౬. పమత్తాపమత్తద్వేసహాయకవత్థు

అప్పమత్తో పమత్తేసూతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ద్వే సహాయకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ కథేసి.

తే కిర సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా ఆరఞ్ఞకవిహారం పవిసింసు. తేసు ఏకో కిర కాలస్సేవ దారూని ఆహరిత్వా అఙ్గారకపల్లం సజ్జేత్వా దహరసామణేరేహి సద్ధిం సల్లపన్తో పఠమయామం విసిబ్బమానో నిసీదతి. ఏకో అప్పమత్తో సమణధమ్మం కరోన్తో ఇతరం ఓవదతి, ‘‘ఆవుసో, మా ఏవం కరి, పమత్తస్స హి చత్తారో అపాయా సకఘరసదిసా. బుద్ధా నామ సాఠేయ్యేన ఆరాధేతుం న సక్కా’’తి సో తస్సోవాదం న సుణాతి. ఇతరో ‘‘నాయం వచనక్ఖమో’’తి తం అవత్వా అప్పమత్తోవ సమణధమ్మమకాసి. అలసత్థేరోపి పఠమయామే విసిబ్బేత్వా ఇతరస్స చఙ్కమిత్వా గబ్భం పవిట్ఠకాలే పవిసిత్వా, ‘‘మహాకుసీత, త్వం నిపజ్జిత్వా సయనత్థాయ అరఞ్ఞం పవిట్ఠోసి, కిం బుద్ధానం సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా ఉట్ఠాయ సమణధమ్మం కాతుం వట్టతీ’’తి వత్వా అత్తనో వసనట్ఠానం పవిసిత్వా నిపజ్జిత్వా సుపతి. ఇతరోపి మజ్ఝిమయామే విస్సమిత్వా పచ్ఛిమయామే పచ్చుట్ఠాయ సమణధమ్మం కరోతి. సో ఏవం అప్పమత్తో విహరన్తో న చిరస్సేవ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణి. ఇతరో పమాదేనేవ కాలం వీతినామేసి. తే వుట్ఠవస్సా సత్థు సన్తికం గన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. సత్థా తేహి సద్ధిం పటిసన్థారం కత్వా, ‘‘కచ్చి, భిక్ఖవే, అప్పమత్తా సమణధమ్మం కరిత్థ, కచ్చి వో పబ్బజితకిచ్చం మత్థకం పత్త’’న్తి పుచ్ఛి. పఠమం పమత్తో భిక్ఖు ఆహ – ‘‘కుతో, భన్తే, ఏతస్స అప్పమాదో, గతకాలతో పట్ఠాయ నిపజ్జిత్వా నిద్దాయన్తో కాలం వీతినామేసీ’’తి. ‘‘త్వం పన భిక్ఖూ’’తి. ‘‘అహం, భన్తే, కాలస్సేవ దారూని ఆహరిత్వా అఙ్గారకపల్లం సజ్జేత్వా పఠమయామే విసిబ్బేన్తో నిసీదిత్వా అనిద్దాయన్తోవ కాలం వీతినామేసి’’న్తి. అథ నం సత్థా ‘‘త్వం పమత్తో కాలం వీతినామేత్వా ‘అప్పమత్తోమ్హీ’తి వదసి, అప్పమత్తం పన పమత్తం కరోసీ’’తి ఆహ. పున పమాదే దోసే, అప్పమాదే ఆనిసంసే పకాసేతుం, ‘‘త్వం మమ పుత్తస్స సన్తికే జవచ్ఛిన్నో దుబ్బలస్సో వియ, ఏస పన తవ సన్తికే సీఘజవస్సో వియా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౨౯. ‘‘అప్పమత్తో పమత్తేసు, సుత్తేసు బహుజాగరో;

అబలస్సంవ సీఘస్సో, హిత్వా యాతి సుమేధసో’’తి.

తత్థ అప్పమత్తోతి సతివేపుల్లప్పత్తతాయ అప్పమాదసమ్పన్నే ఖీణాసవో. పమత్తేసూతి సతివోసగ్గే ఠితేసు సత్తేసు. సుత్తేసూతి సతిజాగరియాభావేన సబ్బిరియాపథేసు నిద్దాయన్తేసు. బహుజాగరోతి మహన్తే సతివేపుల్లే జాగరియే ఠితో. అబలస్సంవాతి కుణ్ఠపాదం ఛిన్నజవం దుబ్బలస్సం సీఘజవో సిన్ధవాజానీయో వియ. సుమేధసోతి ఉత్తమపఞ్ఞో. తథారూపం పుగ్గలం ఆగమేనపి అధిగమేనపి హిత్వా యాతి. మన్దపఞ్ఞస్మిఞ్హి ఏకం సుత్తం గహేతుం వాయమన్తేయేవ సుమేధసో ఏకం వగ్గం గణ్హాతి, ఏవం తావ ఆగమేన హిత్వా యాతి. మన్దపఞ్ఞే పన రత్తిట్ఠానదివాట్ఠానాని కాతుం వాయమన్తేయేవ కమ్మట్ఠానం ఉగ్గహేత్వా సజ్ఝాయన్తేయేవ చ సుమేధసో పుబ్బభాగేపి పరేన కతం రత్తిట్ఠానం వా దివాట్ఠానం వా పవిసిత్వా కమ్మట్ఠానం సమ్మసన్తో సబ్బకిలేసే ఖేపేత్వా నేవ లోకుత్తరధమ్మే హత్థగతే కరోతి, ఏవం అధిగమేనపి హిత్వా యాతి. వట్టే పన నం హిత్వా ఛడ్డేత్వా వట్టతో నిస్సరన్తో యాతియేవాతి.

గాథాపరియోసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

పమత్తాపమత్తద్వేసహాయకవత్థు ఛట్ఠం.