ఞాయ పజానాతి. సో యథా కోచి పురిసో సుఖకామో దివసం సన్తత్తం అయోగుళం హత్థేన న గణ్హాతి, ఏవం కిఞ్చి ఖుద్దకం వా మహన్తం వా భవం న గణ్హాతి, న తత్థ తణ్హం కరోతీతి అత్థో.

న మే హోతి ‘‘అహోసి’’న్తి ‘‘అతీతమద్ధానం అహం ఈదిసో అహోసి’’న్తి అత్తదిట్ఠివసేన న మే చిత్తప్పవత్తి అత్థి దిట్ఠియా సమ్మదేవ ఉగ్ఘాటితత్తా, ధమ్మసభావస్స చ సుదిట్ఠత్తా. ‘‘భవిస్స’’న్తి న హోతి మేతి తతో ఏవ ‘‘అనాగతమద్ధానం అహం ఏదిసో కథం ను ఖో భవిస్సం భవేయ్య’’న్తి ఏవమ్పి మే న హోతి. సఙ్ఖారా విగమిస్సన్తీతి ఏవం పన హోతి ‘‘యథాపచ్చయం పవత్తమానా సఙ్ఖారావ, న ఏత్థ కోచి అత్తా వా అత్తనియం వా, తే చ ఖో విగమిస్సన్తి, వినస్సిస్సన్తి, ఖణే ఖణే భిజ్జిస్సన్తీ’’తి. తత్థ కా పరిదేవనాతి ఏవం పస్సన్తస్స మాదిసస్స తత్థ సఙ్ఖారగతే కా నామ పరిదేవనా.

సుద్ధన్తి కేవలం, అత్తసారేన అసమ్మిస్సం. ధమ్మసముప్పాదన్తి పచ్చయపచ్చయుప్పన్నధమ్మసముప్పత్తిం అవిజ్జాదిపచ్చయేహి సఙ్ఖారాదిధమ్మమత్తప్పవత్తిం. సఙ్ఖారసన్తతిన్తి కిలేసకమ్మవిపాకప్పభేదసఙ్ఖారపబన్ధం. పస్సన్తస్స యథాభూతన్తి సహ విపస్సనాయ మగ్గపఞ్ఞాయ యాథావతో జానన్తస్స.

తిణకట్ఠసమం లోకన్తి యథా అరఞ్ఞే అపరిగ్గహే తిణకట్ఠే కేనచి గయ్హమానే అపరస్స ‘‘మయ్హం సన్తకం అయం గణ్హతీ’’తి న హోతి, ఏవం సో అసామికతాయ తిణకట్ఠసమం సఙ్ఖారలోకం యదా పఞ్ఞాయ పస్సతి, సో తత్థ మమత్తం అసంవిన్దం అసంవిన్దన్తో అలభన్తో అకరోన్తో. నత్థి మేతి ‘‘అహు వత సోహం, తం మే నత్థీ’’తి న సోచతి.

ఉక్కణ్ఠామి సరీరేనాతి అసారకేన అభినుదేన దుక్ఖేన అకతఞ్ఞునా అసుచిదుగ్గన్ధజేగుచ్ఛపటిక్కూలసభావేన ఇమినా కాయేన ఉక్కణ్ఠామి ఇమం కాయం నిబ్బిన్దన్తో ఏవం తిట్ఠామి. భవేనమ్హి అనత్థికోతి సబ్బేనపి భవేన అనత్థికో అమ్హి, న కిఞ్చి భవం పత్థేమి. సోయం భిజ్జిస్సతి కాయోతి అయం మమ కాయో ఇదాని తుమ్హాకం పయోగేన అఞ్ఞథా వా అఞ్ఞత్థ భిజ్జిస్సతి. అఞ్ఞో చ న భవిస్సతీతి అఞ్ఞో కాయో మయ్హం ఆయతిం న భవిస్సతి, పునబ్భవాభావతో.

యం వో కిచ్చం సరీరేనాతి యం తుమ్హాకం ఇమినా సరీరేన పయోజనం, తం కరోథ యదిచ్ఛథ, ఇచ్ఛథ చే. న మే తప్పచ్చయాతి, తం నిమిత్తం ఇమస్స సరీరస్స తుమ్హేహి యథిచ్ఛితకిచ్చస్స కరణహేతు. తత్థాతి తేసు కరోన్తేసు చ అకరోన్తేసు చ. దోసో పేమఞ్చ హేహితీతి యథాక్కమం పటిఘో అనునయో న భవిస్సతి, అత్తనో భవే అపేక్ఖాయ సబ్బసో పహీనత్తాతి అధిప్పాయో. అఞ్ఞపచ్చయా అఞ్ఞత్థ చ పటిఘానునయేసు అసన్తేసుపి తప్పచ్చయా, ‘‘తత్థా’’తి వచనం యథాధిగతవసేన వుత్తం.

తస్సాతి అధిముత్తత్థేరస్స. తం వచనన్తి ‘‘నత్థి చేతసికం దుక్ఖ’’న్తిఆదికం మరణే భయాభావాదిదీపకం, తతో ఏవ అబ్భుతం లోమహంసనం వచనం సుత్వా. మాణవాతి చోరా. చోరా హి ‘‘మాణవా’’తి వుచ్చన్తి ‘‘మాణవేహి సహ గచ్ఛన్తి కతకమ్మేహి అకతకమ్మేహిపీ’’తిఆదీసు (మ. ని. ౨.౧౪౯) వియ.

కిం భదన్తే కరిత్వానాతి, భన్తే, కిం నామ తపోకమ్మం కత్వా. కో వా తవ ఆచరియో కస్స సాసనం, ఓవాదం నిస్సాయ అయం అసోకతా మరణకాలే సోకాభావో లబ్భతీతి ఏతం అత్థం అబ్రవుం, పుచ్ఛావసేన కథేసుం, భాసింసు.

తం సుత్వా థేరో తేసం పటివచనం దేన్తో ‘‘సబ్బఞ్ఞూ’’తిఆదిమాహ. తత్థ సబ్బఞ్ఞూతి పరోపదేసేన వినా సబ్బపకారేన సబ్బధమ్మావబోధనసమత్థస్స ఆకఙ్ఖాపటిబద్ధవుత్తినో అనావరణఞాణస్స అధిగమేన అతీతాదిభేదం సబ్బం జానాతీతి, సబ్బఞ్ఞూ. తేనేవ సమన్తచక్ఖునా సబ్బస్స దస్సనతో సబ్బదస్సావీ. యమ్హి అనావరణఞాణం, తదేవ సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం, నత్థేవ అసాధారణఞాణపాళియా విరోధో విసయుప్పత్తిముఖేన అఞ్ఞేహి అసాధారణభావదస్సనత్థం ఏకస్సేవ ఞాణస్స ద్విధా వుత్తత్తా. యం పనేత్థ వత్తబ్బం, తం ఇతివుత్తకవణ్ణనాయం (ఇతివు. అట్ఠ. ౩౮) విత్థారతో వుత్తమేవాతి తత్థ వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. పఞ్చన్నమ్పి మారానం విజయతో జినో, హీనాదివిభాగభిన్నే సబ్బస్మిం సత్తనికాయే అధిముత్తవుత్తితాయ మహతియా కరుణాయ సమన్నాగతత్తా మహాకారుణికో, దిట్ఠధమ్మికసమ్పరాయికపరమత్థేహి యథారహం వేనేయ్యానం అనుసాసనతో సత్థా, తతో ఏవ సబ్బలోకస్స కిలేసరోగతికిచ్ఛనతో సబ్బలోకతికిచ్ఛకో, సమ్మాసమ్బుద్ధో ఆచరియో మమాతి యోజనా. ఖయగామీతి నిబ్బానగామీ.

ఏవం థేరేన సత్థు సాసనస్స చ గుణే పకాసితే పటిలద్ధసద్ధా ఏకచ్చే చోరా పబ్బజింసు, ఏకచ్చే ఉపాసకత్తం పవేదేసుం. తమత్థం దీపేన్తో ధమ్మసఙ్గాహకా ‘‘సుత్వాన చోరా’’తిఆదినా ద్వే గాథా అభాసింసు. తత్థ ఇసినోతి అధిసీలసిక్ఖాదీనం ఏసనట్ఠేన ఇసినో, అధిముత్తత్థేరస్స. నిక్ఖిప్పాతి పహాయ. సత్థాని చ ఆవుధాని చాతి అసిఆదిసత్థాని చేవ ధనుకలాపాదిఆవుధాని చ. తమ్హా చ కమ్మాతి తతో చోరకమ్మతో.

తే పబ్బజిత్వా సుగతస్స సాసనేతి తే చోరా సోభనగమనతాదీహి సుగతస్స భగవతో సాసనే పబ్బజ్జం ఉపగన్త్వా. భావనావిసేసాధిగతాయ ఓదగ్యలక్ఖణాయ పీతియా సమన్నాగమేన ఉదగ్గచిత్తా. సుమనాతి సోమనస్సప్పత్తా. కతిన్ద్రియాతి భావితిన్ద్రియా. ఫుసింసూతి అగ్గమగ్గాధిగమేన అసఙ్ఖతం నిబ్బానం అధిగచ్ఛింసు. అధిముత్తో కిర చోరే నిబ్బిసేవనే కత్వా, తే తత్థేవ ఠపేత్వా, మాతు సన్తికం గన్త్వా, మాతరం ఆపుచ్ఛిత్వా, పచ్చాగన్త్వా తేహి సద్ధిం ఉపజ్ఝాయస్స సన్తికం గన్త్వా, పబ్బాజేత్వా ఉపసమ్పదం అకాసి. అథ తేసం కమ్మట్ఠానం ఆచిక్ఖి, తే నచిరస్సేవ అరహత్తే పతిట్ఠహింసు. తేన వుత్తం ‘‘పబ్బజిత్వా…పే… అసఙ్ఖత’’న్తి.

అధిముత్తత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.