౪. చతుత్థవగ్గవణ్ణనా
౧౫౧. చతుత్థవగ్గస్స పఠమే రసేసూతి అమ్బిలమధురతిత్తకకటుకలోణికఖారికకసావాదిభేదేసు సాయనీయేసు. గేధం అకరన్తి గిద్ధిం అకరోన్తో, తణ్హం అనుప్పాదేన్తోతి వుత్తం హోతి. అలోలోతి ‘‘ఇదం సాయిస్సామి, ఇదం సాయిస్సామీ’’తి ఏవం రసవిసేసేసు అనాకులో. అనఞ్ఞపోసీతి పోసేతబ్బకసద్ధివిహారికాదివిరహితో, కాయసన్ధారణమత్తేన సన్తుట్ఠోతి వుత్తం హోతి. యథా వా పుబ్బే ఉయ్యానే రసేసు గేధకరణలోలో హుత్వా అఞ్ఞపోసీ ఆసిం, ఏవం అహుత్వా యాయ తణ్హాయ లోలో హుత్వా రసేసు గేధం కరోతి, తం తణ్హం హిత్వా ఆయతిం తణ్హామూలకస్స అఞ్ఞస్స అత్తభావస్స అనిబ్బత్తనేన అనఞ్ఞపోసీతి దస్సేతి. అథ వా అత్థభఞ్జనకట్ఠేన కిలేసా ‘‘అఞ్ఞే’’తి వుచ్చన్తి, తేసం అపోసనేన అనఞ్ఞపోసీతి అయమేత్థ అత్థో. సపదానచారీతి అవోక్కమ్మచారీ అనుపుబ్బచారీ, ఘరపటిపాటిం అఛడ్డేత్వా అడ్ఢకులఞ్చ దలిద్దకులఞ్చ నిరన్తరం పిణ్డాయ పవిసమానోతి అత్థో. కులే కులే అప్పటిబద్ధచిత్తోతి ఖత్తియకులాదీసు యత్థ కత్థచి కిలేసవసేన అలగ్గచిత్తో, చన్దూపమో నిచ్చనవకో హుత్వాతి అత్థో. సేసం వుత్తనయమేవాతి (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౬౫; అప. అట్ఠ. ౧.౧.౧౨౧).
పఠమం.
౧౫౨. దుతియే ఆవరణానీతి నీవరణానేవ, తాని అత్థతో ఉరగసుత్తే (సు. ని. ౧ ఆదయో) వుత్తాని. తాని పన యస్మా అబ్భాదయో వియ చన్దం సూరియం వా చేతో ఆవరన్తి, తస్మా ‘‘ఆవరణాని చేతసో’’తి వుత్తాని. తాని ఉపచారేన వా అప్పనాయ వా పహాయ. ఉపక్కిలేసేతి ఉపగమ్మ చిత్తం విబాధేన్తే అకుసలే ధమ్మే, వత్థోపమాదీసు (మ. ని. ౧.౭౦ ఆదయో) వుత్తే అభిజ్ఝాదయో వా. బ్యపనుజ్జాతి పనుదిత్వా వినాసేత్వా, విపస్సనామగ్గేన పజహిత్వాతి అత్థో. సబ్బేతి అనవసేసే. ఏవం సమథవిపస్సనాసమ్పన్నో పఠమమగ్గేన దిట్ఠినిస్సయస్స పహీనత్తా అనిస్సితో. సేసమగ్గేహి ఛేత్వా తేధాతుకగతం సినేహదోసం, తణ్హారాగన్తి వుత్తం హోతి. సినేహో ఏవ హి గుణపటిపక్ఖతో సినేహదోసోతి వుత్తో. సేసం వుత్తనయమేవ (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౬౬).
దుతియం.
౧౫౩. తతియే విపిట్ఠికత్వానాతి పిట్ఠితో కత్వా, ఛడ్డేత్వా జహిత్వాతి అత్థో. సుఖం దుఖఞ్చాతి కాయికం సాతాసాతం. సోమనస్సదోమనస్సన్తి చేతసికం సాతాసాతం. ఉపేక్ఖన్తి చతుత్థజ్ఝానుపేక్ఖం. సమథన్తి చతుత్థజ్ఝానసమథమేవ. విసుద్ధన్తి పఞ్చనీవరణవితక్కవిచారపీతిసుఖసఙ్ఖాతేహి నవహి పచ్చనీకధమ్మేహి విముత్తత్తా అతిసుద్ధం, నిద్ధన్తసువణ్ణమివ విగతూపక్కిలేసన్తి అత్థో.
అయం పన యోజనా – విపిట్ఠికత్వాన సుఖం దుక్ఖఞ్చ పుబ్బేవ, పఠమజ్ఝానూపచారభూమియంయేవ దుక్ఖం, తతియజ్ఝానూపచారభూమియఞ్చ సుఖన్తి అధిప్పాయో. పున ఆదితో వుత్తం చ-కారం పరతో నేత్వా ‘‘సోమనస్సం దోమనస్సఞ్చ విపిట్ఠికత్వాన పుబ్బేవా’’తి అధికారో. తేన సోమనస్సం చతుత్థజ్ఝానూపచారే, దోమనస్సఞ్చ దుతియజ్ఝానూపచారేయేవాతి దీపేతి. ఏతాని హి ఏతేసం పరియాయతో పహానట్ఠానాని. నిప్పరియాయతో పన దుక్ఖస్స పఠమజ్ఝానం, దోమనస్సస్స దుతియజ్ఝానం, సుఖస్స తతియజ్ఝానం, సోమనస్సస్స చతుత్థజ్ఝానం పహానట్ఠానం. యథాహ – ‘‘పఠమజ్ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి ఏత్థుప్పన్నం దుక్ఖిన్ద్రియం అపరిసేసం నిరుజ్ఝతీ’’తిఆది (సం. ని. ౫.౫౧౦). తం సబ్బం హేట్ఠా వుత్తనయేన గహేతబ్బం. పరతో పుబ్బేవాతి తీసు పఠమజ్ఝానదీసు దుక్ఖదోమనస్ససుఖాని విపిట్ఠికత్వా ఏత్థేవ చ చతుత్థజ్ఝానే సోమనస్సం విపిట్ఠికత్వా ఇమాయ పటిపదాయ లద్ధానుపేక్ఖం సమథం విసుద్ధం ఏకో చరే ఇతి. సేసం వుత్తనయమేవాతి (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౬౭; అప. అట్ఠ. ౧.౧.౧౨౩).
తతియం.
౧౫౪. చతుత్థే ఆరద్ధం వీరియం అస్సాతి ఆరద్ధవిరియో. ఏతేన అత్తనో వీరియారమ్భం ఆదివీరియం దస్సేతి. పరమత్థో వుచ్చతి నిబ్బానం, తత్థ పత్తియా పరమత్థపత్తియా. ఏతేన వీరియారమ్భేన పత్తబ్బఫలం దస్సేతి. అలీనచిత్తోతి ఏతేన వీరియుపత్థమ్భానం చిత్తచేతసికానం అలీనతం దస్సేతి. అకుసీతవుత్తీతి ఏతేన ఠానాసనచఙ్కమాదీసు కాయస్స అనవసీదనం. దళ్హనిక్కమోతి ఏతేన ‘‘కామం తచో చ న్హారు చా’’తి (మ. ని. ౧.౧౮౪; సం. ని. ౨.౨౨; అ. ని. ౨.౫; మహాని. ౧౯౬) ఏవం పవత్తం పదహనవీరియం దస్సేతి. యం తం అనుపుబ్బసిక్ఖాదీసు పదహన్తో ‘‘కాయేన చేవ పరమత్థసచ్చం సచ్ఛికరోతి, పఞ్ఞాయ చ నం అతివిజ్ఝ పస్సతీ’’తి వుచ్చతి. అథ వా ఏతేన మగ్గసమ్పయుత్తవీరియం దస్సేతి. తఞ్హి దళ్హఞ్చ భావనాపారిపూరిగతత్తా, నిక్కమో చ సబ్బసో పటిపక్ఖా నిక్ఖన్తత్తా, తస్మా తంసమఙ్గీపుగ్గలోపి దళ్హో నిక్కమో అస్సాతి ‘‘దళ్హనిక్కమో’’తి వుచ్చతి. థామబలూపపన్నోతి మగ్గక్ఖణే కాయథామేన ఞాణబలేన చ ఉపపన్నో. అథ వా థామభూతేన బలేన ఉపపన్నోతి థామబలూపపన్నో, థిరఞాణబలూపపన్నోతి వుత్తం హోతి. ఏతేన తస్స వీరియస్స విపస్సనాఞాణసమ్పయోగం దీపేన్తో యోనిసో పదహనభావం సాధేతి. పుబ్బభాగమజ్ఝిమఉక్కట్ఠవీరియవసేన వా తయోపి పాదా యోజేతబ్బా. సేసం వుత్తనయమేవాతి (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౬౮).
చతుత్థం.
౧౫౫. పఞ్చమే పటిసల్లానన్తి తేహి తేహి సత్తసఙ్ఖారేహి పటినివత్తిత్వా సల్లీనం, ఏకత్తసేవితా ఏకీభావో కాయవివేకోతి అత్థో. ఝానన్తి పచ్చనీకఝాపనతో ఆరమ్మణలక్ఖణూపనిజ్ఝానతో చ చిత్తవివేకో వుచ్చతి. తత్థ అట్ఠ సమాపత్తియో నీవరణాదిపచ్చనీకఝాపనతో కసిణాదిఆరమ్మణూపనిజ్ఝానతో చ ‘‘ఝాన’’న్తి వుచ్చతి. విపస్సనామగ్గఫలాని సత్తసఞ్ఞాదిపచ్చనీకఝాపనతో లక్ఖణూపనిజ్ఝానతో చ ‘‘ఝాన’’న్తి వుచ్చతి. ఇధ పన ఆరమ్మణూపనిజ్ఝానమేవ అధిప్పేతం. ఏవమేతం పటిసల్లానఞ్చ ఝానఞ్చ అరిఞ్చమానోతి అజహమానో అనిస్సజ్జమానో. ధమ్మేసూతి విపస్సనుపగేసు పఞ్చక్ఖన్ధాదిధమ్మేసు. నిచ్చన్తి సతతం సమితం అబ్బోకిణ్ణం. అనుధమ్మచారీతి తే ధమ్మే ఆరబ్భ పవత్తమానేన అనుగతం విపస్సనాధమ్మం చరమానో. అథ వా ధమ్మేసూతి ఏత్థ ధమ్మాతి నవ లోకుత్తరధమ్మా, తేసం ధమ్మానం అనులోమో ధమ్మోతి అనుధమ్మో, విపస్సనాయేతం అధివచనం. తత్థ ‘‘ధమ్మానం నిచ్చం అనుధమ్మచారీ’’తి వత్తబ్బే గాథాబన్ధసుఖత్థం విభత్తిబ్యత్తయేన ‘‘ధమ్మేసూ’’తి వుత్తం సియా. ఆదీనవం సమ్మసితా భవేసూతి తాయ అనుధమ్మచారితాసఙ్ఖాతాయ విపస్సనాయ అనిచ్చాకారాదిదోసం తీసు భవేసు సమనుపస్సన్తో ఏవం ఇమాయ కాయవివేకచిత్తవివేకం అరిఞ్చమానో సిఖాప్పత్తవిపస్సనాసఙ్ఖాతాయ పటిపదాయ అధిగతోతి వత్తబ్బో ఏకో చరేతి ఏవం యోజనా వేదితబ్బా (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౬౯; అప. అట్ఠ. ౧.౧.౧౨౫).
పఞ్చమం.
౧౫౬. ఛట్ఠే తణ్హక్ఖయన్తి నిబ్బానం, ఏవం దిట్ఠాదీనవాయ తణ్హాయ ఏవ అప్పవత్తిం. అప్పమత్తోతి సాతచ్చకారీ. అనేళమూగోతి అలాలాముఖో. అథ వా అనేళో చ అమూగో చ, పణ్డితో బ్యత్తోతి వుత్తం హోతి. హితసుఖసమ్పాపకం సుతమస్స అత్థీతి సుతవా, ఆగమసమ్పన్నోతి వుత్తం హోతి. సతీమాతి చిరకతాదీనం అనుస్సరితా. సఙ్ఖాతధమ్మోతి ధమ్మూపపరిక్ఖాయ పరిఞ్ఞాతధమ్మో. నియతోతి అరియమగ్గేన నియామం పత్తో. పధానవాతి సమ్మప్పధానవీరియసమ్పన్నో. ఉప్పటిపాటియా ఏస పాఠో యోజేతబ్బో. ఏవమేతేహి అప్పమాదాదీహి సమన్నాగతో నియామసమ్పాపకేన పధానేన పధానవా, తేన పధానేన పత్తనియామత్తా నియతో, తతో అరహత్తప్పత్తియా సఙ్ఖాతధమ్మో. అరహా హి పున సఙ్ఖాతబ్బాభావతో ‘‘సఙ్ఖాతధమ్మో’’తి వుచ్చతి. యథాహ – ‘‘యే చ సఙ్ఖాతధమ్మాసే, యే చ సేక్ఖా పుథూ ఇధా’’తి (సం. ని. ౨.౩౧; సు. ని. ౧౦౪౪; చూళని. అజితమాణవపుచ్ఛా ౬౩, అజితమాణవపుచ్ఛానిద్దేస ౭; నేత్తి. ౧౪; పేటకో. ౪౫). సేసం వుత్తనయమేవాతి (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౭౦).
ఛట్ఠం.
౧౫౭. సత్తమే సీహోతి చత్తారో సీహా – తిణసీహో, పణ్డుసీహో, కాళసీహో, కేసరసీహోతి. తేసం కేసరసీహో అగ్గమక్ఖాయతి, ఏసో ఇధ అధిప్పేతో. వాతో పురత్థిమాదివసేన అనేకవిధో. పదుమం రత్తసేతాదివసేన. తేసు యో కోచి వాతో యం కిఞ్చి పదుమం వట్టతియేవ. తత్థ యస్మా సన్తాసో అత్తసినేహేన హోతి, అత్తసినేహో చ తణ్హాలేపో, సోపి దిట్ఠిసమ్పయుత్తేన వా దిట్ఠివిప్పయుత్తేన వా లోభేన హోతి, సోపి చ తణ్హాయేవ. సజ్జనం పన తత్థ ఉపపరిక్ఖావిరహితస్స మోహేన హోతి, మోహో చ అవిజ్జా. తత్థ సమథేన తణ్హాయ పహానం హోతి, విపస్సనాయ అవిజ్జాయ. తస్మా సమథేన అత్తసినేహం పహాయ సీహో వియ సద్దేసు అనిచ్చదుక్ఖాదీసుఅసన్తసన్తో, విపస్సనాయ మోహం పహాయ వాతోవ జాలమ్హి ఖన్ధాయతనాదీసు అసజ్జమానో, సమథేనేవ లోభం, లోభసమ్పయుత్తం ఏవ దిట్ఠిఞ్చ పహాయ, పదుమంవ తోయేన సబ్బభవభోగలోభేన అలిప్పమానో.
ఏత్థ చ సమథస్స సీలం పదట్ఠానం, సమథో సమాధి, విపస్సనా పఞ్ఞాతి ఏవం తేసు ద్వీసు ధమ్మేసు సిద్ధేసు తయోపి ఖన్ధా సిద్ధా హోన్తి. తత్థ సీలక్ఖన్ధేన సురతో హోతి, సో సీహోవ సద్ధేసు ఆఘాతవత్థూసు అకుజ్ఝితుకామతాయ న సన్తసతి, పఞ్ఞాక్ఖన్ధేన పటివిద్ధసభావో వాతోవ జాలమ్హి ఖన్ధాదిధమ్మభేదే న సజ్జతి, సమాధిక్ఖన్ధేన వీతరాగో పదుమంవ తోయేన రాగేన న లిప్పతి. ఏవం సమథవిపస్సనాహి సీలసమాధిపఞ్ఞాక్ఖన్ధేహి చ యథాసమ్భవం అవిజ్జాతణ్హానం, తిణ్ణఞ్చ అకుసలమూలానం పహానవసేన అసన్తసన్తో అసజ్జమానో అలిప్పమానో చ వేదితబ్బో. సేసం వుత్తనయమేవాతి (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౭౧; అప. అట్ఠ. ౧.౧.౧౨౭).
సత్తమం.
౧౫౮. అట్ఠమే సహనా చ హననా చ సీఘజవత్తా చ సీహో. కేసరసీహోవ ఇధ అధిప్పేతో. దాఠా బలమస్స అత్థీతి దాఠబలీ. పసయ్హ అభిభుయ్యాతి ఉభయం చారీసద్దేన సహ యోజేతబ్బం పసయ్హచారీ అభిభుయ్యచారీతి. తత్థ పసయ్హ నిగ్గయ్హ పవాహేత్వా చరణేన పసయ్హచారీ. అభిభవిత్వా సన్తాసేత్వా వసీకత్వా చరణేన అభిభుయ్హచారీ. స్వాయం కాయబలేన పసయ్హచారీ, తేజసా అభిభుయ్యచారీ. తత్థ సచే కోచి వదేయ్య ‘‘కిం పసయ్హ అభిభుయ్యచారీ’’తి. తతో మిగానన్తి సామివచనం ఉపయోగత్థే కత్వా ‘‘మిగే పసయ్హ అభిభుయ్యచారీ’’తి పటివత్తబ్బం. పన్తానీతి దూరాని. సేనాసనానీతి వసనట్ఠానాని. సేసం పుబ్బే వుత్తనయేనేవ సక్కా జానితున్తి న విత్థారితం (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౭౨).
అట్ఠమం.
౧౫౯. నవమే ‘‘సబ్బే సత్తా సుఖితా భవన్తూ’’తిఆదినా నయేన హితసుఖూపనయనకామతా మేత్తా. ‘‘అహో వత ఇమమ్హా దుక్ఖా విముచ్చేయ్యు’’న్తిఆదినా నయేన అహితదుక్ఖాపనయనకామతా కరుణా. ‘‘మోదన్తి వత భోన్తో సత్తా, మోదన్తి సాధు సుట్ఠూ’’తిఆదినా నయేన హితసుఖావిప్పయోగకామతా ముదితా. ‘‘పఞ్ఞాయిస్సన్తి సకేన కమ్మేనా’’తి సుఖదుక్ఖేసు అజ్ఝుపేక్ఖనతా ఉపేక్ఖా. గాథాబన్ధసుఖత్థం పన ఉప్పటిపాటియా మేత్తం వత్వా ఉపేక్ఖా వుత్తా, ముదితా చ పచ్ఛా. విముత్తిన్తి చతస్సోపి హి విముత్తీ. ఏతా అత్తనో పచ్చనీకధమ్మేహి విముత్తత్తా విముత్తియో. తేన వుత్తం – ‘‘మేత్తం ఉపేక్ఖం కరుణం విముత్తిం, ఆసేవమానో ముదితఞ్చ కాలే’’తి.
తత్థ ఆసేవమానోతి తిస్సో తికచతుక్కజ్ఝానవసేన భావయమానో, ఉపేక్ఖం చతుత్థజ్ఝానవసేన భావయమానో. కాలేతి మేత్తం ఆసేవిత్వా తతో వుట్ఠాయ కరుణం, తతో వుట్ఠాయ ముదితం, తతో ఇతరతో వా నిప్పీతికజ్ఝానతో వుట్ఠాయ ఉపేక్ఖం ఆసేవమానోవ ‘‘కాలే ఆసేవమానో’’తి వుచ్చతి, ఆసేవితుం ఫాసుకాలే వా. సబ్బేన లోకేన అవిరుజ్ఝమానోతి దససు దిసాసు సబ్బేన సత్తలోకేన అవిరుజ్ఝమానో. మేత్తాదీనఞ్హి భావితత్తా సత్తా అప్పటిక్కూలా హోన్తి, సత్తేసుపి విరోధభూతో పటిఘో వూపసమ్మతి. తేన వుత్తం – ‘‘సబ్బేన లోకేన అవిరుజ్ఝమానో’’తి. సేసం వుత్తసదిసమేవాతి (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౭౩).
నవమం.
౧౬౦. దసమే సంయోజనానీతి దస సంయోజనాని, తాని చ తేన తేన మగ్గేన సన్దాలయిత్వాన. అసన్తసం జీవితసఙ్ఖయమ్హీతి జీవితసఙ్ఖయో వుచ్చతి చుతిచిత్తస్స పరిభేదో, తస్మిఞ్చ జీవితసఙ్ఖయే జీవితనికన్తియా పహీనత్తా అసన్తసన్తి. ఏత్తావతా సఉపాదిసేసనిబ్బానధాతుం అత్తనో దస్సేత్వా గాథాపరియోసానే అనుపాదిసేసాయ నిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బాయీతి (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౭౪).
దసమం.
౧౬౧. ఏకాదసమే భజన్తీతి సరీరేన అల్లీయిత్వా పయిరుపాసన్తి. సేవన్తీతి అఞ్జలికమ్మాదీహి కింకారపటిస్సావితాయ చ పరిచరన్తి. కారణం అత్థో ఏతేసన్తి కారణత్థా, భజనాయ సేవనాయ చ నాఞ్ఞం కారణమత్థి, అత్థో ఏవ తేసం కారణం, అత్థహేతు సేవన్తీతి వుత్తం హోతి. నిక్కారణా దుల్లభా అజ్జ మిత్తాతి ‘‘ఇతో కిఞ్చి లచ్ఛామా’’తి ఏవం అత్తపటిలాభకారణేన నిక్కారణా, కేవలం –
‘‘ఉపకారో చ యో మిత్తో, సుఖే దుక్ఖే చ యో సఖా;
అత్థక్ఖాయీ చ యో మిత్తో, యో చ మిత్తానుకమ్పకో’’తి. (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౭౫; అప. అట్ఠ. ౧.౧.౧౩౧; దీ. ని. ౩.౨౬౫) –
ఏవం వుత్తేన అరియేన మిత్తభావేన సమన్నాగతా దుల్లభా అజ్జ మిత్తా. అత్తని ఠితా ఏతేసం పఞ్ఞా, అత్తానంయేవ ఓలోకేన్తి, న అఞ్ఞన్తి అత్తట్ఠపఞ్ఞా. ‘‘దిట్ఠత్థపఞ్ఞా’’తి అయమ్పి కిర పోరాణపాఠో. సమ్పతి దిట్ఠేయేవ అత్థే ఏతేసం పఞ్ఞా, ఆయతిం న పేక్ఖన్తీతి వుత్తం హోతి. అసుచీతి అసుచినా అనరియేన కాయవచీమనోకమ్మేన సమన్నాగతాతి. సేసం పుబ్బే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. యం అన్తరన్తరా అతివిత్థారభయేన న వుత్తం, తం సబ్బం పాఠానుసారేనేవ వేదితబ్బం (సు. ని. అట్ఠ. ౧.౭౫; అప. అట్ఠ. ౧.౧.౧౩౧). ఏకాదసమం.
చతుత్థవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.
సద్ధమ్మప్పజ్జోతికాయ చూళనిద్దేస-అట్ఠకథాయ
ఖగ్గవిసాణసుత్తనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.
నిగమనకథా
యో సో సుగతపుత్తానం, అధిపతిభూతేన హితరతినా;
థేరేన థిరగుణవతా, సువిభత్తో మహానిద్దేసో.
తస్సత్థవణ్ణనా యా, పుబ్బట్ఠకథానయం తథా;
యుత్తిం నిస్సాయ మయారద్ధా, నిట్ఠానముపగతా ఏసా.
యం పురం పురుత్తమం, అనురాధపురవ్హయం;
యో తస్స దక్ఖిణే భాగే, మహావిహారో పతిట్ఠితో.
యో తస్స తిలకో భూతో, మహాథూపో సిలుచ్చయో;
యం తస్స పచ్ఛిమే భాగే, లేఖో కథికసఞ్ఞితో.
కిత్తిసేనోతి నామేన, సజీవో రాజసమ్మతో;
సుచిచారిత్తసమ్పన్నో, లేఖో కుసలకమ్మికో.
సీతచ్ఛాయతరుపేతం, సలిలాసయసమ్పదం;
చారుపాకారసఞ్చితం, పరివేణమకారయి.
ఉపసేనో మహాథేరో, మహాపరివేణవాసియో;
తస్సాదాసి పరివేణం, లేఖో కుసలకమ్మికో.
వసన్తేనేత్థ థేరేన, థిరసీలేన తాదినా;
ఉపసేనవ్హయేన సా, కతా సద్ధమ్మజోతికా.
రఞ్ఞో సిరినివాసస్స, సిరిసఙ్ఘస్స బోధినో;
ఛబ్బీసతిమ్హి వస్సమ్హి, నిట్ఠితా నిద్దేసవణ్ణనా.
సమయం అనులోమేన్తీ, థేరానం థేరవంసదీపానం;
నిట్ఠం గతా యథాయం, అట్ఠకథా లోకహితజననీ.
సద్ధమ్మం అనులోమేన్తా, అత్తహితం పరహితఞ్చ సాధేన్తా;
నిట్ఠం గచ్ఛన్తు తథా, మనోరథా సబ్బసత్తానం.
సద్ధమ్మప్పజ్జోతికాయ, అట్ఠకథాయేత్థ గణితకుసలేహి;
గణితా తు భాణవారా, ఞేయ్యాతిరేకచత్తారిసా.
ఆనుట్ఠుభేన అస్సా, ఛన్దో బద్ధేన గణియమానా తు;
అతిరేకదససహస్స-సఙ్ఖా గాథాతి విఞ్ఞేయ్యా.
సాసనచిరట్ఠితత్థం, లోకహితత్థఞ్చ సాదరేన మయా;
పుఞ్ఞం ఇమం రచయతా, యం పత్తమనప్పకం విపులం.
పుఞ్ఞేన తేన లోకో, సద్ధమ్మరసాయనం దసబలస్స;
ఉపభుఞ్జిత్వా విమలం, పప్పోతు సుఖం సుఖేనేవాతి.
సద్ధమ్మప్పజ్జోతికా నామ
చూళనిద్దేస-అట్ఠకథా నిట్ఠితా.