౬. లోకుత్తరవిపాకా

౬౩౩. చత్తారి ఝానాని – పఠమం ఝానం, దుతియం ఝానం, తతియం ఝానం, చతుత్థం ఝానం.

౬౩౪. తత్థ కతమం పఠమం ఝానం? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ లోకుత్తరస్స కుసలస్స ఝానస్స కతత్తా భావితత్తా విపాకం వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం సుఞ్ఞతం, తస్మిం సమయే పఞ్చఙ్గికం ఝానం హోతి – వితక్కో, విచారో, పీతి, సుఖం, చిత్తస్సేకగ్గతా. ఇదం వుచ్చతి ‘‘పఠమం ఝానం’’. అవసేసా ధమ్మా ఝానసమ్పయుత్తా.

తత్థ కతమం దుతియం ఝానం? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వితక్కవిచారానం వూపసమా…పే… దుతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ లోకుత్తరస్స కుసలస్స ఝానస్స కతత్తా భావితత్తా విపాకం వితక్కవిచారానం వూపసమా…పే… దుతియం ఝానం …పే… తతియం ఝానం…పే… చతుత్థం ఝానం…పే… పఠమం ఝానం…పే… పఞ్చమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం సుఞ్ఞతం, తస్మిం సమయే దువఙ్గికం ఝానం హోతి – ఉపేక్ఖా, చిత్తస్సేకగ్గతా. ఇదం వుచ్చతి ‘‘పఞ్చమం ఝానం’’. అవసేసా ధమ్మా ఝానసమ్పయుత్తా.