౧౦. దుతియఅరియావాససుత్తవణ్ణనా

౨౦. దసమం యస్మా కురురట్ఠవాసినో భిక్ఖూ గమ్భీరపఞ్ఞాకారకా యుత్తప్పయుత్తా, తస్మా యథా తేసం దీఘనికాయాదీసు మహానిదానాదీని కథితాని, ఏవమిదమ్పి గమ్భీరం సుఖుమం తిలక్ఖణాహతం సుత్తం తత్థేవ అవోచ. తత్థ పఞ్చఙ్గవిప్పహీనోతి పఞ్చహి అఙ్గేహి విప్పయుత్తో హుత్వా ఖీణాసవో అవసి వసతి వసిస్సతి. తస్మా అయం పఞ్చఙ్గవిప్పహీనతా అరియావాసోతి వుత్తో. ఏస నయో సబ్బత్థ. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఛళఙ్గసమన్నాగతో హోతీతి ఛళఙ్గుపేక్ఖాయ సమన్నాగతో హోతి. ఛళఙ్గుపేక్ఖా ధమ్మా నామ కేతి? ఞాణాదయో. ‘‘ఞాణ’’న్తి వుత్తే కిరియతో చత్తారి ఞాణసమ్పయుత్తచిత్తాని లబ్భన్తి, ‘‘సతతవిహారో’’తి వుత్తే అట్ఠ మహాచిత్తాని, ‘‘రజ్జనదుస్సనం నత్థీ’’తి వుత్తే దస చిత్తాని లబ్భన్తి. సోమనస్సం ఆసేవనవసేన లబ్భతి. సతారక్ఖేన చేతసాతి ఖీణాసవస్స హి తీసు ద్వారేసు సబ్బకాలే సతి ఆరక్ఖకిచ్చం సాధేతి. తేనేవస్స చరతో చ తిట్ఠతో చ సుత్తస్స చ జాగరస్స చ సతతం సమితం ఞాణదస్సనం పచ్చుపట్ఠితం హోతీతి వుచ్చతి.

పుథుసమణబ్రాహ్మణానన్తి బహూనం సమణబ్రాహ్మణానం. ఏత్థ సమణాతి పబ్బజ్జూపగతా, బ్రాహ్మణాతి భోవాదినో. పుథుపచ్చేకసచ్చానీతి బహూని పాటేక్కసచ్చాని. ‘‘ఇదమేవ దస్సనం సచ్చం, ఇదమేవ సచ్చ’’న్తి ఏవం పాటియేక్కం గహితాని బహూని సచ్చానీతి అత్థో. నుణ్ణానీతి నీహటాని. పనుణ్ణానీతి సుట్ఠు నీహటాని. చత్తానీతి విస్సట్ఠాని. వన్తానీతి వమితాని. ముత్తానీతి ఛిన్నబన్ధనాని కతాని. పహీనానీతి పజహితాని. పటినిస్సట్ఠానీతి యథా న పున చిత్తం ఆరోహన్తి, ఏవం పటినిస్సజ్జితాని. సబ్బానేవ తాని గహితగ్గహణస్స విస్సట్ఠభావవేవచనాని.

సమవయసట్ఠేసనోతి ఏత్థ అవయాతి అనూనా, సట్ఠాతి విస్సట్ఠా. సమ్మా అవయా సట్ఠా ఏసనా అస్సాతి సమవయసట్ఠేసనో, సుట్ఠువిస్సట్ఠసబ్బఏసనోతి అత్థో. రాగా చిత్తం విముత్తన్తిఆదీహి మగ్గస్స కిచ్చనిప్ఫత్తి కథితా. రాగో మే పహీనోతిఆదీహి పచ్చవేక్ఖణఫలం కథితం. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

నాథవగ్గో దుతియో.

౩. మహావగ్గో