౬. బీజనివగ్గో

౧. విధూపనదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో విధూపనదాయకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమజినవరేసు పూరితపుఞ్ఞసమ్భారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో విఞ్ఞుతం పత్తో విభవసమ్పన్నో సద్ధాజాతో భగవతి పసన్నో గిమ్హకాలే సువణ్ణరజతముత్తామణిమయం బీజనిం కారేత్వా భగవతో అదాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవేసు చ మనుస్సేసు చ సంసరన్తో ద్వే సమ్పత్తియో అనుభవిత్వా ఇమస్స అమ్హాకం సమ్మాసమ్బుద్ధస్స ఉప్పన్నకాలే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో ఘరబన్ధనేన బన్ధిత్వా ఘరావాసే ఆదీనవం దిస్వా పబ్బజ్జాయ చ ఆనిసంసం దిస్వా సద్ధాసమ్పన్నో సాసనే పబ్బజిత్వా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౧. సో ‘‘కేన మయా పుఞ్ఞకమ్మేన అయం లోకుత్తరసమ్పత్తి లద్ధా’’తి అత్తనో పుబ్బకమ్మం అనుస్సరన్తో తం పచ్చక్ఖతో ఞత్వా పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదిమాహ. తం హేట్ఠా వుత్తత్థమేవ. బీజనికా మయా దిన్నాతి విసేసేన సన్తాపయన్తానం సత్తానం సన్తాపం నిబ్బాపేన్తి సీతలం వాతం జనేతీతి బీజనీ, బీజనీయేవ బీజనికా, సా సత్తరతనమయా విజ్జోతమానా బీజనికా మయా కారాపేత్వా దిన్నాతి అత్థో.

విధూపనదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౨. సతరంసిత్థేరఅపదానవణ్ణనా

ఉచ్చియం సేలమారుయ్హాతిఆదికం ఆయస్మతో సతరంసిత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తో విఞ్ఞుతం పత్తో సక్కటబ్యాకరణే వేదత్తయే చ పారఙ్గతో ఘరావాసం పహాయ అరఞ్ఞం పవిసిత్వా ఇసిపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా హిమవన్తే వాసం కప్పేసి. తస్మిం సమయే పదుముత్తరో భగవా వివేకకామతాయ ఉచ్చం ఏకం పబ్బతం ఆరుయ్హ జలితగ్గిక్ఖన్తో వియ నిసీది. తం తథానిసిన్నం భగవన్తం దిస్వా తాపసో సోమనస్సజాతో అఞ్జలిం పగ్గయ్హ అనేకేహి కారణేహి థోమేసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన తతో చుతో ఛసు కామావచరదేవేసు దిబ్బసమ్పత్తిం అనుభవిత్వా తతో మనుస్సలోకే సతరంసీ నామ చక్కవత్తీ రాజా హుత్వా నిబ్బత్తి. తమ్పి సమ్పత్తిం అనేకక్ఖత్తుం అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో పుబ్బపుఞ్ఞసమ్భారవసేన ఞాణస్స పరిపక్కత్తా సత్తవస్సికోవ పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణి.

౮-౯. సో ‘‘అహం కేన కమ్మేన సత్తవస్సికోవ సన్తిపదం అనుప్పత్తోస్మీ’’తి సరమానో పుబ్బకమ్మం ఞాణేన పచ్చక్ఖతో దిస్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం ఉదానవసేన పకాసేన్తో ఉచ్చియం సేలమారుయ్హాతిఆదిమాహ. తత్థ ఉచ్చియన్తి ఉచ్చం సేలమయం పబ్బతం ఆరుయ్హ నిసీది పదుముత్తరోతి సమ్బన్ధో. పబ్బతస్సావిదూరమ్హీతి భగవతో నిసిన్నస్స పబ్బతస్స ఆసన్నట్ఠానేతి అత్థో. బ్రాహ్మణో మన్తపారగూతి మన్తసఙ్ఖాతస్స వేదత్తయస్స పారం పరియోసానం కోటిం గతో ఏకో బ్రాహ్మణోతి అత్థో, అఞ్ఞం వియ అత్తానం నిద్దిసతి అయం మన్తపారగూతి. ఉపవిట్ఠం మహావీరన్తి తస్మిం పబ్బతే నిసిన్నం వీరవన్తం జినం, కిం విసిట్ఠం? దేవదేవం సకలఛకామావచరబ్రహ్మదేవానం అతిదేవం నరాసభం నరానం ఆసతం సేట్ఠం లోకనాయకం సకలసత్తలోకం నయన్తం నిబ్బానం పాపేన్తం అహం అఞ్జలిం దసనఖసమోధానఞ్జలిపుటం సిరసి ముద్ధని పగ్గహేత్వాన పతిట్ఠపేత్వా సన్థవిం సుట్ఠుం థోమేసిన్తి సమ్బన్ధో.

౧౨. అభాసథాతి ‘‘యేనాయం అఞ్జలీ దిన్నో…పే… అరహా సో భవిస్సతీ’’తి బ్యాకాసి. సేసం ఉత్తానత్థమేవాతి.

సతరంసిత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౩. సయనదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో సయనదాయకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో విఞ్ఞుతం పత్తో ఘరావాసం సణ్ఠపేత్వా సుఖమనుభవన్తో సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా సత్థరి పసన్నో దన్తసువణ్ణరజతముత్తమణిమయం మహారహం మఞ్చం కారాపేత్వా చీనపట్టకమ్బలాదీని అత్థరిత్వా సయనత్థాయ భగవతో అదాసి. భగవా తస్స అనుగ్గహం కరోన్తో తత్థ సయి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో తదనురూపం ఆకాసగమనసుఖసేయ్యాదిసుఖం అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే విభవసమ్పన్నే ఏకస్మిం కులే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పాపుణిత్వా సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా పసన్నమానసో పబ్బజిత్వా విపస్సన్తో నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౨౦. సో అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదిమాహ. తం హేట్ఠా వుత్తత్థమేవ.

౨౧. సుఖేత్తే బీజసమ్పదాతి యథా తిణకచవరరహితే కద్దమాదిసమ్పన్నే సుఖేత్తే వుత్తబీజాని సాదుఫలాని నిప్ఫాదేన్తి, ఏవమేవ రాగదోసాదిదియడ్ఢసహస్సకిలేససఙ్ఖాతతిణకచవరరహితే సుద్ధసన్తానే పుఞ్ఞక్ఖేత్తే వుత్తదానాని అప్పానిపి సమానాని మహప్ఫలాని హోన్తీతి అత్థో. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవాతి.

సయనదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౪. గన్ధోదకియత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో గన్ధోదకియత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమమునివరేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తో పరినిబ్బుతే భగవతి నగరవాసినో బోధిపూజం కురుమానే దిస్వా విచిత్తఘటే చన్దనకప్పురాగరుఆదిమిస్సకసుగన్ధోదకేన పూరేత్వా బోధిరుక్ఖం అభిసిఞ్చి. తస్మిం ఖణే దేవో మహాధారాహి పవస్సి. తదా సో అసనివేగేన కాలం కతో. తేనేవ పుఞ్ఞకమ్మేన దేవలోకే నిబ్బత్తి, తత్థేవ ఠితో ‘‘అహో బుద్ధో, అహో ధమ్మో’’తిఆదిగాథాయో అభాసి. ఏవం సో దేవమనుస్సేసు సమ్పత్తియో అనుభవిత్వా సబ్బపరిళాహవిప్పముత్తో నిబ్బత్తనిబ్బత్తట్ఠానే సీతిభావముపగతో సుఖితో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కులగేహే నిబ్బత్తో విఞ్ఞుతం పత్తో సత్థరి పసన్నో పబ్బజిత్వా కమ్మట్ఠానం ఆరభిత్వా విపస్సన్తో నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. పుబ్బే కతపుఞ్ఞేన గన్ధోదకియత్థేరోతి పాకటో అహోసి.

౨౫. సో ఏకదివసం అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో పదుముతరస్సాతిఆదిమాహ. తం వుత్తత్థమేవ. మహాబోధిమహో అహూతి మహాబోధిరుక్ఖస్స పూజా అహోసీతి అత్థో. విచిత్తం ఘటమాదాయాతి అనేకేహి చిత్తకమ్మసువణ్ణకమ్మేహి విచిత్తం సోభమానం గన్ధోదకపుణ్ణం ఘటం గహేత్వాతి అత్థో. గన్ధోదకమదాసహన్తి గన్ధోదకం అదాసిం, అహం గన్ధోదకేన అభిసిఞ్చిన్తి అత్థో.

౨౬. న్హానకాలే చ బోధియాతి బోధియా పూజాకరణసమయేతి అత్థో. సేసం ఉత్తానత్థమేవాతి.

గన్ధోదకియత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౫. ఓపవయ్హత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో ఓపవయ్హత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరజినాదిచ్చే లోకే పాతుభూతే ఏకస్మిం విభవసమ్పన్నకులే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ మహద్ధనో మహాభోగో ఘరావాసం వసమానో సాసనే పసన్నో సత్థరి పసాదబహుమానో ఆజానీయేన సిన్ధవేన పూజం అకాసి, పూజేత్వా చ పన ‘‘బుద్ధాదీనం సమణానం హత్థిఅస్సాదయో న కప్పన్తి, కప్పియభణ్డం దస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా తం అగ్ఘాపేత్వా తదగ్ఘనకేన కహాపణేన కప్పియం కప్పాసికకమ్బలకోజవాదికం చీవరం కప్పూరతక్కోలాదికం భేసజ్జపరిక్ఖారఞ్చ అదాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన యావతాయుకం ఠత్వా తతో చుతో దేవేసు చ మనుస్సేసు చ హత్థిఅస్సాదిఅనేకవాహనసమ్పన్నో సుఖం అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో విఞ్ఞుతం పత్తో సద్ధాసమ్పన్నో సాసనే పబ్బజిత్వా కమ్మట్ఠానం గహేత్వా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా మగ్గపటిపాటియా అరహత్తే పతిట్ఠాసి, పుబ్బే కతపుఞ్ఞసమ్భారవసేన ఓపవయ్హత్థేరోతి పాకటో అహోసి.

౩౩. సో ‘‘కేన ను ఖో కారణేన ఇదం మయా సన్తిపదం అధిగత’’న్తి ఉపధారేన్తో పుబ్బకమ్మం ఞాణేన పచ్చక్ఖతో ఞత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం ఉదానవసేన పకాసేన్తో పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదిమాహ. తం వుత్తత్థమేవ. ఆజానీయమదాసహన్తి ఆజానీయం ఉత్తమజాతిసిన్ధవం అహం అదాసిం పూజేసిన్తి అత్థో.

౩౫. సపత్తభారోతి సస్స అత్తనో పత్తాని అట్ఠ పరిక్ఖారాని భారాని యస్స సో సపత్తభారో, అట్ఠపరిక్ఖారయుత్తోతి అత్థో.

౩౬. ఖమనీయమదాసహన్తి ఖమనీయయోగ్గం చీవరాదికప్పియపరిక్ఖారన్తి అత్థో.

౪౦. చరిమోతి పరియోసానో కోటిప్పత్తో భవోతి అత్థో. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవాతి.

ఓపవయ్హత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౬. సపరివారాసనత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో సపరివారాసనత్థేరస్స అపదానం. సోపి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవేసు వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే విభవసమ్పన్నే కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో సద్ధాజాతో సాసనే పసన్నో దానఫలం సద్దహన్తో నానగ్గరసభోజనేన భగవతో పిణ్డపాతం అదాసి, దత్వా చ పన భోజనసాలాయం భోజనత్థాయ నిసిన్నాసనం జాతిసుమనమల్లికాదీహి అలఙ్కరి. భగవా చ భత్తానుమోదనమకాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో అనేకవిధం సమ్పత్తిం అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే విభవసమ్పన్నే కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సద్ధో పసన్నో పబ్బజిత్వా న చిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౪౩. సో ఏవం పత్తసన్తిపదో ‘‘కేన ను ఖో పుఞ్ఞేన ఇదం సన్తిపదం అనుప్పత్త’’న్తి ఞాణేన ఉపధారేన్తో పుబ్బకమ్మం దిస్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదిమాహ. తం వుత్తత్థమేవ. పిణ్డపాతం అదాసహన్తి తత్థ తత్థ లద్ధానం పిణ్డానం కబళం కబళం కత్వా పాతబ్బతో ఖాదితబ్బతో ఆహారో పిణ్డపాతో, తం పిణ్డపాతం భగవతో అదాసిం, భగవన్తం భోజేసిన్తి అత్థో.

౪౪. అకిత్తయి పిణ్డపాతన్తి మయా దిన్నపిణ్డపాతస్స గుణం ఆనిసంసం పకాసేసీతి అత్థో.

౪౮. సంవుతో పాతిమోక్ఖస్మిన్తి పాతిమోక్ఖసంవరసీలేన సంవుతో పిహితో పటిచ్ఛన్నోతి అత్థో. ఇన్ద్రియేసు చ పఞ్చసూతి చక్ఖున్ద్రియాదీసు పఞ్చసు ఇన్ద్రియేసు రూపాదీహి గోపితో ఇన్ద్రియసంవరసీలఞ్చ గోపితోతి అత్థో. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవాతి.

సపరివారాసనత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౭. పఞ్చదీపకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో పఞ్చదీపకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో ఉప్పన్నుప్పన్నభవేసు వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ ఘరావాసే వసన్తో భగవతో ధమ్మం సుత్వా సమ్మాదిట్ఠియం పతిట్ఠితో సద్ధో పసన్నో మహాజనేహి బోధిపూజం కయిరమానం దిస్వా సయమ్పి బోధిం పరివారేత్వా దీపం జాలేత్వా పూజేసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో చక్కవత్తిసమ్పత్తిఆదయో అనుభవిత్వా సబ్బత్థేవ ఉప్పన్నభవే జలమానో జోతిసమ్పన్నవిమానాదీసు వసిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం విభవసమ్పన్నే కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో సద్ధాజాతో పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ అరహా అహోసి, దీపపూజానిస్సన్దేన దీపకత్థేరోతి పాకటో.

౫౦. సో ఏకదివసం అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదిమాహ. తం వుత్తత్థమేవ. ఉజుదిట్ఠి అహోసహన్తి వఙ్కం మిచ్ఛాదిట్ఠిం ఛడ్డేత్వా ఉజు అవఙ్కం నిబ్బానాభిముఖం పాపుణనసమ్మాదిట్ఠి అహోసిన్తి అత్థో.

౫౧. పదీపదానం పాదాసిన్తి ఏత్థ పకారేన దిబ్బతి జోతతీతి పదీపో, తస్స దానం పదీపదానం, తం అదాసిం పదీపపూజం అకాసిన్తి అత్థో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

పఞ్చదీపకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౮. ధజదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో ధజదాయకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సత్థరి పసీదిత్వా సున్దరేహి అనేకేహి వత్థేహి ధజం కారాపేత్వా ధజపూజం అకాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన ఉప్పన్నుప్పన్నభవే ఉచ్చకులే నిబ్బత్తో పూజనియో అహోసి. అపరభాగే ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ పుత్తదారేహి వడ్ఢిత్వా మహాభోగో యసవా సద్ధాజాతో సత్థరి పసన్నో ఘరావాసం పహాయ పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౫౭. సో పత్తఅరహత్తఫలో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో అత్తనో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో పదుముత్తరబుద్ధస్సాతిఆదిమాహ. తస్సత్థో పుబ్బే వుత్తోయేవ. హట్ఠో హట్ఠేన చిత్తేనాతి సోమనస్ససహగతచిత్తయుత్తత్తా హట్ఠో పరిపుణ్ణరూపకాయో సద్ధాసమ్పయుత్తచిత్తతాయ హట్ఠేన చిత్తేన సన్తుట్ఠేన చిత్తేనాతి అత్థో. ధజమారోపయిం అహన్తి ధునాతి కమ్పతి చలతీతి ధజం, తం ధజం ఆరోపయిం వేళగ్గే లగ్గేత్వా పూజేసిన్తి అత్థో.

౫౮-౯. పతితపత్తాని గణ్హిత్వాతి పతితాని బోధిపత్తాని గహేత్వా అహం బహి ఛడ్డేసిన్తి అత్థో. అన్తోసుద్ధం బహిసుద్ధన్తి అన్తో చిత్తసన్తాననామకాయతో చ బహి చక్ఖుసోతాదిరూపకాయతో చ సుద్ధిం అధి విసేసేన ముత్తం కిలేసతో విముత్తం అనాసవం సమ్బుద్ధం వియ సమ్ముఖా ఉత్తమం బోధిం అవన్దిం పణామమకాసిన్తి అత్థో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

ధజదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౯. పదుమత్థేరఅపదానవణ్ణనా

చతుసచ్చం పకాసేన్తోతిఆదికం ఆయస్మతో పదుమత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతకుసలసమ్భారో పదుముత్తరమునినా ధమ్మపజ్జోతే జోతమానే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో ఘరావాసం సణ్ఠపేత్వా భోగసమ్పన్నోతి పాకటో. సో సత్థరి పసీదిత్వా మహాజనేన సద్ధిం ధమ్మం సుణన్తో ధజేన సహ పదుమకలాపం గహేత్వా అట్ఠాసి, సధజం తం పదుమకలాపం ఆకాసముక్ఖిపిం, తం అచ్ఛరియం దిస్వా అతివియ సోమనస్సజాతో అహోసి. సో యావజీవం కుసలం కత్వా జీవితపరియోసానే సగ్గే నిబ్బత్తో ధజమివ ఛకామావచరే పాకటో పూజితో చ దిబ్బసమ్పత్తిమనుభవిత్వా మనుస్సేసు చ చక్కవత్తిసమ్పత్తిమనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే విభవసమ్పన్నే సద్ధాసమ్పన్నే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సద్ధాజాతో పఞ్చవస్సికోవ పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ అరహా హుత్వా కతపుఞ్ఞనామేన పదుమత్థేరోతి పాకటో.

౬౭. అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో చతుసచ్చం పకాసేన్తోతిఆదిమాహ. తత్థ సచ్చన్తి తథం అవితథం అవిపరీతం సచ్చం, దుక్ఖసముదయనిరోధమగ్గవసేన చత్తారి సచ్చాని సమాహటానీతి చతుసచ్చం, తం చతుసచ్చం పకాసేన్తో లోకే పాకటం కరోన్తోతి అత్థో. వరధమ్మప్పవత్తకోతి ఉత్తమధమ్మప్పవత్తకో పకాసకోతి అత్థో. అమతం వుట్ఠిన్తి అమతమహానిబ్బానవుట్ఠిధారం పవస్సన్తో పగ్ఘరన్తో సదేవకం లోకం తేమేన్తో సబ్బకిలేసపరిళాహం నిబ్బాపేన్తో ధమ్మవస్సం వస్సతీతి అత్థో.

౬౮. సధజం పదుమం గయ్హాతి ధజేన సహ ఏకతో కత్వా పదుమం పదుమకలాపం గహేత్వాతి అత్థో. అడ్ఢకోసే ఠితో అహన్తి ఉభో ఉక్ఖిపిత్వా ఠితో అహన్తి అత్థో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

పదుమత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౧౦. అసనబోధియత్థేరఅపదానవణ్ణనా

జాతియా సత్తవస్సోహన్తిఆదికం ఆయస్మతో అసనబోధియత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో తిస్సస్స భగవతో కాలే అఞ్ఞతరస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో సుఖప్పత్తో సాసనే పసన్నో అసనబోధితో ఫలం గహేత్వా తతో వుట్ఠితబోధితరుణే గహేత్వా బోధిం రోపేసి, యథా న వినస్సతి తథా ఉదకాసిఞ్చనాదికమ్మేన రక్ఖిత్వా పూజేసి. సో తేన పుఞ్ఞేన దేవమనుస్సేసు సమ్పత్తియో అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కులగేహే నిబ్బత్తో పరిపక్కసమ్భారత్తా సత్తవస్సికోవ సమానో పబ్బజిత్వా ఖురగ్గేయేవ అరహత్తం పాపుణి, పురాకతపుఞ్ఞనామేన అసనబోధియత్థేరోతి పాకటో.

౭౮. సో పుబ్బసమ్భారమనుస్సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో జాతియా సత్తవస్సోహన్తిఆదిమాహ. తత్థ జాతియాతి మాతుగబ్భతో నిక్ఖన్తకాలతో పట్ఠాయాతి అత్థో. సత్తవస్సో పరిపుణ్ణసరదో అహం లోకనాయకం తిస్సం భగవన్తం అద్దసన్తి సమ్బన్ధో. పసన్నచిత్తో సుమనోతి పకారేన పసన్నఅనాలుళితఅవికమ్పితచిత్తో, సుమనో సున్దరమనో సోమనస్ససహగతచిత్తోతి అత్థో.

౭౯. తిస్సస్సాహం భగవతోతి తిక్ఖత్తుం జాతోతి తిస్సో, సో మాతుగబ్భతో, మనుస్సజాతితో, పఞ్చక్ఖన్ధతో చ ముత్తో హుత్వా జాతో నిబ్బత్తో బుద్ధో జాతోతి అత్థో. తస్స తిస్సస్స భగవతో తాదినో, లోకజేట్ఠస్స అసనబోధిం ఉత్తమం రోపయిన్తి సమ్బన్ధో.

౮౦. అసనో నామధేయ్యేనాతి నామపఞ్ఞత్తియా నామసఞ్ఞాయ అసనో నామ అసనరుక్ఖో బోధి అహోసీతి అత్థో. ధరణీరుహపాదపోతి వల్లిరుక్ఖపబ్బతగఙ్గాసాగరాదయో ధారేతీతి ధరణీ, కా సా? పథవీ, తస్సం రుహతి పతిట్ఠహతీతి ధరణీరుహో, పాదేన పివతీతి పాదపో, పాదసఙ్ఖాతేన మూలేన సిఞ్చితోదకం పివతి ఆపోరసం సినేహం ధారేతీతి అత్థో. ధరణీరుహో చ సో పాదపో చాతి ధరణీరుహపాదపో, తం ఉత్తమం అసనం బోధిం పఞ్చ వస్సాని పరిచరిం పోసేసిన్తి అత్థో.

౮౧. పుప్ఫితం పాదపం దిస్వాతి తం మయా పోసితం అసనబోధిరుక్ఖం పుప్ఫితం అచ్ఛరయోగ్గభూతపుప్ఫత్తా అబ్భుతం లోమహంసకరణం దిస్వా సకం కమ్మం అత్తనో కమ్మం పకిత్తేన్తో పకారేన కథయన్తో బుద్ధసేట్ఠస్స సన్తికం అగమాసిన్తి అత్థో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

అసనబోధియత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

ఛట్ఠవగ్గవణ్ణనా సమత్తా.