౫. మహాకాలఉపాసకవత్థు
అత్తనా హి కతం పాపన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఏకం మహాకాలం నామ సోతాపన్నఉపాసకం ఆరబ్భ కథేసి.
సో కిర మాసస్స అట్ఠదివసేసు ఉపోసథికో హుత్వా విహారే సబ్బరత్తిం ధమ్మకథం సుణాతి. అథ రత్తిం చోరా ఏకస్మిం గేహే సన్ధిం ఛిన్దిత్వా భణ్డకం గహేత్వా లోహభాజనసద్దేన పబుద్ధేహి సామికేహి అనుబద్ధా గహితభణ్డం ఛడ్డేత్వా పలాయింసు. సామికాపి తే అనుబన్ధింసుయేవ, తే దిసా పక్ఖన్దింసు. ఏకో పన విహారమగ్గం గహేత్వా మహాకాలస్స రత్తిం ధమ్మకథం సుత్వా పాతోవ పోక్ఖరణితీరే ముఖం ధోవన్తస్స పురతో భణ్డికం ఛడ్డేత్వా పలాయి. చోరే అనుబన్ధిత్వా ఆగతమనుస్సా భణ్డికం దిస్వా ‘‘త్వం నో గేహసన్ధిం ఛిన్దిత్వా భణ్డికం హరిత్వా ధమ్మం సుణన్తో వియ విచరసీ’’తి తం గహేత్వా పోథేత్వా మారేత్వా ఛడ్డేత్వా అగమింసు. అథ నం పాతోవ పానీయఘటం ఆదాయ గతా దహరసామణేరా దిస్వా ‘‘విహారే ధమ్మకథం సుత్వా సయితఉపాసకో అయుత్తం మరణం లభతీ’’తి వత్వా సత్థు ఆరోచేసుం. సత్థా ‘‘ఆమ, భిక్ఖవే, ఇమస్మిం అత్తభావే కాలేన అప్పతిరూపం మరణం లద్ధం, పుబ్బే కతకమ్మస్స పన తేన యుత్తమేవ లద్ధ’’న్తి వత్వా తేహి యాచితో తస్స పుబ్బకమ్మం కథేసి –
అతీతే కిర బారాణసిరఞ్ఞో విజితే ఏకస్స పచ్చన్తగామస్స అటవిముఖే చోరా పహరన్తి. రాజా అటవిముఖే ఏకం రాజభటం ఠపేసి, సో భతిం గహేత్వా మనుస్సే ఓరతో పారం నేతి, పారతో ఓరం ఆనేతి. అథేకో మనుస్సో అభిరూపం అత్తనో భరియం చూళయానకం ఆరోపేత్వా తం ఠానం అగమాసి. రాజభటో తం ఇత్థిం దిస్వావ సఞ్జాతసినేహో తేన ‘‘అటవిం నో, సామి, అతిక్కామేహీ’’తి వుత్తేపి ‘‘ఇదాని వికాలో, పాతోవ అతిక్కామేస్సామీ’’తి ఆహ. సో సకాలో, సామి, ఇదానేవ నో నేహీతి. నివత్త, భో, అమ్హాకంయేవ గేహే ఆహారో చ నివాసో చ భవిస్సతీతి. సో నేవ నివత్తితుం ఇచ్ఛి. ఇతరో పురిసానం సఞ్ఞం దత్వా యానకం నివత్తాపేత్వా అనిచ్ఛన్తస్సేవ ద్వారకోట్ఠకే నివాసం దత్వా ఆహారం పటియాదాపేసి. తస్స పన గేహే ఏకం మణిరతనం అత్థి. సో తం తస్స యానకన్తరే పక్ఖిపాపేత్వా పచ్చూసకాలే చోరానం పవిట్ఠసద్దం కారేసి. అథస్స పురిసా ‘‘మణిరతనం, సామి, చోరేహి హట’’న్తి ఆరోచేసుం. సో గామద్వారేసు ఆరక్ఖం ఠపేత్వా ‘‘అన్తోగామతో నిక్ఖమన్తే విచినథా’’తి ఆహ. ఇతరోపి పాతోవ యానకం యోజేత్వా పాయాసి. అథస్స యానకం సోధేన్తా అత్తనా ఠపితం మణిరతనం దిస్వా సన్తజ్జేత్వా ‘‘త్వం మణిం గహేత్వా పలాయసీ’’తి పోథేత్వా ‘‘గహితో నో, సామి, చోరో’’తి గామభోజకస్స దస్సేసుం. సో ‘‘భతకస్స వత మే గేహే నివాసం దత్వా భత్తం దిన్నం, మణిం గహేత్వా గతో, గణ్హథ నం పాపపురిస’’న్తి పోథాపేత్వా మారేత్వా ఛడ్డాపేసి. ఇదం తస్స పుబ్బకమ్మం. సో తతో చుతో అవీచిమ్హి నిబ్బత్తిత్వా తత్థ దీఘరత్తం పచ్చిత్వా విపాకావసేసేన అత్తభావసతే తథేవ పోథితో మరణం పాపుణి.
ఏవం సత్థా మహాకాలస్స పుబ్బకమ్మం దస్సేత్వా, ‘‘భిక్ఖవే, ఏవం ఇమే సత్తే అత్తనా కతపాపకమ్మమేవ చతూసు అపాయేసు అభిమత్థతీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –
౧౬౧. ‘‘అత్తనా హి కతం పాపం, అత్తజం అత్తసమ్భవం;
అభిమత్థతి దుమ్మేధం, వజిరంవస్మమయం మణి’’న్తి.
తత్థ వజిరంవస్మమయం మణిన్తి వజిరంవ అస్మమయం మణిం. ఇదం వుత్తం హోతి – యథా పాసాణమయం పాసాణసమ్భవం వజిరం తమేవ అస్మమయం మణిం అత్తనో ఉట్ఠానట్ఠానసఙ్ఖాతం పాసాణమణిం ఖాదిత్వా ఛిద్దం ఛిద్దం ఖణ్డం ఖణ్డం కత్వా అపరిభోగం కరోతి, ఏవమేవ అత్తనా కతం అత్తని జాతం అత్తసమ్భవం పాపం దుమ్మేధం నిప్పఞ్ఞం పుగ్గలం చతూసు అపాయేసు అభిమత్థతి కన్తతి విద్ధంసేతీతి.
దేసనావసానే సమ్పత్తభిక్ఖూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.
మహాకాలఉపాసకవత్థు పఞ్చమం.