౮. అఞ్ఞమఞ్ఞచతుక్కం

౨౭౨. తస్మిం సమయే అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో, సఙ్ఖారపచ్చయాపి అవిజ్జా; సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం, విఞ్ఞాణపచ్చయాపి సఙ్ఖారో; విఞ్ఞాణపచ్చయా నామం, నామపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం; నామపచ్చయా ఛట్ఠాయతనం, ఛట్ఠాయతనపచ్చయాపి నామం; ఛట్ఠాయతనపచ్చయా ఫస్సో, ఫస్సపచ్చయాపి ఛట్ఠాయతనం; ఫస్సపచ్చయా వేదనా, వేదనాపచ్చయాపి ఫస్సో; వేదనాపచ్చయా తణ్హా, తణ్హాపచ్చయాపి వేదనా; తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం, ఉపాదానపచ్చయాపి తణ్హా; ఉపాదానపచ్చయా భవో, భవపచ్చయా జాతి, జాతిపచ్చయా జరామరణం. ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతి.

౨౭౩. తత్థ కతమా అవిజ్జా? యం అఞ్ఞాణం అదస్సనం…పే… అవిజ్జాలఙ్గీ మోహో అకుసలమూలం – అయం వుచ్చతి ‘‘అవిజ్జా’’.

తత్థ కతమో అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో? యా చేతనా సఞ్చేతనా సఞ్చేతయితత్తం – అయం వుచ్చతి ‘‘అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో’’.

తత్థ కతమా సఙ్ఖారపచ్చయాపి అవిజ్జా? యం అఞ్ఞాణం అదస్సనం…పే… అవిజ్జాలఙ్గీ మోహో అకుసలమూలం – అయం వుచ్చతి ‘‘సఙ్ఖారపచ్చయాపి అవిజ్జా’’.

తత్థ కతమం సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం.

తత్థ కతమో విఞ్ఞాణపచ్చయాపి సఙ్ఖారో? యా చేతనా సఞ్చేతనా సఞ్చేతయితత్తం – అయం వుచ్చతి ‘‘విఞ్ఞాణపచ్చయాపి సఙ్ఖారో’’.

తత్థ కతమం విఞ్ఞాణపచ్చయా నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘విఞ్ఞాణపచ్చయా నామం’’.

తత్థ కతమం నామపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం’’.

తత్థ కతమం నామపచ్చయా ఛట్ఠాయతనం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామపచ్చయా ఛట్ఠాయతనం’’.

తత్థ కతమం ఛట్ఠాయతనపచ్చయాపి నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘ఛట్ఠాయతనపచ్చయాపి నామం’’.

తత్థ కతమో ఛట్ఠాయతనపచ్చయా ఫస్సో? యో ఫస్సో ఫుసనా సమ్ఫుసనా సమ్ఫుసితత్తం – అయం వుచ్చతి ‘‘ఛట్ఠాయతనపచ్చయా ఫస్సో’’.

తత్థ కతమం ఫస్సపచ్చయాపి ఛట్ఠాయతనం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘ఫస్సపచ్చయాపి ఛట్ఠాయతనం’’.

తత్థ కతమా ఫస్సపచ్చయా వేదనా? యం చేతసికం సాతం చేతసికం సుఖం చేతోసమ్ఫస్సజం సాతం సుఖం వేదయితం చేతోసమ్ఫస్సజా సాతా సుఖా వేదనా – అయం వుచ్చతి ‘‘ఫస్సపచ్చయా వేదనా’’.

తత్థ కతమో వేదనాపచ్చయాపి ఫస్సో? యో ఫస్సో ఫుసనా సమ్ఫుసనా సమ్ఫుసితత్తం – అయం వుచ్చతి ‘‘వేదనాపచ్చయాపి ఫస్సో’’.

తత్థ కతమా వేదనాపచ్చయా తణ్హా? యో రాగో సారాగో…పే… చిత్తస్స సారాగో – అయం వుచ్చతి ‘‘వేదనాపచ్చయా తణ్హా’’.

తత్థ కతమా తణ్హాపచ్చయాపి వేదనా? యం చేతసికం సాతం చేతసికం సుఖం చేతోసమ్ఫస్సజం సాతం సుఖం వేదయితం చేతోసమ్ఫస్సజా సాతా సుఖా వేదనా – అయం వుచ్చతి ‘‘తణ్హాపచ్చయాపి వేదనా’’.

తత్థ కతమం తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం? యా దిట్ఠి దిట్ఠిగతం…పే… తిత్థాయతనం విపరియాసగ్గాహో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం’’.

తత్థ కతమా ఉపాదానపచ్చయాపి తణ్హా? యో రాగో…పే… చిత్తస్స సారాగో – అయం వుచ్చతి ‘‘ఉపాదానపచ్చయాపి తణ్హా’’.

తత్థ కతమో ఉపాదానపచ్చయా భవో? ఠపేత్వా ఉపాదానం, వేదనాక్ఖన్ధో సఞ్ఞాక్ఖన్ధో సఙ్ఖారక్ఖన్ధో విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – అయం వుచ్చతి ‘‘ఉపాదానపచ్చయా భవో’’.

తత్థ కతమా భవపచ్చయా జాతి? యా తేసం తేసం ధమ్మానం జాతి సఞ్జాతి నిబ్బత్తి అభినిబ్బతి పాతుభావో – అయం వుచ్చతి ‘‘భవపచ్చయా జాతి’’.

తత్థ కతమం జాతిపచ్చయా జరామరణం? అత్థి జరా, అత్థి మరణం. తత్థ కతమా జరా? యా తేసం తేసం ధమ్మానం జరా జీరణతా ఆయునో సంహాని – అయం వుచ్చతి ‘‘జరా’’. తత్థ కతమం మరణం? యో తేసం తేసం ధమ్మానం ఖయో వయో భేదో పరిభేదో అనిచ్చతా అన్తరధానం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘మరణం’’. ఇతి అయఞ్చ జరా, ఇదఞ్చ మరణం. ఇదం వుచ్చతి ‘‘జాతిపచ్చయా జరామరణం’’.

ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతీతి. ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సఙ్గతి హోతి, సమాగమో హోతి, సమోధానం హోతి, పాతుభావో హోతి. తేన వుచ్చతి ‘‘ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతీ’’తి.

౨౭౪. తస్మిం సమయే అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో, సఙ్ఖారపచ్చయాపి అవిజ్జా; సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం, విఞ్ఞాణపచ్చయాపి సఙ్ఖారో; విఞ్ఞాణపచ్చయా నామం, నామపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం; నామపచ్చయా ఫస్సో, ఫస్సపచ్చయాపి నామం; ఫస్సపచ్చయా వేదనా, వేదనాపచ్చయాపి ఫస్సో; వేదనాపచ్చయా తణ్హా, తణ్హాపచ్చయాపి వేదనా; తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం, ఉపాదానపచ్చయాపి తణ్హా; ఉపాదానపచ్చయా భవో, భవపచ్చయా జాతి, జాతిపచ్చయా జరామరణం. ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతి.

౨౭౫. తత్థ కతమా అవిజ్జా? యం అఞ్ఞాణం అదస్సనం…పే… అవిజ్జాలఙ్గీ మోహో అకుసలమూలం – అయం వుచ్చతి ‘‘అవిజ్జా’’.

తత్థ కతమం సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం’’.

నామపచ్చయా ఫస్సోతి. తత్థ కతమం నామం? ఠపేత్వా ఫస్సం, వేదనాక్ఖన్ధో సఞ్ఞాక్ఖన్ధో సఙ్ఖారక్ఖన్ధో విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామం’’.

తత్థ కతమో నామపచ్చయా ఫస్సో? యో ఫస్సో ఫుసనా సమ్ఫుసనా సమ్ఫుసితత్తం – అయం వుచ్చతి ‘‘నామపచ్చయా ఫస్సో’’.

తత్థ కతమం ఫస్సపచ్చయాపి నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘ఫస్సపచ్చయాపి నామం’’…పే… తేన వుచ్చతి ‘‘ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతీ’’తి.

౨౭౬. తస్మిం సమయే అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో, సఙ్ఖారపచ్చయాపి అవిజ్జా; సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం, విఞ్ఞాణపచ్చయాపి సఙ్ఖారో; విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం, నామరూపపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం; నామరూపపచ్చయా ఛట్ఠాయతనం, ఛట్ఠాయతనపచ్చయాపి నామరూపం; ఛట్ఠాయతనపచ్చయా ఫస్సో, ఫస్సపచ్చయాపి ఛట్ఠాయతనం; ఫస్సపచ్చయా వేదనా, వేదనాపచ్చయాపి ఫస్సో; వేదనాపచ్చయా తణ్హా, తణ్హాపచ్చయాపి వేదనా; తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం, ఉపాదానపచ్చయాపి తణ్హా; ఉపాదానపచ్చయా భవో, భవపచ్చయా జాతి, జాతిపచ్చయా జరామరణం. ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతి.

౨౭౭. తత్థ కతమా అవిజ్జా? యం అఞ్ఞాణం అదస్సనం…పే… అవిజ్జాలఙ్గీ మోహో అకుసమూలం – అయం వుచ్చతి ‘‘అవిజ్జా’’.

తత్థ కతమో అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో? యా చేతనా సఞ్చేతనా సఞ్చేతయితత్తం – అయం వుచ్చతి ‘‘అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో.

తత్థ కతమం విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం? అత్థి నామం, అత్థి రూపం. తత్థ కతమం నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామం’’. తత్థ కతమం రూపం? చక్ఖాయతనస్స ఉపచయో, సోతాయతనస్స ఉపచయో, ఘానాయతనస్స ఉపచయో, జివ్హాయతనస్స ఉపచయో, కాయాయతనస్స ఉపచయో, యం వా పనఞ్ఞమ్పి అత్థి రూపం చిత్తజం చిత్తహేతుకం చిత్తసముట్ఠానం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘రూపం’’. ఇతి ఇదఞ్చ నామం, ఇదఞ్చ రూపం. ఇదం వుచ్చతి ‘‘విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం’’.

నామరూపపచ్చయాపి విఞ్ఞాణన్తి. అత్థి నామం, అత్థి రూపం. తత్థ కతమం నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామం’’. తత్థ కతమం రూపం? యం రూపం నిస్సాయ మనోవిఞ్ఞాణధాతు వత్తతి – ఇదం వుచ్చతి ‘‘రూపం’’. ఇతి ఇదఞ్చ నామం, ఇదఞ్చ రూపం. ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామరూపం’’.

తత్థ కతమం నామరూపపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామరూపపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం’’.

నామరూపపచ్చయా ఛట్ఠాయతనన్తి. అత్థి నామం, అత్థి రూపం. తత్థ కతమం నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామం’’. తత్థ కతమం రూపం? యం రూపం నిస్సాయ మనోవిఞ్ఞాణధాతు వత్తతి – ఇదం వుచ్చతి ‘‘రూపం’’. ఇతి ఇదఞ్చ నామం, ఇదఞ్చ రూపం. ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామరూపం’’.

తత్థ కతమం నామరూపపచ్చయా ఛట్ఠాయతనం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామరూపపచ్చయా ఛట్ఠాయతనం’’.

తత్థ కతమం ఛట్ఠాయతనపచ్చయాపి నామరూపం? అత్థి నామం, అత్థి రూపం. తత్థ కతమం నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామం’’. తత్థ కతమం రూపం? చక్ఖాయతనస్స ఉపచయో, సోతాయతనస్స ఉపచయో, ఘానాయతనస్స ఉపచయో, జివ్హాయతనస్స ఉపచయో, కాయాయతనస్స ఉపచయో, యం వా పనఞ్ఞమ్పి అత్థి రూపం చిత్తజం చిత్తహేతుకం చిత్తసముట్ఠానం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘రూపం’’. ఇతి ఇదఞ్చ నామం, ఇదఞ్చ రూపం. ఇదం వుచ్చతి ‘‘ఛట్ఠాయతనపచ్చయాపి నామరూపం’’.

తత్థ కతమం ఫస్సపచ్చయాపి ఛట్ఠాయతనం? యం చిత్తం మనో మానసం…పే… తజ్జామనోవిఞ్ఞాణధాతు – ఇదం వుచ్చతి ‘‘ఫస్సపచ్చయాపి ఛట్ఠాయతనం’’…పే… తేన వుచ్చతి ‘‘ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతీ’’తి.

౨౭౮. తస్మిం సమయే అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారో, సఙ్ఖారపచ్చయాపి అవిజ్జా; సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం, విఞ్ఞాణపచ్చయాపి సఙ్ఖారో; విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం, నామరూపపచ్చయాపి విఞ్ఞాణం; నామరూపపచ్చయా సళాయతనం, ఛట్ఠాయతనపచ్చయాపి నామరూపం; ఛట్ఠాయతనపచ్చయా ఫస్సో, ఫస్సపచ్చయాపి ఛట్ఠాయతనం; ఫస్సపచ్చయా వేదనా, వేదనాపచ్చయాపి ఫస్సో; వేదనాపచ్చయా తణ్హా, తణ్హాపచ్చయాపి వేదనా; తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం, ఉపాదానపచ్చయాపి తణ్హా; ఉపాదానపచ్చయా భవో, భవపచ్చయా జాతి, జాతిపచ్చయా జరామరణం. ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతి.

౨౭౯. తత్థ కతమా అవిజ్జా? యం అఞ్ఞాణం అదస్సనం…పే… అవిజ్జాలఙ్గీ మోహో అకుసలమూలం – అయం వుచ్చతి ‘‘అవిజ్జా’’.

తత్థ కతమం విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం? అత్థి నామం, అత్థి రూపం. తత్థ కతమం నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి నామం. తత్థ కతమం రూపం? చక్ఖాయతనస్స ఉపచయో, సోతాయతనస్స ఉపచయో, ఘానాయతనస్స ఉపచయో, జివ్హాయతనస్స ఉపచయో, కాయాయతనస్స ఉపచయో, యం వా పనఞ్ఞమ్పి అత్థి రూపం చిత్తజం చిత్తహేతుకం చిత్తసముట్ఠానం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘రూపం’’. ఇతి ఇదఞ్చ నామం, ఇదఞ్చ రూపం. ఇదం వుచ్చతి ‘‘విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం’’.

నామరూపపచ్చయా సళాయతనన్తి. అత్థి నామం, అత్థి రూపం. తత్థ కతమం నామం? వేదనాక్ఖన్ధో, సఞ్ఞాక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారక్ఖన్ధో – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామం’’. తత్థ కతమం రూపం? చత్తారో చ మహాభూతా, యఞ్చ రూపం నిస్సాయ మనోవిఞ్ఞాణధాతు వత్తతి – ఇదం వుచ్చతి ‘‘రూపం’’. ఇతి ఇదఞ్చ నామం, ఇదఞ్చ రూపం. ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామరూపం’’.

తత్థ కతమం నామరూపపచ్చయా సళాయతనం? చక్ఖాయతనం, సోతాయతనం, ఘానాయతనం, జివ్హాయతనం, కాయాయతనం, మనాయతనం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘నామరూపపచ్చయా సళాయతనం’’.

తత్థ కతమా ఫస్సపచ్చయా వేదనా? యం చేతసికం సాతం చేతసికం సుఖం చేతోసమ్ఫస్సజం సాతం సుఖం వేదయితం చేతోసమ్ఫస్సజా సాతా సుఖా వేదనా – అయం వుచ్చతి ‘‘ఫస్సపచ్చయా వేదనా’’…పే… తేన వుచ్చతి ‘‘ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతీ’’తి.

అఞ్ఞమఞ్ఞచతుక్కం.