౨. అభిధమ్మభాజనీయం
౧. కుసలవారో
౭౨౫. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా కుసలా? యస్మిం సమయే కామావచరం కుసలం చిత్తం ఉప్పన్నం హోతి సోమనస్ససహగతం ఞాణసమ్పయుత్తం రూపారమ్మణం వా…పే… ధమ్మారమ్మణం వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి, ఇమే ధమ్మా కుసలా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా. తేసం విపాకే ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా, యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి, తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౨౬. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా కుసలా? యస్మిం సమయే కామావచరం కుసలం చిత్తం ఉప్పన్నం హోతి సోమనస్ససహగతం ఞాణసమ్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… సోమనస్ససహగతం ఞాణవిప్పయుత్తం…పే… సోమనస్ససహగతం ఞాణవిప్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం ఞాణసమ్పయుత్తం…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం ఞాణసమ్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం ఞాణవిప్పయుత్తం…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం ఞాణవిప్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన రూపారమ్మణం వా…పే… ధమ్మారమ్మణం వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా. తేసం విపాకే ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౨౭. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా కుసలా? యస్మిం సమయే రూపూపపత్తియా మగ్గం భావేతి వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి పథవీకసిణం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా. తేసం విపాకే ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౨౮. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా కుసలా? యస్మిం సమయే అరూపూపపత్తియా మగ్గం భావేతి సబ్బసో ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం సమతిక్కమ్మ నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసఞ్ఞాసహగతం సుఖస్స చ పహానా…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా. తేసం విపాకే ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౨౯. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా కుసలా? యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా. తేసం విపాకే ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౨. అకుసలవారో
౭౩౦. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అకుసలా? యస్మిం సమయే అకుసలం చిత్తం ఉప్పన్నం హోతి సోమనస్ససహగతం దిట్ఠిగతసమ్పయుత్తం రూపారమ్మణం వా…పే… ధమ్మారమ్మణం వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా అకుసలా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా. తేసం విపాకే ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౧. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అకుసలా? యస్మిం సమయే అకుసలం చిత్తం ఉప్పన్నం హోతి సోమనస్ససహగతం దిట్ఠిగతసమ్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… సోమనస్ససహగతం దిట్ఠిగతవిప్పయుత్తం…పే… సోమనస్ససహగతం దిట్ఠిగతవిప్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం దిట్ఠిగతసమ్పయుత్తం…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం దిట్ఠిగతసమ్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం దిట్ఠిగతవిప్పయుత్తం…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం దిట్ఠిగతవిప్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… దోమనస్ససహగతం పటిఘసమ్పయుత్తం…పే… దోమనస్ససహగతం పటిఘసమ్పయుత్తం ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం విచికిచ్ఛాసమ్పయుత్తం…పే… ఉపేక్ఖాసహగతం ఉద్ధచ్చసమ్పయుత్తం రూపారమ్మణం వా…పే… ధమ్మారమ్మణం వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా అకుసలా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం ధమ్మపటిసమ్భిదా. తేసం విపాకే ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౩. విపాకవారో
౭౩౨. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే కామావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకం చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం రూపారమ్మణం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, ఉపేక్ఖా హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౩. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే కామావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకం సోతవిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం సద్దారమ్మణం…పే… ఘానవిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం గన్ధారమ్మణం…పే… జివ్హావిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం రసారమ్మణం…పే… కాయవిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి సుఖసహగతం ఫోట్ఠబ్బారమ్మణం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, సుఖం హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, సుఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౪. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా. కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే కామావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకా మనోధాతు ఉప్పన్నా హోతి ఉపేక్ఖాసహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ఫోట్ఠబ్బారమ్మణా వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, వితక్కో హోతి, విచారో హోతి, ఉపేక్ఖా హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౫. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే కామావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకా మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఉప్పన్నా హోతి సోమనస్ససహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ధమ్మారమ్మణా వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, వితక్కో హోతి, విచారో హోతి, పీతి హోతి, సుఖం హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, సోమనస్సిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౬. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే కామావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకా మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఉప్పన్నా హోతి ఉపేక్ఖాసహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ధమ్మారమ్మణా వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, వితక్కో హోతి, విచారో హోతి, ఉపేక్ఖా హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౭. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే కామావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకా మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఉప్పన్నా హోతి సోమనస్ససహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా…పే… సోమనస్ససహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన…పే… సోమనస్ససహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా…పే… సోమనస్ససహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన రూపారమ్మణా వా…పే… ధమ్మారమ్మణా వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౮. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే రూపూపపత్తియా మగ్గం భావేతి వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి పథవీకసిణం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ రూపావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకం వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి పథవీకసిణం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౩౯. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే అరూపూపపత్తియా మగ్గం భావేతి సబ్బసో ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం సమతిక్కమ్మ నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసఞ్ఞాసహగతం సుఖస్స చ పహానా…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ అరూపావచరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకం సబ్బసో ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం సమతిక్కమ్మ నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసఞ్ఞాసహగతం సుఖస్స చ పహానా…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౪౦. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ లోకుత్తరస్స కుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా భావితత్తా విపాకం వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం సుఞ్ఞతం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౪౧. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే అకుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకం చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం రూపారమ్మణం…పే… సోతవిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం సద్దారమ్మణం…పే… ఘానవిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం గన్ధారమ్మణం…పే… జివ్హావిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి ఉపేక్ఖాసహగతం రసారమ్మణం…పే… కాయవిఞ్ఞాణం ఉప్పన్నం హోతి దుక్ఖసహగతం ఫోట్ఠబ్బారమ్మణం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, దుక్ఖం హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, దుక్ఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౪౨. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే అకుసలస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా విపాకా మనోధాతు ఉప్పన్నా హోతి ఉపేక్ఖాసహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ఫోట్ఠబ్బారమ్మణా వా…పే… మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఉప్పన్నా హోతి ఉపేక్ఖాసహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ధమ్మారమ్మణా వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, వితక్కో హోతి, విచారో హోతి, ఉపేక్ఖా హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౪. కిరియవారో
౭౪౩. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే మనోధాతు ఉప్పన్నా హోతి కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా ఉపేక్ఖాసహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ఫోట్ఠబ్బారమ్మణా వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, వితక్కో హోతి, విచారో హోతి, ఉపేక్ఖా హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౪౪. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఉప్పన్నా హోతి కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా సోమనస్ససహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ధమ్మారమ్మణా వా…పే… మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఉప్పన్నా హోతి కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా ఉపేక్ఖాసహగతా రూపారమ్మణా వా…పే… ధమ్మారమ్మణా వా యం యం వా పనారబ్భ, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి, వేదనా హోతి, సఞ్ఞా హోతి, చేతనా హోతి, చిత్తం హోతి, వితక్కో హోతి, విచారో హోతి, ఉపేక్ఖా హోతి, చిత్తస్సేకగ్గతా హోతి, వీరియిన్ద్రియం హోతి, సమాధిన్ద్రియం హోతి, మనిన్ద్రియం హోతి, ఉపేక్ఖిన్ద్రియం హోతి, జీవితిన్ద్రియం హోతి, యే వా పన తస్మిం సమయే అఞ్ఞేపి అత్థి పటిచ్చసముప్పన్నా అరూపినో ధమ్మా. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౪౫. తిస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా.
కతమే ధమ్మా అబ్యాకతా? యస్మిం సమయే మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఉప్పన్నా హోతి కిరియా నేవ కుసలా నాకుసలా న చ కమ్మవిపాకా సోమనస్ససహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా…పే… సోమనస్ససహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన…పే… సోమనస్ససహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా…పే… సోమనస్ససహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణసమ్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా…పే… ఉపేక్ఖాసహగతా ఞాణవిప్పయుత్తా ససఙ్ఖారేన…పే… రూపావచరం ఝానం భావేతి…పే… అరూపావచరం ఝానం భావేతి కిరియం నేవ కుసలం నాకుసలం న చ కమ్మవిపాకం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారం…పే… సబ్బసో ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం సమతిక్కమ్మ నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసఞ్ఞాసహగతం సుఖస్స చ పహానా…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా అబ్యాకతా. ఇమేసు ధమ్మేసు ఞాణం అత్థపటిసమ్భిదా. యాయ నిరుత్తియా తేసం ధమ్మానం పఞ్ఞత్తి హోతి తత్ర ధమ్మనిరుత్తాభిలాపే ఞాణం నిరుత్తిపటిసమ్భిదా. యేన ఞాణేన తాని ఞాణాని జానాతి – ‘‘ఇమాని ఞాణాని ఇదమత్థజోతకానీ’’తి, ఞాణేసు ఞాణం పటిభానపటిసమ్భిదా.
౭౪౬. చతస్సో పటిసమ్భిదా – అత్థపటిసమ్భిదా, ధమ్మపటిసమ్భిదా, నిరుత్తిపటిసమ్భిదా, పటిభానపటిసమ్భిదా. తిస్సో పటిసమ్భిదా కామావచరకుసలతో చతూసు ఞాణసమ్పయుత్తేసు చిత్తుప్పాదేసు, కిరియతో చతూసు ఞాణసమ్పయుత్తేసు చిత్తుప్పాదేసు ఉప్పజ్జన్తి. అత్థపటిసమ్భిదా ఏతేసు చేవ ఉప్పజ్జతి, చతూసు మగ్గేసు చతూసు ఫలేసు చ ఉప్పజ్జతి.
అభిధమ్మభాజనీయం.