౧. సమాధిభావనాసుత్తవణ్ణనా

౪౧. పఞ్చమస్స పఠమే ఞాణదస్సనప్పటిలాభాయాతి దిబ్బచక్ఖుఞాణదస్సనస్స పటిలాభాయ. దివాసఞ్ఞం అధిట్ఠాతీతి దివాతి ఏవం సఞ్ఞం అధిట్ఠాతి. యథా దివా తథా రత్తిన్తి యథా దివా ఆలోకసఞ్ఞా మనసి కతా, తథేవ తం రత్తిమ్పి మనసి కరోతి. దుతియపదేపి ఏసేవ నయో. సప్పభాసన్తి దిబ్బచక్ఖుఞాణోభాసేన సహోభాసం. కిఞ్చాపి ఆలోకసదిసం కతం, అత్థో పనేత్థ న ఏవం సల్లక్ఖేతబ్బో. దిబ్బచక్ఖుఞాణాలోకో హి ఇధాధిప్పేతో.

విదితాతి పాకటా హుత్వా. కథం పన వేదనా విదితా ఉప్పజ్జన్తి, విదితా అబ్భత్థం గచ్ఛన్తీతి? ఇధ భిక్ఖు వత్థుం పరిగ్గణ్హాతి, ఆరమ్మణం పరిగ్గణ్హాతి. తస్స పరిగ్గహితవత్థారమ్మణతాయ తా వేదనా ‘‘ఏవం ఉప్పజ్జిత్వా ఏవం ఠత్వా ఏవం నిరుజ్ఝన్తీ’’తి విదితా ఉప్పజ్జన్తి, విదితా తిట్ఠన్తి, విదితా అబ్భత్థం గచ్ఛన్తి నామ. సఞ్ఞావితక్కేసుపి ఏసేవ నయో.

ఉదయబ్బయానుపస్సీతి ఉదయఞ్చ వయఞ్చ పస్సన్తో. ఇతి రూపన్తి ఏవం రూపం ఏత్తకం రూపం న ఇతో పరం రూపం అత్థీతి. ఇతి రూపస్స సముదయోతి ఏవం రూపస్స ఉప్పాదో. అత్థఙ్గమోతి పన భేదో అధిప్పేతో. వేదనాదీసుపి ఏసేవ నయో. ఇదఞ్చ పన మేతం, భిక్ఖవే, సన్ధాయ భాసితన్తి, భిక్ఖవే, యం మయా ఏతం పుణ్ణకపఞ్హే ‘‘సఙ్ఖాయ లోకస్మి’’న్తిఆది భాసితం, తం ఇదం ఫలసమాపత్తిం సన్ధాయ భాసితన్తి అత్థో.

తత్థ సఙ్ఖాయాతి ఞాణేన జానిత్వా. లోకస్మిన్తి సత్తలోకే. పరోపరానీతి ఉచ్చావచాని ఉత్తమాధమాని. ఇఞ్జితన్తి చలితం. నత్థి కుహిఞ్చి లోకేతి లోకస్మిం కత్థచి ఏకక్ఖన్ధేపి ఏకాయతనేపి ఏకధాతుయాపి ఏకారమ్మణేపి నత్థి. సన్తోతి పచ్చనీకకిలేసవూపసమేన సన్తో. విధూమోతి కోధధూమేన విగతధూమో. ఏవమేత్థ సుత్తన్తే మగ్గేకగ్గతమ్పి కథేత్వా గాథాయ ఫలసమాపత్తియేవ కథితాతి.