౧. తికం

౧౮౭. సోళస ధాతుయో అబ్యాకతా. ద్వే ధాతుయో సియా కుసలా, సియా అకుసలా, సియా అబ్యాకతా. దస ధాతుయో న వత్తబ్బా – ‘‘సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా’’తిపి, ‘‘దుక్ఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా’’తిపి, ‘‘అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా’’తిపి. పఞ్చ ధాతుయో అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా. కాయవిఞ్ఞాణధాతు సియా సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా దుక్ఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా. మనోవిఞ్ఞాణధాతు సియా సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా దుక్ఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా. ధమ్మధాతు సియా సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా దుక్ఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా’’తిపి, ‘‘దుక్ఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా’’తిపి, ‘‘అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా’’తిపి.

దస ధాతుయో నేవవిపాకనవిపాకధమ్మధమ్మా. పఞ్చ ధాతుయో విపాకా. మనోధాతు సియా విపాకా, సియా నేవవిపాకనవిపాకధమ్మధమ్మా. ద్వే ధాతుయో సియా విపాకా, సియా విపాకధమ్మధమ్మా, సియా నేవవిపాకనవిపాకధమ్మధమ్మా.

దస ధాతుయో ఉపాదిన్నుపాదానియా. సద్దధాతు అనుపాదిన్నుపాదానియా. పఞ్చ ధాతుయో సియా ఉపాదిన్నుపాదానియా, సియా అనుపాదిన్నుపాదానియా. ద్వే ధాతుయో సియా ఉపాదిన్నుపాదానియా, సియా అనుపాదిన్నుపాదానియా, సియా అనుపాదిన్నఅనుపాదానియా.

సోళస ధాతుయో అసంకిలిట్ఠసంకిలేసికా. ద్వే ధాతుయో సియా సంకిలిట్ఠసంకిలేసికా, సియా అసంకిలిట్ఠసంకిలేసికా, సియా అసంకిలిట్ఠఅసంకిలేసికా. పన్నరస ధాతుయో అవితక్కఅవిచారా. మనోధాతు సవితక్కసవిచారా. మనోవిఞ్ఞాణధాతు సియా సవితక్కసవిచారా, సియా అవితక్కవిచారమత్తా, సియా అవితక్కఅవిచారా. ధమ్మధాతు సియా సవితక్కసవిచారా, సియా అవితక్కవిచారమత్తా, సియా అవితక్కఅవిచారా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘సవితక్కసవిచారా’’తిపి, ‘‘అవితక్కవిచారమత్తా’’తిపి, ‘‘అవితక్కఅవిచారా’’తిపి. దస ధాతుయో న వత్తబ్బా – ‘‘పీతిసహగతా’’తిపి, ‘‘సుఖసహగతా’’తిపి, ‘‘ఉపేక్ఖాసహగతా’’తిపి. పఞ్చ ధాతుయో ఉపేక్ఖాసహగతా. కాయవిఞ్ఞాణధాతు న పీతిసహగతా, సియా సుఖసహగతా, న ఉపేక్ఖాసహగతా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘సుఖసహగతా’’తి. ద్వే ధాతుయో సియా పీతిసహగతా, సియా సుఖసహగతా, సియా ఉపేక్ఖాసహగతా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘పీతిసహగతా’’తిపి, ‘‘సుఖసహగతా’’తిపి, ‘‘ఉపేక్ఖాసహగతా’’తిపి.

సోళస ధాతుయో నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బా. ద్వే ధాతుయో సియా దస్సనేన పహాతబ్బా, సియా భావనాయ పహాతబ్బా, సియా నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బా. సోళస ధాతుయో నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. ద్వే ధాతుయో సియా దస్సనేన పహాతబ్బహేతుకా, సియా భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా, సియా నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. సోళస ధాతుయో నేవాచయగామినాపచయగామినో. ద్వే ధాతుయో సియా ఆచయగామినో, సియా అపచయగామినో, సియా నేవాచయగామినాపచయగామినో. సోళస ధాతుయో నేవసేక్ఖనాసేక్ఖా. ద్వే ధాతుయో సియా సేక్ఖా, సియా అసేక్ఖా, సియా నేవసేక్ఖనాసేక్ఖా.

సోళస ధాతుయో పరిత్తా. ద్వే ధాతుయో సియా పరిత్తా, సియా మహగ్గతా, సియా అప్పమాణా. దస ధాతుయో అనారమ్మణా. ఛ ధాతుయో పరిత్తారమ్మణా. ద్వే ధాతుయో సియా పరిత్తారమ్మణా, సియా మహగ్గతారమ్మణా, సియా అప్పమాణారమ్మణా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘పరిత్తారమ్మణా’’తిపి, ‘‘మహగ్గతారమ్మణా’’తిపి, ‘‘అప్పమాణారమ్మణా’’తిపి. సోళస ధాతుయో మజ్ఝిమా. ద్వే ధాతుయో సియా హీనా, సియా మజ్ఝిమా, సియా పణీతా. సోళస ధాతుయో అనియతా. ద్వే ధాతుయో సియా మిచ్ఛత్తనియతా, సియా సమ్మత్తనియతా, సియా అనియతా.

దస ధాతుయో అనారమ్మణా. ఛ ధాతుయో న వత్తబ్బా – ‘‘మగ్గారమ్మణా’’తిపి, ‘‘మగ్గహేతుకా’’తిపి, ‘‘మగ్గాధిపతినో’’తిపి. ద్వే ధాతుయో సియా మగ్గారమ్మణా, సియా మగ్గహేతుకా, సియా మగ్గాధిపతినో, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘మగ్గారమ్మణా’’తిపి, ‘‘మగ్గహేతుకా’’తిపి, ‘‘మగ్గాధిపతినో’’తిపి. దస ధాతుయో సియా ఉప్పన్నా, సియా ఉప్పాదినో, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘అనుప్పన్నా’’తి. సద్దధాతు సియా ఉప్పన్నా, సియా అనుప్పన్నా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘ఉప్పాదినీ’’తి. ఛ ధాతుయో సియా ఉప్పన్నా, సియా అనుప్పన్నా, సియా ఉప్పాదినో. ధమ్మధాతు సియా ఉప్పన్నా, సియా అనుప్పన్నా, సియా ఉప్పాదినీ, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘ఉప్పన్నా’’తిపి, ‘‘అనుప్పన్నా’’తిపి, ‘‘ఉప్పాదినీ’’తిపి.

సత్తరస ధాతుయో సియా అతీతా, సియా అనాగతా, సియా పచ్చుప్పన్నా. ధమ్మధాతు సియా అతీతా, సియా అనాగతా, సియా పచ్చుప్పన్నా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘అతీతా’’తిపి, ‘‘అనాగతా’’తిపి, ‘‘పచ్చుప్పన్నా’’తిపి. దస ధాతుయో అనారమ్మణా. ఛ ధాతుయో పచ్చుప్పన్నారమ్మణా. ద్వే ధాతుయో సియా అతీతారమ్మణా, సియా అనాగతారమ్మణా, సియా పచ్చుప్పన్నారమ్మణా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘అతీతారమ్మణా’’తిపి, ‘‘అనాగతారమ్మణా’’తిపి, ‘‘పచ్చుప్పన్నారమ్మణా’’తిపి; సియా అజ్ఝత్తా, సియా బహిద్ధా, సియా అజ్ఝత్తబహిద్ధా.

దస ధాతుయో అనారమ్మణా. ఛ ధాతుయో సియా అజ్ఝత్తారమ్మణా, సియా బహిద్ధారమ్మణా, సియా అజ్ఝత్తబహిద్ధారమ్మణా. ద్వే ధాతుయో సియా అజ్ఝత్తారమ్మణా, సియా బహిద్ధారమ్మణా, సియా అజ్ఝత్తబహిద్ధారమ్మణా, సియా న వత్తబ్బా – ‘‘అజ్ఝత్తారమ్మణా’’తిపి, ‘‘బహిద్ధారమ్మణా’’తిపి, ‘‘అజ్ఝత్తబహిద్ధారమ్మణా’’తిపి. రూపధాతు సనిదస్సనసప్పటిఘా. నవ ధాతుయో అనిదస్సనఅప్పటిఘా. అట్ఠ ధాతుయో అనిదస్సనఅప్పటిఘా.