౩. పఞ్హాపుచ్ఛకం

౪౬౨. చత్తారో ఇద్ధిపాదా – ఇధ భిక్ఖు ఛన్దసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతం ఇద్ధిపాదం భావేతి, వీరియసమాధి…పే… చిత్తసమాధి…పే… వీమంసాసమాధిపధానసఙ్ఖారసమన్నాగతం ఇద్ధిపాదం భావేతి.

౪౬౩. చతున్నం ఇద్ధిపాదానం కతి కుసలా, కతి అకుసలా, కతి అబ్యాకతా…పే… కతి సరణా, కతి అరణా?

౧. తికం

౪౬౪. కుసలాయేవ. సియా సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా. విపాకధమ్మధమ్మా. అనుపాదిన్నఅనుపాదానియా. అసంకిలిట్ఠఅసంకిలేసికా. సియా సవితక్కసవిచారా, సియా అవితక్కవిచారమత్తా, సియా అవితక్కఅవిచారా. సియా పీతిసహగతా, సియా సుఖసహగతా, సియా ఉపేక్ఖాసహగతా. నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బా. నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. అపచయగామినో. సేక్ఖా. అప్పమాణా. అప్పమాణారమ్మణా. పణీతా. సమ్మత్తనియతా. న మగ్గారమ్మణా, మగ్గహేతుకా, న మగ్గాధిపతినో. సియా ఉప్పన్నా, సియా అనుప్పన్నా, న వత్తబ్బా ఉప్పాదినోతి. సియా అతీతా, సియా అనాగతా, సియా పచ్చుప్పన్నా. న వత్తబ్బా అతీతారమ్మణాతిపి, అనాగతారమ్మణాతిపి, పచ్చుప్పన్నారమ్మణాతిపి. సియా అజ్ఝత్తా, సియా బహిద్ధా, సియా అజ్ఝత్తబహిద్ధా. బహిద్ధారమ్మణా. అనిదస్సనఅప్పటిఘా.

౨. దుకం

౪౬౫. వీమంసిద్ధిపాదో హేతు, తయో ఇద్ధిపాదా న హేతూ. సహేతుకా. హేతుసమ్పయుత్తా. వీమంసిద్ధిపాదో హేతు చేవ సహేతుకో చ, తయో ఇద్ధిపాదా న వత్తబ్బా హేతూ చేవ సహేతుకా చాతి, సహేతుకా చేవ న చ హేతూ. వీమంసిద్ధిపాదో హేతు చేవ హేతుసమ్పయుత్తో చ, తయో ఇద్ధిపాదా న వత్తబ్బా హేతూ చేవ హేతుసమ్పయుత్తా చాతి, హేతుసమ్పయుత్తా చేవ న చ హేతూ. తయో ఇద్ధిపాదా న హేతూ సహేతుకా, వీమంసిద్ధిపాదో న వత్తబ్బో న హేతు సహేతుకోతిపి, న హేతు అహేతుకోతిపి. సప్పచ్చయా. సఙ్ఖతా. అనిదస్సనా. అప్పటిఘా. అరూపా. లోకుత్తరా. కేనచి విఞ్ఞేయ్యా, కేనచి న విఞ్ఞేయ్యా. నో ఆసవా. అనాసవా. ఆసవవిప్పయుత్తా. న వత్తబ్బా ఆసవా చేవ సాసవా చాతిపి, సాసవా చేవ నో చ ఆసవాతిపి. న వత్తబ్బా ఆసవా చేవ ఆసవసమ్పయుత్తా చాతిపి, ఆసవసమ్పయుత్తా చేవ నో చ ఆసవాతిపి. ఆసవవిప్పయుత్తా. అనాసవా.

నో సంయోజనా…పే… నో గన్థా…పే… నో ఓఘా…పే… నో యోగా…పే… నో నీవరణా…పే… నో పరామాసా…పే… సారమ్మణా. తయో ఇద్ధిపాదా నో చిత్తా, చిత్తిద్ధిపాదో చిత్తం. తయో ఇద్ధిపాదా చేతసికా, చిత్తిద్ధిపాదో అచేతసికో. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తసమ్పయుత్తా, చిత్తిద్ధిపాదో న వత్తబ్బో చిత్తేన సమ్పయుత్తోతిపి, చిత్తేన విప్పయుత్తోతిపి. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తసంసట్ఠా, చిత్తిద్ధిపాదో న వత్తబ్బో చిత్తేన సంసట్ఠోతిపి, చిత్తేన విసంసట్ఠోతిపి. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తసముట్ఠానా, చిత్తిద్ధిపాదో నో చిత్తసముట్ఠానో. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తసహభునో, చిత్తిద్ధిపాదో నో చిత్తసహభూ. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తానుపరివత్తినో, చిత్తిద్ధిపాదో నో చిత్తానుపరివత్తి. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానా, చిత్తిద్ధిపాదో నో చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానో. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానసహభునో, చిత్తిద్ధిపాదో నో చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానసహభూ. తయో ఇద్ధిపాదా చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానానుపరివత్తినో, చిత్తిద్ధిపాదో నో చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానానుపరివత్తి.

తయో ఇద్ధిపాదా బాహిరా, చిత్తిద్ధిపాదో అజ్ఝత్తికో. నో ఉపాదా. అనుపాదిన్నా. నో ఉపాదానా…పే… నో కిలేసా…పే… న దస్సనేన పహాతబ్బా. న భావనాయ పహాతబ్బా. న దస్సనేన పహాతబ్బహేతుకా. న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. సియా సవితక్కా, సియా అవితక్కా. సియా సవిచారా, సియా అవిచారా. సియా సప్పీతికా, సియా అప్పీతికా. సియా పీతిసహగతా, సియా న పీతిసహగతా. సియా సుఖసహగతా, సియా న సుఖసహగతా. సియా ఉపేక్ఖాసహగతా, సియా న ఉపేక్ఖాసహగతా. న కామావచరా. న రూపావచరా. న అరూపావచరా. అపరియాపన్నా. నియ్యానికా. నియతా. అనుత్తరా. అరణాతి.

పఞ్హాపుచ్ఛకం.

ఇద్ధిపాదవిభఙ్గో నిట్ఠితో.