(౧.) ఏకకనిద్దేసవణ్ణనా

౭౬౧. ఇదాని యథానిక్ఖిత్తాయ మాతికాయ ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణా న హేతుమేవా’’తిఆదినా నయేన ఆరద్ధే నిద్దేసవారే న హేతుమేవాతి సాధారణహేతుపటిక్ఖేపనిద్దేసో. తత్థ ‘‘హేతుహేతు, పచ్చయహేతు, ఉత్తమహేతు, సాధారణహేతూతి చతుబ్బిధో హేతూ’’తిఆదినా నయేన యం వత్తబ్బం సియా, తం సబ్బం రూపకణ్డే ‘‘సబ్బం రూపం న హేతుమేవా’’తిఆదీనం అత్థవణ్ణనాయం (ధ. స. అట్ఠ. ౫౯౪) వుత్తమేవ. అహేతుకమేవాతిఆదీసు బ్యఞ్జనసన్ధివసేన మకారో వేదితబ్బో; అహేతుకా ఏవాతి అత్థో. సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. అపిచ ‘‘హేతూ ధమ్మా నహేతూ ధమ్మా’’తిఆదీసు (ధ. స. దుకమాతికా ౧) ధమ్మకోట్ఠాసేసు పఞ్చవిఞ్ఞాణాని హేతూ ధమ్మాతి వా సహేతుకా ధమ్మాతి వా న హోన్తి. ఏకన్తేన పన న హేతూయేవ, అహేతుకా యేవాతి ఇమానిపి నయేనేత్థ సబ్బపదేసు అత్థో వేదితబ్బో. అబ్యాకతమేవాతి పదం విపాకాబ్యాకతవసేన వుత్తం. సారమ్మణమేవాతి ఓలుబ్భారమ్మణవసేన. పచ్చయారమ్మణం ఓలుబ్భారమ్మణన్తి హి దువిధం ఆరమ్మణం. ఇమస్మిం పన ఠానే ఓలుబ్భారమ్మణమేవ ధురం, పచ్చయారమ్మణమ్పి లబ్భతియేవ. అచేతసికమేవాతి పదం చిత్తం, రూపం, నిబ్బానన్తి తీసు అచేతసికేసు చిత్తమేవ సన్ధాయ వుత్తం. నో అపరియాపన్నమేవాతి గతిపరియాపన్నచుతిపరియాపన్నసంసారవట్టభవపరియాపన్నభావతో పరియాపన్నా ఏవ, నో అపరియాపన్నా. లోకతో వట్టతో న నియ్యన్తీతి అనియ్యానికా. ఉప్పన్నం మనోవిఞ్ఞాణవిఞ్ఞేయ్యమేవాతి రూపకణ్డే చక్ఖువిఞ్ఞాణాదీనం పచ్చుప్పన్నానేవ రూపాదీని ఆరబ్భ పవత్తితో అతీతాదివిసయం మనోవిఞ్ఞాణమ్పి పఞ్చవిఞ్ఞాణసోతపతితమేవ కత్వా ‘‘ఉపపన్నం ఛహి విఞ్ఞాణేహి విఞ్ఞేయ్య’’న్తి (ధ. స. ౫౮౪) వుత్తం. పఞ్చవిఞ్ఞాణా పన యస్మా పచ్చుప్పన్నాపి చక్ఖువిఞ్ఞాణాదీనం ఆరమ్మణా న హోన్తి, మనోవిఞ్ఞాణస్సేవ హోన్తి, తస్మా ‘‘మనోవిఞ్ఞాణవిఞ్ఞేయ్యమేవా’’తి వుత్తం. అనిచ్చమేవాతి హుత్వా అభావట్ఠేన అనిచ్చాయేవ. జరాభిభూతమేవాతి జరాయ అభిభూతత్తా జరాభిభూతా ఏవ.

౭౬౨. ఉప్పన్నవత్థుకా ఉప్పన్నారమ్మణాతి అనాగతపటిక్ఖేపో. న హి తే అనాగతేసు వత్థారమ్మణేసు ఉప్పజ్జన్తి.

పురేజాతవత్థుకా పురేజాతారమ్మణాతి సహుప్పత్తిపటిక్ఖేపో. న హి తే సహుప్పన్నం వత్థుం వా ఆరమ్మణం వా పటిచ్చ ఉప్పజ్జన్తి, సయం పన పచ్ఛాజాతా హుత్వా పురేజాతేసు వత్థారమ్మణేసు ఉప్పజ్జన్తి.

అజ్ఝత్తికవత్థుకాతి అజ్ఝత్తజ్ఝత్తవసేన వుత్తం. తాని హి అజ్ఝత్తికే పఞ్చ పసాదే వత్థుం కత్వా ఉప్పజ్జన్తి. బాహిరారమ్మణాతి బాహిరరూపాదిఆరమ్మణా. తత్థ చతుక్కం వేదితబ్బం – పఞ్చవిఞ్ఞాణా హి పసాదవత్థుకత్తా అజ్ఝత్తికా అజ్ఝత్తికవత్థుకా, మనోవిఞ్ఞాణం హదయరూపం వత్థుం కత్వా ఉప్పజ్జనకాలే అజ్ఝత్తికం బాహిరవత్థుకం, పఞ్చవిఞ్ఞాణసమ్పయుత్తా తయో ఖన్ధా బాహిరా అజ్ఝత్తికవత్థుకా, మనోవిఞ్ఞాణసమ్పయుత్తా తయో ఖన్ధా హదయరూపం వత్థుం కత్వా ఉప్పజ్జనకాలే బాహిరా బాహిరవత్థుకా.

అసమ్భిన్నవత్థుకాతి అనిరుద్ధవత్థుకా. న హి తే నిరుద్ధం అతీతం వత్థుం పటిచ్చ ఉప్పజ్జన్తి. అసమ్భిన్నారమ్మణతాయపి ఏసేవ నయో.

అఞ్ఞం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స వత్థు చ ఆరమ్మణఞ్చాతిఆదీసు చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స హి అఞ్ఞం వత్థు, అఞ్ఞం ఆరమ్మణం. అఞ్ఞం సోతవిఞ్ఞాణాదీనం. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సోతపసాదాదీసు అఞ్ఞతరం వత్థుం, సద్దాదీసు వా అఞ్ఞతరం ఆరమ్మణం కత్వా కప్పతో కప్పం గన్త్వాపి న ఉప్పజ్జతి; చక్ఖుపసాదమేవ పన వత్థుం కత్వా రూపఞ్చ ఆరమ్మణం కత్వా ఉప్పజ్జతి. ఏవమస్స వత్థుపి ద్వారమ్పి ఆరమ్మణమ్పి నిబద్ధం, అఞ్ఞం వత్థుం వా ద్వారం వా ఆరమ్మణం వా న సఙ్కమతి, నిబద్ధవత్థు నిబద్ధద్వారం నిబద్ధారమ్మణమేవ హుత్వా ఉప్పజ్జతి. సోతవిఞ్ఞాణాదీసుపి ఏసేవ నయో.

౭౬౩. న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తీతి ఏత్థ అఞ్ఞమఞ్ఞస్స చక్ఖు సోతస్స, సోతం వా చక్ఖుస్సాతి ఏవం ఏకం ఏకస్స గోచరవిసయం న పచ్చనుభోతీతి అత్థో. సచే హి నీలాదిభేదం రూపారమ్మణం సమోధానేత్వా సోతిన్ద్రియస్స ఉపనేయ్య ‘ఇఙ్ఘ తావ నం వవత్థాపేహి విభావేహి – కిం నామేతం ఆరమ్మణ’న్తి, చక్ఖువిఞ్ఞాణం వినాపి ముఖేన అత్తనో ధమ్మతాయ ఏవం వదేయ్య – ‘అరే అన్ధబాల, వస్ససతమ్పి వస్ససహస్సమ్పి పరిధావమానో అఞ్ఞత్ర మయా కుహిం ఏతస్స జాననకం లభిస్ససి; ఆహర నం చక్ఖుపసాదే ఉపనేహి; అహమేతం ఆరమ్మణం జానిస్సామి – యది వా నీలం యది వా పీతకం. న హి ఏసో అఞ్ఞస్స విసయో; మయ్హమేవేసో విసయో’తి. సేసవిఞ్ఞాణేసుపి ఏసేవ నయో. ఏవమేతే అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం న పచ్చనుభోన్తి నామ.

౭౬౪. సమన్నాహరన్తస్సాతి ఆవజ్జనేనేవ సమన్నాహరన్తస్స.

మనసికరోన్తస్సాతి ఆవజ్జనేనేవ మనసికరోన్తస్స. ఏతాని హి చిత్తాని ఆవజ్జనేన సమన్నాహటకాలే మనసికతకాలేయేవ చ ఉప్పజ్జన్తి.

న అబ్బోకిణ్ణాతి అఞ్ఞేన విఞ్ఞాణేన అబ్బోకిణ్ణా నిరన్తరావ నుప్పజ్జన్తి. ఏతేన తేసం అనన్తరతా పటిక్ఖిత్తా.

౭౬౫. న అపుబ్బం అచరిమన్తి ఏతేన సబ్బేసమ్పి సహుప్పత్తి పటిక్ఖిత్తా. న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సమనన్తరాతి ఏతేన సమనన్తరతా పటిక్ఖిత్తా.

౭౬౬. ఆవట్టనా వాతిఆదీని చత్తారిపి ఆవజ్జనస్సేవ నామాని. తఞ్హి భవఙ్గస్స ఆవట్టనతో ఆవట్టనా, తస్సేవ ఆభుజనతో ఆభోగో, రూపాదీనం సమన్నాహరణతో సమన్నాహారో, తేసంయేవ మనసికరణతో మనసికారోతి వుచ్చతి. ఏవమేత్థ సఙ్ఖేపతో పఞ్చన్నం విఞ్ఞాణానం ఆవజ్జనట్ఠానే ఠత్వా ఆవజ్జనాదికిచ్చం కాతుం సమత్థభావో పటిక్ఖిత్తో.

న కఞ్చి ధమ్మం పటివిజానాతీతి ‘‘మనోపుబ్బఙ్గమా ధమ్మా’’తి (ధ. ప. ౧-౨) ఏవం వుత్తం ఏకమ్పి కుసలం వా అకుసలం వా న పటివిజానాతి.

అఞ్ఞత్ర అభినిపాతమత్తాతి ఠపేత్వా రూపాదీనం అభినిపాతమత్తం. ఇదం వుత్తం హోతి – సుపణ్డితోపి పురిసో, ఠపేత్వా ఆపాథగతాని రూపాదీని, అఞ్ఞం కుసలాకుసలేసు ఏకధమ్మమ్పి పఞ్చహి విఞ్ఞాణేహి న పటివిజానాతి. చక్ఖువిఞ్ఞాణం పనేత్థ దస్సనమత్తమేవ హోతి. సోతవిఞ్ఞాణాదీని సవనఘాయనసాయనఫుసనమత్తానేవ. దస్సనాదిమత్తతో పన ముత్తా అఞ్ఞా ఏతేసం కుసలాదిపటివిఞ్ఞత్తి నామ నత్థి.

మనోధాతుయాపీతి సమ్పటిచ్ఛనమనోధాతుయాపి. సమ్పిణ్డనత్థో చేత్థ పికారో. తస్మా మనోధాతుయాపి తతో పరాహి మనోవిఞ్ఞాణధాతూహిపీతి సబ్బేహిపి పఞ్చద్వారికవిఞ్ఞాణేహి న కఞ్చి కుసలాకుసలం ధమ్మం పటివిజానాతీతి ఏవమేత్థ అత్థో దట్ఠబ్బో.

న కఞ్చి ఇరియాపథం కప్పేతీతిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. న హి పఞ్చద్వారికవిఞ్ఞాణేహి గమనాదీసు కఞ్చి ఇరియాపథం కప్పేతి, న కాయకమ్మం న వచీకమ్మం పట్ఠపేతి, న కుసలాకుసలం ధమ్మం సమాదియతి, న సమాధిం సమాపజ్జతి లోకియం వా లోకుత్తరం వా, న సమాధితో వుట్ఠాతి లోకియా వా లోకుత్తరా వా, న భవతో చవతి, న భవన్తరే ఉపపజ్జతి. సబ్బమ్పి హేతం కుసలాకుసలధమ్మపటివిజాననాదివచనపరియోసానం కిచ్చం మనోద్వారికచిత్తేనేవ హోతి, న పఞ్చద్వారికేనాతి సబ్బస్సాపేతస్స కిచ్చస్స కరణే సహజవనకాని వీథిచిత్తాని పటిక్ఖిత్తాని. యథా చేతేసం ఏతాని కిచ్చాని నత్థి, ఏవం నియామోక్కమనాదీనిపి. న హి పఞ్చద్వారికజవనేన మిచ్ఛత్తనియామం ఓక్కమతి, న సమ్మత్తనియామం; న చేతం జవనం నామగోత్తమారబ్భ జవతి, న కసిణాదిపణ్ణత్తిం; న లక్ఖణారమ్మణికవిపస్సనావసేన పవత్తతి, న వుట్ఠానగామినీబలవవిపస్సనావసేన; న రూపారూపధమ్మే ఆరబ్భ జవతి, న నిబ్బానం; న చేతేన సద్ధిం పటిసమ్భిదాఞాణం ఉప్పజ్జతి, న అభిఞ్ఞాఞాణం, న సావకపారమీఞాణం, న పచ్చేకబోధిఞాణం, న సబ్బఞ్ఞుతఞాణం. సబ్బోపి పనేస పభేదో మనోద్వారికజవనేయేవ లబ్భతి.

న సుపతి న పటిబుజ్ఝతి న సుపినం పస్సతీతి సబ్బేనాపి చ పఞ్చద్వారికచిత్తేన నేవ నిద్దం ఓక్కమతి, న నిద్దాయతి, న పటిబుజ్ఝతి, న కిఞ్చ సుపినం పస్సతీతి ఇమేసు తీసు ఠానేసు సహ జవనేన వీథిచిత్తం పటిక్ఖిత్తం.

నిద్దాయన్తస్స హి మహావట్టిం జాలేత్వా దీపే చక్ఖుసమీపే ఉపనీతే పఠమం చక్ఖుద్వారికం ఆవజ్జనం భవఙ్గం న ఆవట్టేతి, మనోద్వారికమేవ ఆవట్టేతి. అథ జవనం జవిత్వా భవఙ్గం ఓతరతి. దుతియవారే చక్ఖుద్వారికం ఆవజ్జనం భవఙ్గం ఆవట్టేతి. తతో చక్ఖువిఞ్ఞాణాదీని జవనపరియోసానాని పవత్తన్తి. తదనన్తరం భవఙ్గం పవత్తతి. తతియవారే మనోద్వారికఆవజ్జనేన భవఙ్గే ఆవట్టితే మనోద్వారికజవనం జవతి. తేన చిత్తేన ఞత్వా ‘కిం అయం ఇమస్మిం ఠానే ఆలోకో’తి జానాతి.

తథా నిద్దాయన్తస్స కణ్ణసమీపే తూరియేసు పగ్గహితేసు, ఘానసమీపే సుగన్ధేసు వా దుగ్గన్ధేసు వా పుప్ఫేసు ఉపనీతేసు, ముఖే సప్పిమ్హి వా ఫాణితే వా పక్ఖిత్తే, పిట్ఠియం పాణినా పహారే దిన్నే పఠమం సోతద్వారికాదీని ఆవజ్జనాని భవఙ్గం న ఆవట్టేన్తి, మనోద్వారికమేవ ఆవట్టేతి. అథ జవనం జవిత్వా భవఙ్గం ఓతరతి. దుతియవారే సోతద్వారికాదీని ఆవజ్జనాని భవఙ్గం ఆవట్టేన్తి. తతో సోతఘానజివ్హాకాయవిఞ్ఞాణాదీని జవనపరియోసానాని పవత్తన్తి. తదనన్తరం భవఙ్గం పవత్తతి. తతియవారే మనోద్వారికఆవజ్జనేన భవఙ్గే ఆవట్టితే మనోద్వారికజవనం జవతి. తేన చిత్తేన ఞత్వా ‘కిం అయం ఇమస్మిం ఠానే సద్దో – సఙ్ఖసద్దో, భేరిసద్దో’తి వా ‘కిం అయం ఇమస్మిం ఠానే గన్ధో – మూలగన్ధో, సారగన్ధో’తి వా ‘కిం ఇదం మయ్హం ముఖే పక్ఖిత్తరసం – సప్పీతి వా ఫాణిత’న్తి వా ‘కేనమ్హి పిట్ఠియం పహతో, అతిథద్ధో మే పహారో’తి వా వత్తారో హోన్తి. ఏవం మనోద్వారికజవనేనేవ పటిబుజ్ఝతి, న పఞ్చద్వారికేన. సుపినమ్పి తేనేవ పస్సతి, న పఞ్చద్వారికేన.

తఞ్చ పనేతం సుపినం పస్సన్తో చతూహి కారణేహి పస్సతి – ధాతుక్ఖోభతో వా అనుభూతపుబ్బతో వా దేవతోపసంహారతో వా పుబ్బనిమిత్తతో వాతి. తత్థ పిత్తాదీనం ఖోభకరణపచ్చయయోగేన ఖుభితధాతుకో ‘ధాతుక్ఖోభతో’ సుపినం పస్సతి. పస్సన్తో చ నానావిధం సుపినం పస్సతి – పబ్బతా పతన్తో వియ, ఆకాసేన గచ్ఛన్తో వియ, వాళమిగహత్థిచోరాదీహి అనుబద్ధో వియ చ హోతి. ‘అనుభూతపుబ్బతో’ పస్సన్తో పుబ్బే అనుభూతపుబ్బం ఆరమ్మణం పస్సతి. ‘దేవతోపసంహారతో’ పస్సన్తస్స దేవతా అత్థకామతాయ వా అనత్థకామతాయ వా అత్థాయ వా అనత్థాయ వా నానావిధాని ఆరమ్మణాని ఉపసంహరన్తి. సో తాసం దేవతానం ఆనుభావేన తాని ఆరమ్మణాని పస్సతి. పుబ్బనిమిత్తతో పస్సన్తో పుఞ్ఞాపుఞ్ఞవసేన ఉప్పజ్జితుకామస్స అత్థస్స వా అనత్థస్స వా పుబ్బనిమిత్తభూతం సుపినం పస్సతి బోధిసత్తమాతా వియ పుత్తపటిలాభనిమిత్తం, బోధిసత్తో వియ పఞ్చ మహాసుపినే (అ. ని. ౫.౧౯౬), కోసలరాజా వియ చ సోళస సుపినేతి (జా. ౧.౧.౪౧).

తత్థ యం ధాతుక్ఖోభతో అనుభూతపుబ్బతో చ సుపినం పస్సతి, న తం సచ్చం హోతి. యం దేవతోపసంహారతో పస్సతి, తం సచ్చం వా హోతి అలికం వా. కుద్ధా హి దేవతా ఉపాయేన వినాసేతుకామా విపరీతమ్పి కత్వా దస్సేన్తి. తత్రిదం వత్థు – రోహణే కిర నాగమహావిహారే మహాథేరో భిక్ఖుసఙ్ఘం అనపలోకేత్వావ ఏకం నాగరుక్ఖం ఛిన్దాపేసి. రుక్ఖే అధివత్థా దేవతా థేరస్స కుద్ధా పఠమమేవ నం పలోభేత్వా పచ్ఛా ‘ఇతో తే సత్తదివసమత్థకే ఉపట్ఠాకో రాజా మరిస్సతీ’తి సుపినే ఆరోచేసి. థేరో నం కథం ఆహరిత్వా రాజోరోధానం ఆచిక్ఖి. తా ఏకప్పహారేనేవ మహావిరవం విరవింసు. రాజా ‘కిం ఏత’న్తి పుచ్ఛి. తా ‘ఏవం థేరేన వుత్త’న్తి ఆరోచయింసు. రాజా దివసే గణాపేత్వా సత్తాహే వీతివత్తే కుజ్ఝిత్వా థేరస్స హత్థపాదే ఛిన్దాపేసి.

యం పన పుబ్బనిమిత్తతో పస్సతి తం ఏకన్తసచ్చమేవ హోతి. ఏతేసఞ్చ చతున్నం మూలకారణానం సంసగ్గభేదతోపి సుపినభేదో హోతియేవ. తఞ్చ పనేతం చతుబ్బిధం సుపినం సేక్ఖపుథుజ్జనావ పస్సన్తి అప్పహీనవిపల్లాసత్తా; అసేక్ఖా న పస్సన్తి పహీనవిపల్లాసత్తా.

కిం పన తం పస్సన్తో సుత్తో పస్సతి, పటిబుద్ధో? ఉదాహు నేవ సుత్తో పస్సతి న పటిబుద్ధోతి? కిఞ్చేత్థ యది తావ సుత్తో పస్సతి, అభిధమ్మవిరోధో ఆపజ్జతి. భవఙ్గచిత్తేన హి సుపతి. తఞ్చ రూపనిమిత్తాదిఆరమ్మణం రాగాదిసమ్పయుత్తం వా న హోతి. సుపినం పస్సన్తస్స చ ఈదిసాని చిత్తాని ఉప్పజ్జన్తి. అథ పటిబుద్ధో పస్సతి, వినయవిరోధో ఆపజ్జతి. యఞ్హి పటిబుద్ధో పస్సతి, తం సబ్బోహారికచిత్తేన పస్సతి. సబ్బోహారికచిత్తేన చ కతే వీతిక్కమే అనాపత్తి నామ నత్థి. సుపినం పస్సన్తేన పన కతే వీతిక్కమే ఏకన్తం అనాపత్తి ఏవ. అథ నేవ సుత్తో న పటిబుద్ధో పస్సతి, న సుపినం నామ పస్సతి. ఏవఞ్హి సతి సుపినస్స అభావోవ ఆపజ్జతి? న అభావో. కస్మా? యస్మా కపిమిద్ధపరేతో పస్సతి. వుత్తం హేతం – ‘‘కపిమిద్ధపరేతో ఖో, మహారాజ, సుపినం పస్సతీ’’తి (మి. ప. ౫.౩.౫). ‘కపిమిద్ధపరేతో’తి మక్కటనిద్దాయ యుత్తో. యథా హి మక్కటస్స నిద్దా లహుపరివత్తా హోతి, ఏవం యా నిద్దా పునప్పునం కుసలాదిచిత్తవోకిణ్ణత్తా లహుపరివత్తా; యస్సా పవత్తియం పునప్పునం భవఙ్గతో ఉత్తరణం హోతి, తాయ యుత్తో సుపినం పస్సతి. తేనాయం సుపినో కుసలోపి హోతి అకుసలోపి అబ్యాకతోపి ౩౮౬. తత్థ సుపినన్తే చేతియవన్దనధమ్మస్సవనధమ్మదేసనాదీని కరోన్తస్స కుసలో, పాణాతిపాతాదీని కరోన్తస్స అకుసలో, ద్వీహి అన్తేహి ముత్తో ఆవజ్జనతదారమ్మణక్ఖణే అబ్యాకతోతి వేదితబ్బో. సుపినేనేవ ‘దిట్ఠం వియ మే, సుతం వియ మే’తి కథనకాలేపి అబ్యాకతోయేవ.

కిం పన సుపినే కతం కుసలాకుసలం కమ్మం సవిపాకం అవిపాకన్తి? సవిపాకం; దుబ్బలత్తా పన పటిసన్ధిం ఆకడ్ఢితుం న సక్కోతి, దిన్నాయ అఞ్ఞకమ్మేన పటిసన్ధియా పవత్తే వేదనీయం హోతి.

ఏవం యాథావకవత్థువిభావనా పఞ్ఞాతి పఞ్చన్నం విఞ్ఞాణానం న హేత్వట్ఠో యాథావట్ఠో. తం యాథావట్ఠం వత్థుం విభావేతీతి యాథావకవత్థువిభావనా. తథా పఞ్చన్నం విఞ్ఞాణానం అహేతుకట్ఠో, జరాభిభూతట్ఠో, న సుపినం పస్సనట్ఠో, యాథావట్ఠో. తం యాథావట్ఠం వత్థుం విభావేతీతి యాథావకవత్థువిభావనా. ఇతి యా హేట్ఠా ‘‘యాథావకవత్థువిభావనా పఞ్ఞా’’తి మాతికాయ నిక్ఖిత్తా, సా ఏవం యాథావకవత్థువిభావనా పఞ్ఞాతి వేదితబ్బా. తస్సా ఏవ చ వసేన ఏవం ఏకవిధేన ఞాణవత్థూతి ఏవం ఏకేకకోట్ఠాసేన ఞాణగణనా ఏకేన వా ఆకారేన ఞాణపరిచ్ఛేదో హోతి.

ఏకకనిద్దేసవణ్ణనా.