౮. వీరత్థేరగాథావణ్ణనా

యో దుద్దమియోతి ఆయస్మతో వీరత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయం కిర ఇతో ఏకనవుతే కప్పే విపస్సిస్స భగవతో వసనఆవాసం పటిజగ్గి. ఏకదివసఞ్చ సిన్ధువారపుప్ఫసదిసాని నిగ్గుణ్ఠిపుప్ఫాని గహేత్వా భగవన్తం పూజేసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇతో పఞ్చతింసే కప్పే ఖత్తియకులే నిబ్బత్తిత్వా మహాపతాపో నామ రాజా అహోసి చక్కవత్తీ. సో ధమ్మేన సమేన రజ్జం కారేన్తో సత్తే సగ్గమగ్గే పతిట్ఠాపేసి. పున ఇమస్మిం కప్పే కస్సపస్స భగవతో కాలే మహావిభవో సేట్ఠి హుత్వా కపణద్ధికాదీనం దానం దేన్తో సఙ్ఘస్స ఖీరభత్తం అదాసి. ఏవం తత్థ తత్థ దానమయం పుఞ్ఞసమ్భారం కరోన్తో ఇతరఞ్చ నిబ్బానత్థం సమ్భరన్తో దేవమనుస్సేసు సంసరిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే సావత్థినగరే రఞ్ఞో పసేనదిస్స అమచ్చకులే నిబ్బత్తి, ‘‘వీరో’’తిస్స నామం అకంసు. సో వయప్పత్తో నామానుగతేహి పత్తబలజవాదిగుణేహి సమన్నాగతో సఙ్గామసూరో హుత్వా మాతాపితూహి నిబన్ధవసేన కారితే దారపరిగ్గహే ఏకంయేవ పుత్తం లభిత్వా పుబ్బహేతునా చోదియమానో కామేసు సంసారే చ ఆదీనవం దిస్వా సంవేగజాతో పబ్బజిత్వా ఘటేన్తో వాయమన్తో నచిరస్సేవ ఛళభిఞ్ఞో అహోసి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౧.౨౧.౨౧-౨౪) –

‘‘విపస్సిస్స భగవతో, ఆసిమారామికో అహం;

నిగ్గుణ్ఠిపుప్ఫం పగ్గయ్హ, బుద్ధస్స అభిరోపయిం.

‘‘ఏకనవుతితో కప్పే, యం పుప్ఫమభిపూజయిం;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘పఞ్చవీసే ఇతో కప్పే, ఏకో ఆసిం జనాధిపో;

మహాపతాపనామేన, చక్కవత్తీ మహబ్బలో.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

ఏవం పన అరహత్తం పత్వా ఫలసమాపత్తిసుఖేన వీతినామేన్తం థేరం పురాణదుతియికా ఉప్పబ్బాజేతుకామా అన్తరన్తరా నానానయేహి పలోభేతుం పరక్కమన్తీ ఏకదివసం దివావిహారట్ఠానం గన్త్వా ఇత్థికుత్తాదీని దస్సేతుం ఆరభి. అథాయస్మా వీరో ‘‘మం పలోభేతుకామా సినేరుం మకసపక్ఖవాతేన చాలేతుకామా వియ యావ బాలా వతాయం ఇత్థీ’’తి తస్సా కిరియాయ నిరత్థకభావం దీపేన్తో ‘‘యో దుద్దమియో’’తి గాథం అభాసి.

౮. తత్థ యో దుద్దమియోతిఆదీనం పదానం అత్థో హేట్ఠా వుత్తోయేవ. ఇదం పనేత్థ యోజనామత్తం యో పుబ్బే అదన్త కిలేసతాయ పచ్చత్థికేహి వా సఙ్గమసీసే దమేతుం జేతుం అసక్కుణేయ్యతాయదుద్దమియో, ఇదాని పన ఉత్తమేన దమేన దన్తో చతుబ్బిధసమ్మప్పమధానవీరియసమ్పత్తియా వీరో, వుత్తనయేనేవ సన్తుసితో వితిణ్ణకఙ్ఖో విజితావీ అపేతలోమహంసో వీరో వీరనామకో అనవసేసతో కిలేసపరినిబ్బానేన పరినిబ్బుతో, తతో ఏవ ఠితసభావో, న తాదిసానం సతేనపి సహస్సేనపి చాలనీయోతి. తం సుత్వా సా ఇత్థీ – ‘‘మయ్హం సామికే ఏవం పటిపన్నే కో మయ్హం ఘరావాసేన అత్థో’’తి సంవేగజాతా భిక్ఖునీసు పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ తేవిజ్జా అహోసీతి.

వీరత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.