౩. పఞ్హాపుచ్ఛకవణ్ణనా

౨౧౫. పఞ్హాపుచ్ఛకే చతున్నమ్పి సచ్చానం ఖన్ధవిభఙ్గే వుత్తనయానుసారేనేవ కుసలాదిభావో వేదితబ్బో. ఆరమ్మణత్తికేసు పన సముదయసచ్చం కామావచరధమ్మే అస్సాదేన్తస్స పరిత్తారమ్మణం హోతి, మహగ్గతధమ్మే అస్సాదేన్తస్స మహగ్గతారమ్మణం, పఞ్ఞత్తిం అస్సాదేన్తస్స నవత్తబ్బారమ్మణం. దుక్ఖసచ్చం కామావచరధమ్మే ఆరబ్భ ఉప్పన్నం పరిత్తారమ్మణం, రూపారూపావచరధమ్మే ఆరబ్భ ఉప్పత్తికాలే మహగ్గతారమ్మణం, నవ లోకుత్తరధమ్మే పచ్చవేక్ఖణకాలే అప్పమాణారమ్మణం, పణ్ణత్తిం పచ్చవేక్ఖణకాలే నవత్తబ్బారమ్మణం. మగ్గసచ్చం సహజాతహేతువసేన సబ్బదాపి మగ్గహేతుకం వీరియం వా వీమంసం వా జేట్ఠకం కత్వా మగ్గభావనాకాలే మగ్గాధిపతి, ఛన్దచిత్తేసు అఞ్ఞతరాధిపతికాలే నవత్తబ్బం నామ హోతి. దుక్ఖసచ్చం అరియానం మగ్గపచ్చవేక్ఖణకాలే మగ్గారమ్మణం, తేసంయేవ మగ్గం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖణకాలే మగ్గాధిపతి, సేసధమ్మపచ్చవేక్ఖణకాలే నవత్తబ్బం హోతి.

ద్వే సచ్చానీతి దుక్ఖసముదయసచ్చాని. ఏతాని హి అతీతాదిభేదే ధమ్మే ఆరబ్భ ఉప్పత్తికాలే అతీతాదిఆరమ్మణాని హోన్తి. సముదయసచ్చం అజ్ఝత్తాదిభేదే ధమ్మే అస్సాదేన్తస్స అజ్ఝత్తాదిఆరమ్మణం హోతి, దుక్ఖసచ్చం ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనకాలే నవత్తబ్బారమ్మణమ్పీతి వేదితబ్బం. ఇతి ఇమస్మిం పఞ్హాపుచ్ఛకే ద్వే సచ్చాని లోకియాని హోన్తి, ద్వే లోకుత్తరాని. యథా చ ఇమస్మిం, ఏవం పురిమేసుపి ద్వీసు. సమ్మాసమ్బుద్ధేన హి తీసుపి సుత్తన్తభాజనీయాదీసు లోకియలోకుత్తరానేవ సచ్చాని కథితాని. ఏవమయం సచ్చవిభఙ్గోపి తేపరివట్టం నీహరిత్వావ భాజేత్వా దస్సితోతి.

సమ్మోహవినోదనీయా విభఙ్గట్ఠకథాయ

సచ్చవిభఙ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.