౧౦. సుధావగ్గో

౧. సుధాపిణ్డియత్థేరఅపదానవణ్ణనా

పూజారహే పూజయతోతిఆదికం ఆయస్మతో సుధాపిణ్డియత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో సిద్ధత్థస్స భగవతో కాలే భగవతి ధరమానే పుఞ్ఞం కాతుమసక్కోన్తో పరినిబ్బుతే భగవతి తస్స ధాతుం నిదహిత్వా చేతియే కరీయమానే సుధాపిణ్డమదాసి. సో తేన పుఞ్ఞేన చతున్నవుతికప్పతో పట్ఠాయ ఏత్థన్తరే చతురాపాయమదిస్వా దేవమనుస్ససమ్పత్తియో అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో విఞ్ఞుతం పత్వా సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజితో నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౧-౨. సో అపరభాగే అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో అత్తనో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో పూజారహేతిఆదిమాహ. తత్థ పూజారహా నామ బుద్ధపచ్చేకబుద్ధఅరియసావకాచరియుపజ్ఝాయమాతాపితుగరుఆదయో, తేసు పూజారహేసు మాలాదిపదుమవత్థాభరణచతుపచ్చయాదీహి పూజయతో పూజయన్తస్స పుగ్గలస్స పుఞ్ఞకోట్ఠాసం సహస్ససతసహస్సాదివసేన సఙ్ఖ్యం కాతుం కేనచి మహానుభావేనాపి న సక్కాతి అత్థో. న కేవలమేవ ధరమానే బుద్ధాదయో పూజయతో, పరినిబ్బుతస్సాపి భగవతో చేతియపటిమాబోధిఆదీసుపి ఏసేవ నయో.

౩. తం దీపేతుం చతున్నమపి దీపానన్తిఆదిమాహ. తత్థ చతున్నమపి దీపానన్తి జమ్బుదీపఅపరగోయానఉత్తరకురుపుబ్బవిదేహసఙ్ఖాతానం చతున్నం దీపానం తదనుగతానం ద్విసహస్సపరిత్తదీపానఞ్చ ఏకతో కత్వా సకలచక్కవాళగబ్భే ఇస్సరం చక్కవత్తిరజ్జం కరేయ్యాతి అత్థో. ఏకిస్సా పూజనాయేతన్తి ధాతుగబ్భే చేతియే కతాయ ఏకిస్సా పూజాయ ఏతం సకలజమ్బుదీపే సత్తరతనాదికం సకలం ధనం. కలం నాగ్ఘతి సోళసిన్తి చేతియే కతపూజాయ సోళసక్ఖత్తుం విభత్తస్స సోళసమకోట్ఠాసస్స న అగ్ఘతీతి అత్థో.

౪. సిద్ధత్థస్స…పే… ఫలితన్తరేతి నరానం అగ్గస్స సేట్ఠస్స సిద్ధత్థస్స భగవతో చేతియే ధాతుగబ్భమ్హి సుధాకమ్మే కరీయమానే పరిచ్ఛేదానం ఉభిన్నమన్తరే వేమజ్ఝే, అథ వా పుప్ఫదానట్ఠానానం అన్తరే ఫలన్తియా మయా సుధాపిణ్డో దిన్నో మక్ఖితోతి సమ్బన్ధో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

సుధాపిణ్డియత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౨. సుచిన్తికత్థేరఅపదానవణ్ణనా

తిస్సస్స లోకనాథస్సాతిఆదికం ఆయస్మతో సుచిన్తికత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో అనేకాసు జాతీసు నిబ్బానాధిగమాయ పుఞ్ఞం ఉపచినిత్వా తిస్సస్స భగవతో కాలే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సత్థరి పసీదిత్వా సత్థు నిసీదనత్థాయ పరిసుద్ధం సిలిట్ఠం కట్ఠమయమనగ్ఘపీఠమదాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన సుగతిసుఖమనుభవిత్వా తత్థ తత్థ సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజితో నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౮. సో పత్తఅరహత్తఫలో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో తిస్సస్స లోకనాథస్సాతిఆదిమాహ. తం సబ్బం ఉత్తానత్థమేవాతి.

సుచిన్తికత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౩. అడ్ఢచేళకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

తిస్సస్సాహం భగవతోతిఆదికం ఆయస్మతో అడ్ఢచేళకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి థేరో పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో తిస్సస్స భగవతో కాలే ఏకేనాకుసలేన కమ్మేన దుగ్గతకులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సద్ధమ్మదేసనం ఞత్వా పసన్నమానసో చీవరత్థాయ అడ్ఢభాగం ఏకం దుస్సమదాసి. సో తేనేవ పీతిసోమనస్సేన కాలం కత్వా సగ్గే నిబ్బత్తో ఛ కామావచరసమ్పత్తిమనుభవిత్వా తతో చుతో మనుస్సేసు మనుస్ససమ్పత్తీనం అగ్గభూతం చక్కవత్తిసమ్పత్తిం అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం అద్ధకులే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా పసన్నమానసో పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౧౪. సో అపరభాగే అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో తిస్సస్సాహం భగవతోతిఆదిమాహ. తం సబ్బం ఉత్తానత్థమేవాతి.

అడ్ఢచేళకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౪. సూచిదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

కమ్మారోహం పురే ఆసిన్తిఆదికం ఆయస్మతో సూచిదాయకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో అన్తరన్తరా కుసలబీజాని పూరేన్తో విపస్సిస్స భగవతో కాలే అన్తరన్తరా కతేన ఏకేన కమ్మచ్ఛిద్దేన కమ్మారకులే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సకసిప్పేసు నిప్ఫత్తిం పత్తో సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా పసన్నమానసో చీవరసిబ్బనత్థాయ సూచిదానమదాసి, తేన పుఞ్ఞేన దిబ్బసమ్పత్తిం అనుభవిత్వా అపరభాగే మనుస్సేసు ఉప్పన్నో చక్కవత్తాదయో సమ్పత్తియో చ అనుభవన్తో ఉప్పన్నుప్పన్నభవే తిక్ఖపఞ్ఞో వజీరఞాణో అహోసి. సో కమేన ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో మహద్ధనో సద్ధాజాతో తిక్ఖపఞ్ఞో అహోసి. సో ఏకదివసం సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా ధమ్మానుసారేన ఞాణం పేసేత్వా నిసిన్నాసనేయేవ అరహా అహోసి.

౧౯. సో అరహా సమానో అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో కమ్మారోహం పురే ఆసిన్తిఆదిమాహ. తత్థ కమ్మారోతి అయోకమ్మలోహకమ్మాదినా కమ్మేన జీవతి రుహతి వుద్ధిం విరూళ్హిం ఆపజ్జతీతి కమ్మారో, పుబ్బే పుఞ్ఞకరణకాలే కమ్మారో ఆసిం అహోసిన్తి అత్థో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

సూచిదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౫. గన్ధమాలియత్థేరఅపదానవణ్ణనా

సిద్ధత్థస్స భగవతోతిఆదికం ఆయస్మతో గన్ధమాలియత్థేరస్స అపదాన. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో సిద్ధత్థస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తో మహద్ధనో మహాభోగో అహోసి. సో సత్థరి పసీదిత్వా చన్దనాగరుకప్పూరకస్సతురాదీని అనేకాని సుగన్ధాని వడ్ఢేత్వా సత్థు గన్ధథూపం కారేసి. తస్సుపరి సుమనపుప్ఫేహి ఛాదేసి, బుద్ధఞ్చ అట్ఠఙ్గనమక్కారం అకాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సమ్పత్తియో అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే విభవసమ్పన్నే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజితో నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౨౪. సో అపరభాగే అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో సిద్ధత్థస్స భగవతోతిఆదిమాహ. తం సబ్బం ఉత్తానత్థమేవాతి.

గన్ధమాలియత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౬. తిపుప్ఫియత్థేరఅపదానవణ్ణనా

మిగలుద్దో పురే ఆసిన్తిఆదికం ఆయస్మతో తిపుప్ఫియత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో అన్తరా కేనచి అకుసలచ్ఛిద్దేన విపస్సిస్స భగవతో కాలే నేసాదకులే నిబ్బత్తో మిగలుద్దో హుత్వా అరఞ్ఞే విహరతి. తదా విపస్సిస్స భగవతో పాటలిబోధిం సమ్పుణ్ణపత్తపల్లవం హరితవణ్ణం నీలోభాసం మనోరమం దిస్వా తీహి పుప్ఫేహి పూజేత్వా పురాణపత్తం ఛడ్డేత్వా భగవతో సమ్ముఖా వియ పాటలిమహాబోధిం వన్ది. సో తేన పుఞ్ఞేన తతో చుతో దేవలోకే ఉప్పన్నో తత్థ దిబ్బసమ్పత్తిం అపరాపరం అనుభవిత్వా తతో చుతో మనుస్సేసు జాతో తత్థ చక్కవత్తిసమ్పత్తిఆదయో అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా పటిలద్ధసోమనస్సహదయో గేహం పహాయ పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౩౧. సో ఏవం సిద్ధిప్పత్తో అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో మిగలుద్దో పురే ఆసిన్తిఆదిమాహ. తత్థ మరణాయ గచ్ఛతి పాపుణాతీతి మిగో, అథ వా మగయమానో ఇహతి పవత్తతీతి మిగో, మిగానం మారణే లుద్దో లోభీ గేధోతి మిగలుద్దో, పురే మయ్హం పుఞ్ఞకరణసమయే కాననసఙ్ఖాతే మహాఅరఞ్ఞే మిగలుద్దో ఆసిన్తి సమ్బన్ధో. పాటలిం హరితం దిస్వాతి తత్థ పకారేన తలేన రత్తవణ్ణేన భవతీతి పాటలి, పుప్ఫానం రత్తవణ్ణతాయ పాటలీతి వోహారో, పత్తానం హరితతాయ హరితం నీలవణ్ణం పాటలిబోధిం దిస్వాతి అత్థో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

తిపుప్ఫియత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౭. మధుపిణ్డికత్థేరఅపదానవణ్ణనా

వివనే కాననే దిస్వాతిఆదికం ఆయస్మతో మధుపిణ్డికత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో సిద్ధత్థస్స భగవతో కాలే నేసాదయోనియం నిబ్బత్తో మహాఅరఞ్ఞే పటివసతి. తదా వివేకాభిరతియా సమ్పత్తం సిద్ధత్థం భగవన్తం దిస్వా సమాధితో వుట్ఠితస్స తస్స సుమధురం మధుమదాసి. తత్థ చ పసన్నమానసో వన్దిత్వా పక్కామి. సో తేనేవ పుఞ్ఞేన సమ్పత్తిం అనుభవన్తో దేవమనుస్సేసు సంసరిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజితో నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౩౭. సో అపరభాగే అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో వివనే కాననే దిస్వాతిఆదిమాహ. తత్థ వివనేతి విసేసేన వనం పత్థటం వివనం, హత్థిఅస్సరథసద్దేహి భేరిసద్దేహి చ వత్థుకామకిలేసకామేహి చ విగతం బ్యాపగతన్తి అత్థో, కాననసఙ్ఖాతే మహాఅరఞ్ఞే వివనేతి సమ్బన్ధో. ఓసధింవ విరోచన్తన్తి భవవడ్ఢకిజనానం ఇచ్ఛితిచ్ఛితం నిప్ఫాదేతీతి ఓసధం. ఓజానిబ్బత్తికారణం పటిచ్చ యాయ తారకాయ ఉగ్గతాయ ఉద్ధరన్తి గణ్హన్తీతి సా ఓసధి. ఓసధితారకా ఇవ విరోచన్తీతి వత్తబ్బే గాథాబన్ధసుఖత్థం ‘‘ఓసధింవ విరోచన్త’’న్తి చ వుత్తం. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

మధుపిణ్డికత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౮. సేనాసనదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

సిద్ధత్థస్స భగవతోతిఆదికం ఆయస్మతో సేనాసనదాయకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో సిద్ధత్థస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో సత్థరి పసీదిత్వా అత్తనో వసనట్ఠానం వనన్తరం సమ్పత్తస్స భగవతో పణామం కత్వా పణ్ణసన్థరం సన్థరిత్వా అదాసి. భగవతో నిసిన్నట్ఠానస్స సమన్తతో భిత్తిపరిచ్ఛేదం కత్వా పుప్ఫపూజమకాసి. సో తేన పుఞ్ఞేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఉభయసమ్పత్తియో అనుభవిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కులగేహే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజితో నచిరస్సేవ అరహా అహోసి.

౪౫. సో అపరభాగే అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో అత్తనో పుబ్బచరితాపదానం దస్సేన్తో సిద్ధత్థస్స భగవతోతిఆదిమాహ. తం సబ్బం హేట్ఠా వుత్తనయత్తా ఉత్తానత్థమేవాతి.

సేనాసనదాయకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౯. వేయ్యావచ్చకరత్థేరఅపదానవణ్ణనా

విపస్సిస్స భగవతోతిఆదికం ఆయస్మతో వేయ్యావచ్చకరత్థేరస్స అపదానం. తస్స ఉప్పత్తిఆదయో హేట్ఠా వుత్తనియామేనేవ దట్ఠబ్బా.

వేయ్యావచ్చకరత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

౧౦. బుద్ధుపట్ఠాకత్థేరఅపదానవణ్ణనా

విపస్సిస్స భగవతోతిఆదికం ఆయస్మతో బుద్ధుపట్ఠాకత్థేరస్స అపదానం. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయాని పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో విపస్సిస్స భగవతో కాలే సఙ్ఖధమకకులే నిబ్బత్తో వుద్ధిమన్వాయ అత్తనో సిప్పే సఙ్ఖధమనే ఛేకో అహోసి, నిచ్చకాలం భగవతో సఙ్ఖం ధమేత్వా సఙ్ఖసద్దేనేవ పూజేసి. సో తేన పుఞ్ఞేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో సబ్బత్థ పాకటో మహాఘోసో మహానాదీ మధురస్సరో అహోసి, ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఏకస్మిం పాకటకులే నిబ్బత్తో వుద్ధిప్పత్తో మధురస్సరోతి పాకటో, సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజితో నచిరస్సేవ అరహా అహోసి, అపరభాగే మధురస్సరత్థేరోతి పాకటో.

౫౧. సో ఏకదివసం అత్తనో పుబ్బకమ్మం సరిత్వా సోమనస్సజాతో పుబ్బచరితాపదానం పకాసేన్తో విపస్సిస్స భగవతోతిఆదిమాహ. తం హేట్ఠా వుత్తమేవ. అహోసిం సఙ్ఖధమకోతి సం సుట్ఠు ఖనన్తో గచ్ఛతీతి సఙ్ఖో, సముద్దజలపరియన్తే చరమానో గచ్ఛతి విచరతీతి అత్థో. తం సఙ్ఖం ధమతి ఘోసం కరోతీతి సఙ్ఖధమకో, సోహం సఙ్ఖధమకోవ అహోసిన్తి అత్థో. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

బుద్ధుపట్ఠాకత్థేరఅపదానవణ్ణనా సమత్తా.

దసమవగ్గవణ్ణనా సమత్తా.