౨. అభిధమ్మభాజనీయం

౨౦౬. చత్తారి సచ్చాని – దుక్ఖం, దుక్ఖసముదయో, దుక్ఖనిరోధో, దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా.

తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా, సాసవా చ కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా, వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతి సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

తత్థ కతమా సమ్మాదిట్ఠి? యా పఞ్ఞా పజాననా…పే… అమోహో ధమ్మవిచయో సమ్మాదిట్ఠి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాదిట్ఠి’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసఙ్కప్పో? యో తక్కో వితక్కో…పే… సమ్మాసఙ్కప్పో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసఙ్కప్పో’’.

తత్థ కతమా సమ్మావాచా? యా చతూహి వచీదుచ్చరితేహి ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ [వేరమణి (క.) ఏవముపరిపి] అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో సమ్మావాచా మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మావాచా’’.

తత్థ కతమో సమ్మాకమ్మన్తో? యా తీహి కాయదుచ్చరితేహి ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో సమ్మాకమ్మన్తో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాకమ్మన్తో’’.

తత్థ కతమో సమ్మాఆజీవో? యా మిచ్ఛా ఆజీవా ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో సమ్మాఆజీవో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాఆజీవో’’.

తత్థ కతమో సమ్మావాయామో? యో చేతసికో వీరియారమ్భో [విరియారమ్భో (సీ. స్యా.)] …పే… సమ్మావాయామో వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మావాయామో’’.

తత్థ కతమా సమ్మాసతి? యా సతి అనుస్సతి…పే… సమ్మాసతి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసతి’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసమాధి? యా చిత్తస్స ఠితి సణ్ఠితి…పే… సమ్మాసమాధి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసమాధి’’. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’. అవసేసా ధమ్మా దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ సమ్పయుత్తా.

౨౦౭. తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా చ అవసేసా చ కిలేసా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా, సాసవా చ కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ చ, అవసేసానఞ్చ కిలేసానం పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా, వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి – ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’. అవసేసా ధమ్మా దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ సమ్పయుత్తా.

౨౦౮. తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా చ అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా, సాసవా చ కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ చ, అవసేసానఞ్చ కిలేసానం, అవసేసానఞ్చ అకుసలానం ధమ్మానం పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’. అవసేసా ధమ్మా దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ సమ్పయుత్తా.

౨౦౯. తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా చ అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా, సాసవా చ కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ చ, అవసేసానఞ్చ కిలేసానం, అవసేసానఞ్చ అకుసలానం ధమ్మానం, తిణ్ణఞ్చ కుసలమూలానం సాసవానం పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’. అవసేసా ధమ్మా దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ సమ్పయుత్తా.

౨౧౦. తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా చ, అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? సాసవా కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ చ, అవసేసానఞ్చ కిలేసానం, అవసేసానఞ్చ అకుసలానం ధమ్మానం, తిణ్ణఞ్చ కుసలమూలానం సాసవానం, అవసేసానఞ్చ సాసవానం కుసలానం ధమ్మానం పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా, వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’. అవసేసా ధమ్మా దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ సమ్పయుత్తా.

౨౧౧. చత్తారి సచ్చాని – దుక్ఖం, దుక్ఖసముదయో, దుక్ఖనిరోధో, దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా.

తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా, సాసవా చ కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా, వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే పఞ్చఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

తత్థ కతమా సమ్మాదిట్ఠి? యా పఞ్ఞా పజాననా…పే… అమోహో ధమ్మవిచయో సమ్మాదిట్ఠి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాదిట్ఠి’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసఙ్కప్పో? యో తక్కో వితక్కో…పే… సమ్మాసఙ్కప్పో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసఙ్కప్పో’’.

తత్థ కతమో సమ్మావాయామో? యో చేతసికో వీరియారమ్భో…పే… సమ్మావాయామో వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మావాయామో’’.

తత్థ కతమా సమ్మాసతి? యా సతి అనుస్సతి…పే… సమ్మాసతి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసతి’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసమాధి? యా చిత్తస్స ఠితి…పే… సమ్మాసమాధి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసమాధి’’. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’. అవసేసా ధమ్మా దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ సమ్పయుత్తా.

౨౧౨. తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా చ, అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? సాసవా కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ చ, అవసేసానఞ్చ కిలేసానం, అవసేసానఞ్చ అకుసలానం ధమ్మానం, తిణ్ణఞ్చ కుసలమూలానం సాసవానం, అవసేసానఞ్చ సాసవానం కుసలానం ధమ్మానం పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా, వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే పఞ్చఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’. అవసేసా ధమ్మా దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ సమ్పయుత్తా.

౨౧౩. చత్తారి సచ్చాని – దుక్ఖం, దుక్ఖసముదయో, దుక్ఖనిరోధో, దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా.

తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా, సాసవా చ కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’.

౨౧౪. తత్థ కతమో దుక్ఖసముదయో? తణ్హా చ, అవసేసా చ కిలేసా, అవసేసా చ అకుసలా ధమ్మా, తీణి చ కుసలమూలాని సాసవాని, అవసేసా చ సాసవా కుసలా ధమ్మా – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖసముదయో’’.

తత్థ కతమం దుక్ఖం? సాసవా కుసలాకుసలానం ధమ్మానం విపాకా, యే చ ధమ్మా కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా, సబ్బఞ్చ రూపం – ఇదం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖం’’.

తత్థ కతమో దుక్ఖనిరోధో? తణ్హాయ చ, అవసేసానఞ్చ కిలేసానం, అవసేసానఞ్చ అకుసలానం ధమ్మానం, తిణ్ణఞ్చ కుసలమూలానం సాసవానం, అవసేసానఞ్చ సాసవానం కుసలానం ధమ్మానం పహానం – అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధో’’.

తత్థ కతమా దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. అయం వుచ్చతి ‘‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’.

అభిధమ్మభాజనీయం.