౫. పిలిన్దవచ్ఛత్థేరఅపదానవణ్ణనా

నిబ్బుతే లోకనాథమ్హీతిఆదికం ఆయస్మతో పిలిన్దవచ్ఛత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే హంసవతీనగరే మహాభోగకులే నిబ్బత్తో హేట్ఠా వుత్తనయేన సత్థు సన్తికే ధమ్మం సుణన్తో సత్థారం ఏకం భిక్ఖుం దేవతానం పియమనాపభావేన అగ్గట్ఠానే ఠపేన్తం దిస్వా తం ఠానన్తరం పత్థేత్వా యావజీవం కుసలం కత్వా తతో చుతో దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో సుమేధస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తో. పరినిబ్బుతే భగవతి తస్స థూపం పూజేత్వా సఙ్ఘస్స మహాదానం పవత్తేత్వా తతో చవిత్వా దేవమనుస్సేసు ఉభయసమ్పత్తియో అనుభవిత్వా అనుప్పన్నే బుద్ధే చక్కవత్తీ రాజా హుత్వా మహాజనం పఞ్చసీలేసు పతిట్ఠాపేత్వా సగ్గపరాయనం అకాసి. సో అనుప్పన్నేయేవ అమ్హాకం భగవతి సావత్థియం బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తి, పిలిన్దోతిస్స నామం అకంసు. వచ్ఛోతి గోత్తం. సో అపరభాగే పిలిన్దవచ్ఛోతి పఞ్ఞాయిత్థ. సంసారే పన సంవేగబహులతాయ పరిబ్బాజకపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా చూళగన్ధారం నామ విజ్జం సాధేత్వా తాయ విజ్జాయ ఆకాసచారీ పరచిత్తవిదూ చ హుత్వా రాజగహే లాభగ్గయసగ్గపత్తో పటివసతి.

అథ అమ్హాకం భగవా అభిసమ్బుద్ధో హుత్వా అనుక్కమేన రాజగహం ఉపగతో. తతో పట్ఠాయ బుద్ధానుభావేన తస్స సా విజ్జా న సమ్పజ్జతి, అత్తనో కిచ్చం న సాధేతి. సో చిన్తేసి – ‘‘సుతం ఖో పనేతం ఆచరియపాచరియానం భాసమానానం ‘యత్థ మహాగన్ధారవిజ్జా ధరతి, తత్థ చూళగన్ధారవిజ్జా న సమ్పజ్జతీ’తి సమణస్స పన గోతమస్స ఆగతకాలతో పట్ఠాయ నాయం మమ విజ్జా సమ్పజ్జతి, నిస్సంసయం సమణో గోతమో మహాగన్ధారవిజ్జం జానాతి, యంనూనాహం తం పయిరుపాసిత్వా తస్స సన్తికే తం విజ్జం పరియాపుణేయ్య’’న్తి. సో భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘అహం, మహాసమణ, తవ సన్తికే ఏకం విజ్జం పరియాపుణితుకామో, ఓకాసం మే కరోహీ’’తి. ‘‘తేన హి మమ సన్తికే పబ్బజాహీ’’తి ఆహ. సో ‘‘విజ్జాయ పరికమ్మం పబ్బజ్జా’’తి మఞ్ఞమానో పబ్బజి. తస్స భగవా ధమ్మం కథేత్వా చరితానుకూలం కమ్మట్ఠానం అదాసి. సో ఉపనిస్సయసమ్పన్నతాయ నచిరస్సేవ విపస్సనం పట్ఠపేత్వా అరహత్తం పాపుణి.

౫౫. యా పన పురిమజాతియం తస్సోవాదే ఠత్వా సగ్గే నిబ్బత్తా దేవతా, తా కతఞ్ఞుతం నిస్సాయ తస్మిం సఞ్జాతబహుమానా సాయం పాతం థేరం పయిరుపాసిత్వా గచ్ఛన్తి. తస్మా నం భగవా దేవతానం అతివియ పియమనాపభావేన అగ్గభావే ఠపేసి ‘‘ఏతదగ్గం, భిక్ఖవే, మమ సావకానం భిక్ఖూనం దేవతానం పియమనాపానం యదిదం పిలిన్దవచ్ఛో’’తి (అ. ని. ౧.౨౦౯, ౨౧౫). ఏవం సో పత్తఅగ్గట్ఠానో అత్తనో పుబ్బకమ్మం అనుస్సరిత్వా పీతిసోమనస్సవసేన పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో నిబ్బుతే లోకనాథమ్హీతిఆదిమాహ.

తత్థ కామరూపారూపలోకస్స నాథో పధానోతి లోకనాథో. మేధా వుచ్చన్తి సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణఅనావరణఞాణాదయో, సున్దరా, పసట్ఠా వా మేధా యస్స సో సుమేధో, అగ్గో చ సో పుగ్గలో చాతి అగ్గపుగ్గలో, తస్మిం సుమేధే లోకనాయకే అగ్గపుగ్గలే ఖన్ధపరినిబ్బానేన నిబ్బుతే సతీతి సమ్బన్ధో. పసన్నచిత్తో సుమనోతి సద్ధాయ పసాదితచిత్తో సోమనస్సేన సున్దరమనో అహం తస్స సుమేధస్స భగవతో థూపపూజం చేతియపూజం అకాసిన్తి అత్థో.

౫౬. యే చ ఖీణాసవా తత్థాతి తస్మిం సమాగమే యే చ ఖీణాసవా పహీనకిలేసా ఛళభిఞ్ఞా ఛహి అభిఞ్ఞాహి సమన్నాగతా మహిద్ధికా మహన్తేహి ఇద్ధీహి సమన్నాగతా సన్తి, తే సబ్బే ఖీణాసవే అహం తత్థ సమానేత్వా సుట్ఠు ఆదరేన ఆనేత్వా సఙ్ఘభత్తం సకలసఙ్ఘస్స దాతబ్బభత్తం అకాసిం తేసం భోజేసిన్తి అత్థో.

౫౭. ఉపట్ఠాకో తదా అహూతి తదా మమ సఙ్ఘభత్తదానకాలే సుమేధస్స భగవతో నామేన సుమేధో నామ ఉపట్ఠాకసావకో అహు అహోసీతి అత్థో. సో సావకో మయ్హం పూజాసక్కారం అనుమోదిత్థ అనుమోదితో ఆనిసంసం కథేసీతి అత్థో.

౫౮. తేన చిత్తప్పసాదేనాతి తేన థూపపూజాకరణవసేన ఉప్పన్నేన చిత్తప్పసాదేన దేవలోకే దిబ్బవిమానం ఉపపజ్జిం ఉపగతో అస్మీతి అత్థో, తత్థ నిబ్బత్తోమ్హీతి వుత్తం హోతి. ఛళాసీతిసహస్సానీతి తస్మిం విమానే ఛ అసీతిసహస్సాని దేవచ్ఛరాయో మే మయ్హం చిత్తం రమింసు రమాపేసున్తి సమ్బన్ధో.

౫౯. మమేవ అనువత్తన్తీతి తా అచ్ఛరాయో సబ్బకామేహి దిబ్బేహి రూపాదివత్థుకామేహి ఉపట్ఠహన్తియో మమం ఏవ అనువత్తన్తి మమ వచనం అనుకరోన్తి సదా నిచ్చకాలన్తి అత్థో. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవాతి.

పిలిన్దవచ్ఛత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.