౩. పుగ్గలధమ్మవారో
(౧) ఉప్పాదనిరోధకాలసమ్భేదవారో
౧౦౫. (క) యస్స యం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతి న ఉప్పజ్జిస్సతీతి? ఆమన్తా.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతి న ఉప్పజ్జిస్సతి తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతీతి? ఆమన్తా.
(క) యస్స యం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి ఉప్పజ్జిస్సతీతి? నో.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి ఉప్పజ్జిస్సతి తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి నిరుజ్ఝతీతి? నత్థి.
(౨) ఉప్పాదుప్పన్నవారో
౧౦౬. (క) యస్స యం చిత్తం ఉప్పజ్జతి తస్స తం చిత్తం ఉప్పన్నన్తి? ఆమన్తా.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం ఉప్పన్నం తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జతీతి?
భఙ్గక్ఖణే చిత్తం ఉప్పన్నం, నో చ తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జతి. ఉప్పాదక్ఖణే చిత్తం ఉప్పన్నఞ్చేవ ఉప్పజ్జతి చ.
(క) యస్స యం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి తస్స తం చిత్తం న ఉప్పన్నన్తి?
భఙ్గక్ఖణే చిత్తం న ఉప్పజ్జతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పన్నం. అతీతానాగతం చిత్తం న చేవ ఉప్పజ్జతి న చ ఉప్పన్నం.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న ఉప్పన్నం తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా.
(౩) నిరోధుప్పన్నవారో
౧౦౭. (క) యస్స యం చిత్తం నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం ఉప్పన్నన్తి? ఆమన్తా.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం ఉప్పన్నం తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝతీతి?
ఉప్పాదక్ఖణే చిత్తం ఉప్పన్నం, నో చ తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝతి. భఙ్గక్ఖణే చిత్తం ఉప్పన్నఞ్చేవ నిరుజ్ఝతి చ.
(క) యస్స యం చిత్తం న నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం న ఉప్పన్నన్తి?
ఉప్పాదక్ఖణే చిత్తం న నిరుజ్ఝతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పన్నం. అతీతానాగతం చిత్తం న చేవ నిరుజ్ఝతి న చ ఉప్పన్నం.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న ఉప్పన్నం తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝతీతి? ఆమన్తా.
(౪) ఉప్పాదవారో
౧౦౮. (క) యస్స యం చిత్తం ఉప్పజ్జతి తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జిత్థాతి? నో.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం ఉప్పజ్జిత్థ తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జతీతి? నో.
(క) యస్స యం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థాతి?
అతీతం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థ. భఙ్గక్ఖణే అనాగతఞ్చ చిత్తం న చేవ ఉప్పజ్జతి న చ ఉప్పజ్జిత్థ.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జతీతి?
ఉప్పాదక్ఖణే చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థ, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి. భఙ్గక్ఖణే అనాగతఞ్చ చిత్తం న చేవ ఉప్పజ్జిత్థ న చ ఉప్పజ్జతి.
౧౦౯. (క) యస్స యం చిత్తం ఉప్పజ్జతి తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జిస్సతీతి? నో.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం ఉప్పజ్జిస్సతి తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జతీతి? నో.
(క) యస్స యం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతీతి?
అనాగతం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతి. భఙ్గక్ఖణే అతీతఞ్చ చిత్తం న చేవ ఉప్పజ్జతి న చ ఉప్పజ్జిస్సతి.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతి తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జతీతి?
ఉప్పాదక్ఖణే చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జతి. భఙ్గక్ఖణే అతీతఞ్చ చిత్తం న చేవ ఉప్పజ్జిస్సతి న చ ఉప్పజ్జతి.
౧౧౦. (క) యస్స యం చిత్తం ఉప్పజ్జిత్థ తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జిస్సతీతి? నో.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం ఉప్పజ్జిస్సతి తస్స తం చిత్తం ఉప్పజ్జిత్థాతి? నో.
(క) యస్స యం చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతీతి?
అనాగతం చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థ, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతి. పచ్చుప్పన్నం చిత్తం న చేవ ఉప్పజ్జిత్థ న చ ఉప్పజ్జిస్సతి.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతి తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థాతి?
అతీతం చిత్తం న ఉప్పజ్జిస్సతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న ఉప్పజ్జిత్థ. పచ్చుప్పన్నం చిత్తం న చేవ ఉప్పజ్జిస్సతి న చ ఉప్పజ్జిత్థ.
(౫) నిరోధవారో
౧౧౧. (క) యస్స యం చిత్తం నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝిత్థాతి? నో.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం నిరుజ్ఝిత్థ తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝతీతి? నో.
(క) యస్స యం చిత్తం న నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థాతి?
అతీతం చిత్తం న నిరుజ్ఝతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థ. ఉప్పాదక్ఖణే అనాగతఞ్చ చిత్తం న చేవ నిరుజ్ఝతి న చ నిరుజ్ఝిత్థ.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝతీతి?
భఙ్గక్ఖణే చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థ, నో చ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝతి. ఉప్పాదక్ఖణే అనాగతఞ్చ చిత్తం న చేవ నిరుజ్ఝిత్థ న చ నిరుజ్ఝతి.
౧౧౨. (క) యస్స యం చిత్తం నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతీతి? నో.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతి తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝతీతి? నో.
(క) యస్స యం చిత్తం న నిరుజ్ఝతి తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతీతి?
ఉప్పాదక్ఖణే అనాగతఞ్చ చిత్తం న నిరుజ్ఝతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి. అతీతం చిత్తం న చేవ నిరుజ్ఝతి న చ నిరుజ్ఝిస్సతి.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝతీతి?
భఙ్గక్ఖణే చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝతి. అతీతం చిత్తం న చేవ నిరుజ్ఝిస్సతి న చ నిరుజ్ఝతి.
౧౧౩. (క) యస్స యం చిత్తం నిరుజ్ఝిత్థ తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతీతి? నో.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతి తస్స తం చిత్తం నిరుజ్ఝిత్థాతి? నో.
(క) యస్స యం చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతీతి?
ఉప్పాదక్ఖణే అనాగతఞ్చ చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థ, నో చ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి. భఙ్గక్ఖణే చిత్తం న చేవ నిరుజ్ఝిత్థ న చ నిరుజ్ఝిస్సతి.
(ఖ) యస్స వా పన యం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థాతి?
అతీతం చిత్తం న నిరుజ్ఝిస్సతి, నో చ తస్స తం చిత్తం న నిరుజ్ఝిత్థ. భఙ్గక్ఖణే చిత్తం న చేవ నిరుజ్ఝిస్సతి న చ నిరుజ్ఝిత్థ.
(యస్స చిత్తకే సకభావేన నిద్దిట్ఠే, యం చిత్తకే చ యస్స యం చిత్తకే చ ఏకత్తేన నిద్దిట్ఠే.)
౨. సుత్తన్తచిత్తమిస్సకవిసేసో
౧౧౪. యస్స సరాగం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతి తస్స సరాగం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతి న ఉప్పజ్జిస్సతీతి?
సరాగపచ్ఛిమచిత్తస్స ఉప్పాదక్ఖణే తేసం సరాగం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతి, నిరుజ్ఝిస్సతి న ఉప్పజ్జిస్సతి. ఇతరేసం సరాగచిత్తస్స ఉప్పాదక్ఖణే తేసం…పే….
౩. అభిధమ్మచిత్తమిస్సకవిసేసో
౧౧౫. యస్స కుసలం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతి తస్స కుసలం చిత్తం నిరుజ్ఝిస్సతి న ఉప్పజ్జిస్సతీతి?
పచ్ఛిమకుసలచిత్తస్స ఉప్పాదక్ఖణే తేసం కుసలం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతి, నిరుజ్ఝిస్సతి న ఉప్పజ్జిస్సతి. ఇతరేసం కుసలచిత్తస్స ఉప్పాదక్ఖణే తేసం…పే….
యస్స వా పన…పే…? ఆమన్తా …పే….
౧౧౬. యస్స అకుసలం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతి…పే…. యస్స అబ్యాకతం చిత్తం ఉప్పజ్జతి న నిరుజ్ఝతి…పే….
(మూలయమకం చిత్తయమకం ధమ్మయమకన్తి తీణి యమకాని యావ సరణఅరణా గచ్ఛన్తి.)
చిత్తయమకం నిట్ఠితం.